MHNYMAL

δύσκολες επιβιβάσεις: ο μέγας ανατολικός

2012-05-26T23:42:00.000+03:00

Μόλις τρίξαμε λίγο τα δόντια και να η Γερμανία από τίγρης καμώνεται πως μετατρέπεται σε γατάκι. Μήπως πάλι προτιμήσουμε τους Τούρκους Ισλαμιστές απ’ τους λαίμαργους αιμοβόρους “Χριστιανούς” βαρόνους του Βορρά; Ελπίζω όχι, γιατί υπάρχουν οι Βαλκάνιοι και οι Ρώσοι που είναι Χριστιανοί και οι Κινέζοι, οι Ινδοί, οι Λαυτινοαμερικάνοι, οι Γιαπωνέζοι, ακόμα και οι Κάφροι , οι Εσκιμώοι, και οι Βουσμάνοι που είναι λαοί με μπέσα.

Jacques-Louis David

O Νάνος Βαλαωρίτης στο άρθρο του που δημοσιεύθηκε στο BookBar (το πρωτοείδα στο Calorglocal) επανέρχεται μαινόμενος για την πολιτισμική μας καθαρότητα και την επίθεση που δεχόμαστε από τους εχθρούς που "ήρθαν ντυμένοι φίλοι". Η αιτία είναι απλή: η ελληνική εθνική συνείδηση που ενισχύεται από τη γλώσσα την ελληνική, τη γλώσσα που μιλάμε 4.000 χρόνια. Γιαυτό μας επιτίθενται οι λύκοι του βορρά. Ελπίζει, γράφει, να μην προτιμήσουμε τελικά ισλαμιστές και μάλιστα Τούρκους. Αφού υπάρχουν κι άλλοι λαοί ομόδοξοι και μη, πάντως με μπέσα (που οι Τούρκοι δεν έχουν, ενώ οι Αλβανοί, που η μπέσα είναι δική τους λέξη, άσε καλύτερα).

Το σχήμα είναι γνωστό, παλιό, έχει αναλυθεί, η πλειονότητα τάσσεται με την παπαρρηγοπούλειας έμπνευσης ακατάλυτη συνέχεια του ελληνισμού, οι λιγότεροι αμφισβητούν, όμως είναι κι αυτή η εμμονή ότι για κάθε τι στραβό στη ζωή μας, όπως αυτή ορίζεται στα όρια του κράτους μας, φταίνε οι άλλοι, οι ξένοι. Εμείς είμαστε Έλληνες, ατίθασοι, αδιάφορο ποιας ιδεολογίας:

Από τον Όθωνα, τον Πιουριφόη, ως την Τρόικα, οι τέτοιοι φίλοι, γίνονται εχθροί όταν αντιμετωπίζουν τους ατίθασους και ξεσηκωμένους Έλληνες αδιάφορο ποιάς ιδεολογίας.

Δεν πάει πολύς καιρός που σε μια συνέντευξή του στο περιοδικό Ένεκεν και στον Γιώργο Γιαννόπουλο, ο ΝΒ επέμενε ότι οι άλλοι, οι Βρυξέλλες, που σήμερα είναι οι άλλοι, φταίνε για τα δεινά μας, φταίνε που μας διαφθείρουν, διέφθειραν και τους Έλληνες αγρότες που "περιμένουν αυτά τα επιδόματα για να ζήσουν και δεν καλλιεργούν τα χωράφια τους αλλά κάθονται στα καφενεία". Όμως, να μην ξεχνιόμαστε, αντιστεκόμαστε. "Δηλαδή, δεν είμαστε τα αρνάκια τα οποία θα σιωπήσουν, οι αμνοί αυτοί, για να μας θυσιάσουν, να πούμε έτσι, στον βωμό του καπιταλισμού, σώνει και καλά δηλαδή"...

Ο ιδιότυπος αντικαπιταλισμός του ΝΒ προσπερνά την παμπάλαια ιδέα που (προ)υποτίθεται ότι διέπει την όποια αντικαπιταλιστική λογική, την ιδέα των ταξικών ανταγωνισμών, και κοντεύει να πιστέψει ότι ο καπιταλισμός είναι κι αυτός ένα κακό που ήρθε απέξω για να διαφθείρει εμάς τους αντιστεκόμενους Έλληνες. Εξάλλου, όλα τούτα έρχονται απ' τα παλιά. Σε μια απ' τις εκδιηγήσεις του Διαμαντένιου Γαληνευτή (εκδ. Ύψιλον 1981) ο Ελληνικός στρατός (το επίθετο ελληνικός με κεφαλαίο ε) αντιστέκεται απελπισμένα και ηρωικά στον εχτρό, στους αμέτρητους Γιαροσλάβους. Οι Γιαροσλάβοι είναι η νέα φυλή και είναι πανίσχυρη. Είναι ανθρωποφάγοι. Και τους αρέσει πολύ το μαλακό ανυπεράσπιστο κρέας των "ευαίσθητων" - λαών - που αργοπεθαίνουν - πάνω στον πλανήτη-γη.

Rosli Ali

Στην ίδια συνέντευξή του στο Ένεκεν ο ΝΒ μιλά για τον Μεγάλο Ανατο-λικό, "το πρώτο συνολικά ερωτικό έργο στην ελληνική λογοτεχνία", "το έργο ενός αποκλεισμένου ανθρώπου, ο οποίος αποκλείστηκε από την κοινωνία", του Ανδρέα Εμπειρίκου. Ο Εμπειρίκος σ' ένα γράμμα του στον ΝΒ το 1958 (δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Ουτοπία το 2002) χαρακτηρίζει τον Μεγάλο Ανατολικό σαν το πιο σημαντικό έργο από όσα είχε γράψει ως τότε, αλλά σκεφτόταν "αν θα έπρεπε ή όχι να δη το φως σε έκδοσι που να μην είναι clandestine". Κι αυτό γιατί σκεφτόταν "αν θα μπορούσε ή όχι να βλάψη τον γιόκα μου, τον οποίο υπεραγαπώ, από κοινωνικής απόψεως".

Στον 5ο τόμο στην μετά θάνατο έκδοση του Μεγάλου Ανατολικού, ο Εμπειρίκος παρουσιάζει το όραμά του για έναν άλλον κόσμο, μια συμπολιτεία του νέου πολιτισμού, αυτού που το μπλογκ MHNYMAL γυρόφερνε από τότε, με τη λοταρία των κουκιών, αφού πρώτα σε φάση τρε λουάν εντόπισε την αριστοτελική σωφροσύνη και στον αντίποδά της την ακολασία σαν έκλυση των ηθών, οδεύοντας προς την λέξιν Ουρμαχάλ, προαναγγέλοντας κάποτε:

Θ' ακολουθήσει (άγνωστο πότε)
η αλλού εκτενής περιγραφή του οράματος του νέου πολιτισμού
με την Ελευθερία να έχει παύσει να είναι αντικείμενο εκμεταλλεύσεως,
να βλασταίνει και ν' ανθίζει παντού.

Ας ακολουθήσει:

Αι μικραί και μεγάλαι έριδες των λαών και των εθνών είχαν καταπαύσει. Τα παλαιά σύνορα δεν ήσαν πλέον παρά παλαιαί αναμνήσεις, ανήκουσαι εις την ιστορίαν, ή φυσικά και ενίοτε τεχνητά σύνορα των διαφόρων υποδιαιρέσεων της κεντρικής διοικήσεως. Η Ελευθερία έχουσα παύσει να είναι αντικείμενον εκμεταλλεύσεως των αναρχικών ή των αναρχουμένων, εβλάσταινε και άνθιζε παντού, διότι είχε ευρεθεί η πηγή, το κέντρον της και το επίκεντρον, που δεν ευρίσκετο εκεί όπου επί αιώνας το ανεζήτουν ματαίως οι σοφοί, οι μεταρρυθμισταί και οι επαναστάται, εις την πολιτικήν, εις την φιλοσοφίαν ή την κοινωνιολογίαν, αλλά εις τον Έρωτα, εις τον Ίμερον, εις την Ηδονήν και εις τα παντοδυνάμους ώσεις των που άλλοτε ετρόμαζαν τόσον πολύ τους ανθρώπους.

Πριν αποκαλύψει τας ασυγκρίτως μεγαλυτέρας σημασίας μεταρρυθμίσεις, τας αφορώσας τον έρωτα, τας φυλετικάς σχέσεις και την αγωγήν των παίδων, ο Εμπειρίκος δια του ευφαντάστου ταξιδιώτου Ιουλίου Βερν, οραματίζεται ακόμα και τα νέα θρησκεύματα:

Ο χριστιανισμός είχε εκριζωθεί τελείως. Η επίσημος θρησκεία ήτο η του Πανός, την οποίαν ίδρυσαν και διέδωσαν οι μαθηταί του Walt Whitman. Εκτός των Πανίων υπήρχαν ακόμη μερικά εκατομμύρια Μωαμεθανών, και ολίγα εκατομμύρια Μορμόνων, οι οποίοι όμως είχαν κάμει ωρισμένας αναθεωρήσεις και τροποποιήσεις των δύο θρησκειών (οι Μορμόνοι απεκήρυξαν και απέβαλαν από την ιδικήν των παν ίχνος χριστιανικόν) που επέτρεψαν τον συντονισμόν ή την εναρμόνισιν των δύο θρησκειών με την αριθμούσαν τους ασυγκρίτως περισσοτέρους οπαδούς (τα ¾ των κατοίκων της Υδρογείου) θρησκείαν του Πανός. Η θρησκεία αυτή παρεδέχετο ακόμη 4 θεούς, αλλ’ ως συμπαραστάτας και ουχί ως απολύτως ισοτίμους με τον μεγάλον Πάνα – την Αφροδίτην, τον Διόνυσον, τον Απόλλωνα και την Δήμητραν.

Ούτω, η ανθρωπότης αφού επίστευσε επί μακροτάτους χρόνους εις παντοειδείς αντιφυσικάς αυθαιρεσίας και ανδεδαφικά ψυχοβιολογικώς δόγματα και εις παντοειδείς αρνητικάς και φθοροποιούς ομπσκουραντιστικάς δοξασίας, απέκτησε επιτέλους δια της Πανικής θρησκείας, ένα ψυχικόν και πνευματικόν γνώμονα, στηριζόμενον επί της φυσιολογίας και της βιολογίας και απορρέοντα από αυτάς, μίαν ουσιαστικώς λυσιτελή και συνεπώς πρακτικώς χρησιμωτάτην διδασκαλίαν και, εν τω άμα τόσον μίαν αστείρευτον πηγήν εμπνεύσεως όσον και ένα άτερμον πεδίον δράσεως, όπου συνηντώντο και συνυφαίνοντο, εις μίαν αρραγή και ιδιαιτέραν οντότητα, αι φυσικαί ορμαί και δυνάμεις των ατόμων με το κοσμικόν σύνολον που μας περιέχει και μας περιβάλλει, αφού απηλευθερώθη προηγουμένως η ανθρωπότης από την ηθικολογικήν, την ρομαντικήν, την αισθηματικήν, την ιδεοκρατικήν και από πάσαν άλλην, ηλιθίαν ή μη, αλλ’ οπωσδήποτε σφαλεράν θεώρησιν των ανθρωπίνων.

Annibale Carracci

Η αναφορά από το Ουρμαχάλ στους χρυσαυγείς θα είχε ξεχαστεί, αν δεν εμφανιζόταν το τρομαχτικό δήγμα ποίησης του Μιχαλολιάκου (όπως το ένιωσε ο δύτης των νιπτήρων), αυτός ο ύμνος στον Μέγα Πάνα. Απίστευτες συμπτώσεις, οι χρυσαυγείς του Ουρμαχάλ κι οι Πάνες του Εμπειρίκου και του Μιχαλολιάκου. Πανικός!

the Waterboys - the return of Pan - GreekTerminator

Σ' αυτόν τον νέο κόσμο του έρωτα και της ποίησης που οραματίζεται ο Εμπειρίκος, στην Παγκόσμια Συμπολιτεία του, υπήρχαν και οι "ένθεοι", τουτέστιν οι εξαιρετικάς πράξεις επιτελέσαντες εν τω κόσμω άνθρωποι, οι οποίοι ετιμώντο ως εκλεκτοί του Θεού. Εκ τούτων ως είς εκ των μεγαλυτέρων εδοξάζετο ο Αλέξανδρος ο Μακεδών, του οποίου αναρίθμητοι παλαιαί και νέαι πόλεις, τόσον εν Αμερική, όσον και εις τα άλλας ηπείρους έφεραν το όνομα, καθώς και είς μέγας Ισραηλίτης του οποίου το ονοματεπωνυμον ήρχιζε με τα γράμματα Σ. και Φ., αλλά του οποίου το πλήρες όνομα δεν ηδύνατο ο οραματιζόμενος το μέλλον ανήρ να προφέρη, παρ' όλον ότι ήτο βέβαιος περί των αρχικών γραμμάτων, δι' αγνώστους λόγους.

Ο Εμπειρίκος θαύμαζε τον Μέγα Αλέξανδρο, εν πολλοίς στηριγμένος στην Ιστορία του Παπαρρηγόπουλου. Το 2000 η Μικέλα Χαρτουλάρη δημοσίευσε στα Νέα κάποια λήμματα από το Λεξικό "του προσωπικού σύμπαντος" του Εμπειρίκου, ένα έργο του που έμεινε ανολοκλήρωτο, και τα αναδημοσίευσε το πολιτικό καφενείο. Ανάμεσα στα λήμματα κι εκείνο για τον Μεγαλέξανδρο:

Αλήθεια, όμως, τι να πει κανείς για τον Αλέξανδρο; Διαβάζοντας τον Ντρόυζεν και τον Παπαρρηγόπουλο και άλλους πιο προσφάτους ιστορικούς ή σκεπτόμενος, ο ίδιος τα καθέκαστα του βίου και της δράσεώς του, πολλές φορές είχα το αίσθημα ότι ο απίστευτος αυτός άνδρας ήλθε στον κόσμο κοινή συναινέσει όχι μόνο των Ολυμπίων, μα όλων των θεών εν γένει, για να επιτελέση τα αφάνταστα κατορθώματά του (...). Δεν ήλθε όμως ο Αλέξανδρος κοινή συναινέσει μόνον των θεών. Θα έλεγε κανείς ότι ήλθε εις τον κόσμον και με την συγκατάθεσιν της Μοίρας, που διέπει όχι μόνον τα επί μέρους της ζωής, αλλά και την συμπαγή καθολικότητα όλων των πραγμάτων, διότι τις οίδε πώς η Μοίρα ως εκ θαύματος εδέχθη (διά βραχύ, φευ, διάστημα) ότι θα ημπορούσε, επιτέλους, να θριαμβεύση ολόκληρη η ανθρωπότης, οδηγούμενη, άνευ ορίων άνευ όρων, από έναν αλληλέγγυον με το σύνολόν της εξαιρετικόν μέγαν Ταγόν, να θριαμβεύση λέγω, επιδιώκουσα υπό την ηγεσίαν του, μαζί του, μιαν άνευ προηγουμένου ολοκλήρωσιν παγκοσμίου ευτυχίας, αντί να ευνοούνται από την Μοίραν, ως εκλεκτοί λαοί, πότε ο ένας και πότε ο άλλος, εις βάρος των υπολοίπων λαών της Οικουμένης, και τούτο προς αξιοποίησιν των δυνατοτήτων όλων των ανθρώπων, και προς μεγίστην δόξαν και αγαλλίασίν των, εις το διηνεκές και εν παντί.

Χατζιδάκις - το καταραμένο φίδι - ricof787

Jacques-Louis David

Κάμποσες σελίδες νωρίτερα από την περιγραφή της Συμπολιτείας, ο επιβάτης λόρδος Άλτζερνον Μπράντον Κλίφφορντ, συνταγματάρχης του ιππικού και λαμπρός ελληνιστής, διαβάζει Παπαρρηγόπουλο, Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, βιβλίο 6ο, όπου τα υπεράνθρωπα κατορθώματα του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Πάντως το όραμα για τη συμμετοχή της Ελλάδας στην Παγκόσμια Συμπολιτεία δεν εκτείνεται μέχρι τα βάθη της Ασίας, όπου και οι κατακτήσεις του Αλέξανδρου, αλλ' αρκείται στη φαντασίωση της αλύτρωτης μεγάλης ιδέας:

Η Ελλάς, εις την οποίαν επιτέλους επεστράφησαν τα εδάφη τα εκτεινόμενα από την Βόρειον Ήπειρον μέχρι των ευρωπαϊκών ακτών του Βοσπόρου, συμπεριλαμβανομένης της Κωνσταντινουπόλεως και ολοκλήρου της Ανατολικής Θράκης, τα σαντζάκια της Σμύρνης, του Ικονίου και της Προύσης, και η οποία εξετείνετο από το Μοναστήρι μέχρι της ενωθείσης επιτέλους με αυτήν Κύπρου, με συμπρωτευούσας, δια μεν τας τέχνας, τας επιστήμας και παν ό,τι απετέλει στοιχείον πολιτιστικόν τας Αθήνας, δια δε την διοίκησιν και τας πολιτικάς αρχάς (ομοσπονδιακάς) την Κωνσταντινούπολιν, η πληρεστέρα από της Αλώσεως της Κωνσταντινουπόλεως αυτή εθνική ολότης που εξηκολούθει να ονομάζεται Ελλάς...

Ας είναι. Ας μην σταθούμε άλλο σ' αυτά. Ούτε στην εσχατολογική διάσταση των ποιητικών του ονείρων για μιαν άλλη θεωρία του σκοπού της ζωής. Στις κοινωνίες που οραματίστηκε κουμάντο κάνει ο έρως. Όπως και στη μεταγενέστερη (του 1965) Οκτάνα που θα πη έρως ελεύθερος με όλας τας ηδονάς του:

Όσοι από σας πια βαρεθήκατε στον κόσμον αυτόν τον άδικον και τον βλακώδη να άγεσθε και να φέρεσθε από τους ψεύτες, από τους σοφιστάς και λαοπλάνους, όσοι πια βαρεθήκατε οι δεσμοφύλακές σας σαν τόπια ταλαίπωρα να σας εξαποστέλλουν εις τον Καϊάφα και πριν απ' αυτόν στον Άννα, προσμένοντας να, προσμένοντας να έλθη η Ώρα η χρυσαυγής, η πολυύμνητος και ευλογημένη, όσοι πιστοί, όσοι ζεστοί, όσοι την σημερινήν ελεεινήν πραγματικότητα να αλλάξετε ποθείτε, προσμένοντας να έλθη η Ώρα, όσοι πιστοί, όσοι ζεστοί, ελάτε και ας ανακράξωμεν μαζί (νυν και αεί, νυν και αεί) σαν προσευχή και σαν παιάνα, ας ανακράξωμεν μαζί, με μια ψυχή, με μια φωνή - ΟΚΤΑΝΑ!

Πέρα απ' τον Μεγαλέξανδρο, ένθεος ήταν κι ο Σ. Φ., ο Σίγκμουντ Φρόιντ δηλαδή, που εννόησε πώς ο πολιτισμός γεννά τη δυστυχία πνίγοντας όσα ο Εμπειρίκος, ο Ανδρέας Σπερχής, οι έγκαυλοι όλες κι όλοι οι ταξιδιώτες άφησαν στο μακρύ ταξίδι ελεύθερα κι έμειναν ως το θάνατο του ποιητή κρυφά. Πάντως ο Πάν θα ζει, όπως τραγούδησαν οι Waterboys, δεν απόθανε όπως ο Πορτογάλος Fernando Pessoa εξηγεί στο ποίημα από βιβλιαράκι ένθετο του περιοδικού Συντέλεια του 2004 που εξέδωσε ο ΝΒ. Ωδή Πεσόα σε μετάφραση Ανδρέα Παγουλάτου:

Ο θεός Παν δεν πέθανε,

Σε κάθε κάμπο που δείχνει

Στα χαμόγελα του Απόλλωνα

Τα γυμνά στήθη της Δήμητρας -

Αργά ή γρήγορα θα δείτε

Να εμφανίζεται εκεί

Ο θεός ο Παν, ο αθάνατος.

Χειμερινοί Κολυμβητές Σαιξπηρικοί - dweeb032

έπονται

αι ασυγκρίτως μεγαλυτέρας σημασίας μεταρρυθμίσεις

δεν είναι πάντως εύκολο να το ρυθμίσεις

να είναι εύκολες οι απτές μεταρρυθμίσεις

να προταχθεί η ήπειρος των φόνων

των κρόνων η απρόθυμη κορδέλα

να τα τυλίξει όλα τα πρόθυμα

ενθυμήματα που κραταιά μποδίζουν

τη συστολή των ιδεών σαν ρου μανίες

σαν κανονιοβολισμών εμπιστοσύνη

σαν άδολη μα περιπαιχτική τραμπάλα

στου κήπου τις απότιστες ελπίδες

εν όσω τα χαρτιά θ' αγωνιούν για μάτια

για χάδια θα πειστούν να στρέψουν οι σελίδες

του μάη τις δόξες να γευτούν γέροντες πόνοι

του μάη να καταργήσουν ίλιγγους τα ύψη

του μάη να εντοπίσουν των χυμών πηγές

στα κεραμίδια, στις επάλξεις, στα πηγάδια

στα εμπορεύματα, στων πάντων την ευφράδεια

θα πει περωκεάνιο, βαρκούλα και σχεδία

με πάνα παν οι αδιάφοροι κι οι φοβικοί με δία

η αριστερά με τη γούνα

2012-05-19T14:13:00.000+03:00

J. Graham

Ανήμπορος να παρακολουθήσω την επικαιρότητα, νιώθω το σκίρτημα, την αγωνία, την ελπίδα, το δράμα της αριστεράς. Η κυβέρνηση της αριστεράς, το μελόραμα των εκλογών, είναι το θέμα. Οι αριστεροί, η πληγωμένη φαντασιακή κοινότητα που συνέχεται με τόνους χαρτούρα σε ράφια και συρτάρια, με ψηφοδέλτια, προκηρύξεις, εφημερίδες, βιβλία, μυθιστορήματα, ποιήματα και κηδειόχαρτα, αναριγούν στην ιδέα. Ο Γλέζος σολάρει αδιαφορώντας για το άγχος που προκαλεί στους μεσαίους καταθέτες που ψήφισαν τις προάλλες ΣΥΡΙΖΑ. Ο Τσίπρας τα μπαλώνει. Φουσκώνει το μπαλόνι. Κάτι έχει αλλάξει.

P. P. Rubens

Η σχέση αριστεράς - αριστερών μοιάζει διαστροφική. Οι παλιοί αριστεροί νιώσανε στο πετσί τους τι θα πει αντίσταση. Η πνιγμένη αποστροφή τους για την κοινωνική αδικία ξαναβρίσκει διέξοδο στη διεκδίκηση του γνήσιου πατριωτισμού. Στο παρελθόν οι αριστεροί, σαν άλλοι χριστιανοί, μαρτύρησαν για την πατρίδα. Ο Σεβερέν (του Μαζόχ) εξηγεί στη Βάντα ότι οι μάρτυρες ήσαν υπάρξεις εξαϋλωμένες πέραν από τον αισθησιασμό. Όλα ξεκίνησαν μ' εκείνη τη μακρινή θεία του Σεβερέν, όταν εκείνος βρισκόταν στην πιο τρυφερή ηλικία, που ξύπνησε τα πάθη του κάτω απ' τη βέργα ενός όμορφου και ηδονικού πλάσματος που, μέσα στη γούνινη ζακέτα του, φάνταζε σαν μια βασίλισσα εξοργισμένη. Σαν τη θεία του Σεβερέν, η μεγάλη μητέρα των λαών εμφύσησε άλλοτε στους αριστερούς το πάθος για την εθνική ανεξαρτησία, που μαζί με τη λαϊκή κυριαρχία και την κοινωνική απελευθέρωση συνέθεσαν αργότερα το τρίπτυχο των σημαινόντων - δούρειων ίππων για τη λεηλασία των παραδοσιακών αριστερών εμβλημάτων.

beckmangroup

Ήρθε μήπως η ώρα η αριστερά να πάρει τη ρεβάνς από τη σοσιαλδημοκρατία αντιγράφοντας το κόλπο; Τώρα που η αγάπη για την πατρίδα ταυτίζεται με το μίσος για το μνημόνιο, η πατριωτική αυταπάρνηση, ο αγώνας για την διαταξική κοινωνική δικαιοσύνη και την υπερταξική ανάπτυξη, βρίσκουν νέο ακροατήριο.

Σου έμεινα απόλυτα πιστή, με διέκοψε η Βάντα. Στο υπόσχομαι, σε ό,τι έχω ιερό. Όλα αυτά τα έκανα για να ικανοποιήσω τις φαντασιώσεις του, για να σου αρέσω... Αλλά τώρα θα βρω έναν εραστή, διαφορετικά δεν θα ολοκληρωθεί η σχέση μας και θα καταλήξεις στο να μου προσάπτεις ότι δεν ήμουν αρκετά σκληρή μαζί σου. Γλυκέ μου, ωραίε σκλάβε.

Aubrey Beardsley

Paul Roland - TheCoverHeaven

Ήρθε η ώρα αριστερά (με τη γούνα) να προδώσει τους μάρτυρές της, τους Σεβερέν της; Για τους αριστερούς οι εκλογές θα είναι ο μόσχος του τύραννου Διονυσίου; Η Βάντα, η Αφροδίτη με τις γούνες κι ο Σεβερέν, ο Γκρέγκορ της:

- Κάποιος αυλικός εφεύρε ένα καινούριο όργανο βασανιστηρίων για τον τύραννο των Συρακουσών. Έναν χρυσοχάλκινο μόσχο, μέσα στον οποίο έκλειναν τους καταδικασμένους σε θάνατο και τον τοποθετούσαν σε δυνατή φωτιά. Όταν το χρυσοχάλκινο μοσχάρι κοκκίνιζε από τη θερμότητα, ο μελλοθάνατος ούρλιαζε απ' τον πόνο και οι φωνές του μοιάζαν με τα μουγκανίσματα του ζώου. Ο Διονύσιος χαμογέλασε με ευμένεια και, για να δοκιμάσει αμέσως το όργανο, διέταξε να κλείσουν μέσα τον εφευρέτη... Αυτή η ιστορία είναι πολύ διδακτική. Εσύ μου δίδαξες τον εγωισμό, την αλαζονεία και τη σκληρότητα και εσύ θα είσαι το πρώτο θύμα. Τώρα, βρίσκω πράγματι χαρά να έχω υπό την εξουσία μου και να κακομεταχειρίζομαι έναν άνδρα που έχει, όπως εγώ, σκέψεις, επιθυμίες και βλέψεις, έναν άνδρα που είναι πιο δυνατός από μένα και φυσικά και διανοητικά, και κυρίως έναν άνδρα που μ' αγαπά... Μ' αγαπάς ακόμα;

- Μέχρι τρέλας!

- Τόσο το καλύτερο, απαντά. Θα νιώσεις μεγαλύτερη ηδονή με όσα πρόκειται να σου κάνω τώρα.

- Τι σ' έπιασε; Δεν σε καταλαβαίνω σήμερα. Η σκληρότητα πάλι λάμπει στα μάτια σου και είσαι τόσο παράξενα όμορφη, ολόιδια "η Αφροδίτη με τη γούνα".

Χωρίς να μου απαντήσει, η Βάντα περνά το χέρι της γύρω από τον λαιμό μου και με φιλά. Εκείνη τη στιγμή, με ξανακυριεύει όλος ο φανατισμός του πάθους μου.

- Πού είναι το μαστίγιο; της λέω.

Η Βάντα γελά και κάνει δυο βήματα πίσω.

- Θέλεις λοιπόν στ' αλήθεια να μαστιγωθείς; φωνάζει τινάζοντας αλαζονικά το κεφάλι προς τα πίσω.

- Ναι.

Αίφνης, το πρόσωπο της Βάντα αλλάζει. Μοιάζει να μετα-μορφώνεται απ' τον θυμό και για μια στιγμή γίνεται αποτρόπαια.

- Μαστιγώστε τον, λοιπόν, ουρλιάζει.

Τότε το μαύρο και σγουρό κεφάλι του όμορφου Έλληνα προβάλλει πίσω απ' τις κουρτίνες του θολοσκέπαστου κρεβατιού. Μένω άναυδος, κοκαλωμένος. Η κατάσταση είναι κωμικοτραγική. Θα μπορούσα να γελάσω με τον εαυτό μου, αν δεν ήμουν σε τόσο απελπιστικά οικτρή και προσβλητική θέση.

Αυτό πια ξεπερνά τις φαντασιώσεις μου. Με περιλούζει κρύος ιδρώτας βλέποντας τον αντίζηλό μου με το αθλητικό του παράστημα να εμφανίζεται με τις μπότες του, το στενό του άσπρο παντελόνι και την εφαρμοστή ρεντιγκότα του.

Ο (?)μορφος Έλληνας με τις μπότες καραδοκεί. Διεκδικεί τη δική του θέση στη σχέση διαστροφής, στην πάντα σχέση εξουσίας. Δεν πρόκειται να ανεχθώ το παραμικρό από σας, λέει στον Έλληνα ο Σεβερέν. Κι εκείνος του απαντά: Το λέτε αυτό γιατί δεν φοράω γούνα... Καταγράφοντας τη φριχτή ανάμνηση, ο Σεβερέν θα θυμηθεί ότι με τον Έλληνα ξανάνιωσε ένα είδος φανταστικής, υπερβατικής ηδονής. Ίσως για τον ψηφοφόρο, όχι τον γνήσιο αριστερό Σεβερέν, δεν έχει και μεγάλη σημασία η αφετηρία του αγαπημένου προσώπου. Ο μαζοχισμός του ψηφοφόρου είναι ηθικός μαζοχισμός. Πρόκειται για την τρίτη κατά τον Φρόιντ μορφή μαζοχισμού (μετά τον ερωτογενή και τον θηλυκό), από Το οικονομικό πρόβλημα του μαζοχισμού (στο Ναρκισσισμός - Μαζοχισμός - Φετιχισμός, εκδ. Επίκουρος 1991, μτφ. Λευτ. Αναγνώστου):

Σημασία έχει η ίδια η ταλαιπωρία· αν επιβάλλεται από ένα αγαπημένο ή αδιάφορο πρόσωπο, δεν παίζει κανένα ρόλο· μπορεί επίσης να προκαλείται από απρόσωπες δυνάμεις ή συνθήκες. Ο σωστός μαζοχιστής στρέφει την παρειά του πάντοτε προς το σημείο από το οποίο υπάρχει η προοπτική να δεχτεί χτύπημα. Για την εξήγηση αυτής της συμπεριφοράς θα φαινόταν εύλογο να παραμερίσουμε τη λίμπιντο και να περιοριστούμε στην υπόθεση ότι η ορμή καταστροφικότητας έχει στραφεί και εδώ προς τα μέσα και μαίνεται πλέον εναντίον του προσωπικού εαυτού, αλλά κάποιο νόημα θα πρέπει να έχει και το γεγονός ότι στη συνήθη χρήση της γλώσσας δεν έχει εγκαταλειφθεί η σχέση αυτού του τύπου συμπεριφοράς με τον ερωτισμό, γιαυτό και τέτοια αυτοζημιω-νόμενα άτομα αποκαλούνται μαζοχιστές.

Tiziano

κι αν η αφροδίτη φόρεσε τη γούνα

κι αν κρατάει το μαστίγιο, μπουμπούνα,

κι αν σε κόμιξ σου θυμίζει από ντρούνα

και σαλπίζει τώρα ταν ταρατατάαααααααν

σερσέ λα ταντ, σερσέ λα ταντ

(ταν ταν)

Vincent Van Gogh

τ' αποσπάσματα από την Αφροδίτη με τη Γούνα

σε μετάφραση Μυρτώς Ρήγου

εκδ. Πατάκη 1997

(όπου και η Τερατώδης Πλευρά του Βέλτσου)

άλλοθι - θ' αλωθεί

2012-05-10T08:18:00.000+03:00

Jacopo Bassano

Arvo Pärt: Frates for cello and piano (1989)

AGSMAentretainment

πανάθεμά με
για τα που καρπώθηκα σαν άνθρωπος
που τις κατάκλεψα τις λέξεις μες στα σύρματα
και τα ουρμαχάλ στα δίκτυα μπερδεύω
που σαν αριστερός καμώθηκα πως ρητορεύω
της αντιεξουσίας τ αποφθέγματα
που ενθουσιάστηκα και στερεότυπα ειρωνεύτηκα
τις όλες μου τις απολύτως νόθες κατατμήσεις
πανάθεμά με που δεν ψήφισα

που αποτραβήχτηκα να ζήσω
τις ευωδιές της άνοιξης στον κήπο
και το χειμώνα στου τζακιού την υπνηλία
που αποταμίευσα πωθήσεις
και φτηνές συμβάσεις με όσους
φιλήσανε ποδιές κατουρημένες
κι αν δεν τις φίλησα και το παιξα ο μάγκας
μου μεινε της ουρίας η οσμή
που τρύπωνε στου στόματος την απορία

όταν αντίκρισα ξερό
το στόμα μισοπεθαμένου
τότε κατάλαβα τι πάει να πει τετέλε
νόμισα, δηλαδή, πως το κατάλαβα

πανάθεμά με
για το άλλοθι που στιχουργώ

Alice Coltrane - Turiya And Ramakrishna - rosafelix

Θ' ακολουθήσει (άγνωστο πότε)

η αλλού εκτενής περιγραφή του οράματος του νέου πολιτισμού

με την Ελευθερία να έχει παύσει να είναι αντικείμενο εκμεταλλεύσεως,

να βλασταίνει και ν' ανθίζει παντού.

αψηφί Ουρμαχάλ

2012-05-03T18:10:00.000+03:00

FrauKrempel

Επωδός ψευτών: Τα ψέματα τελειώσανε. Εκλογές ψηφοφόρων. Ψηφοφόρε ατένισε το όραμά σου. Υλοποίησέ το κάλπικα. Η χώρα βρίσκεται σε κίνδυνο. Πρέπει να επιστρέψουμε στην ανάπτυξη.

Πριν καλά καλά έρθει η ώρα της κάλπης, το τοπίο ξεκαθαρίζει. Η Αμυγδαλέζα και το ΚΕΕΛΠΝΟ προοιωνίζονται τις πεντακάθαρες λύσεις της επόμενης μέρας. Είμαστε όλοι οροθετικοί, παράνομοι μετανάστες, πουτάνες. Μια μέρα όλοι μας, όταν δεν θα μας νοιάζει ούτε να κυβερνήσουμε ούτε να κυβερνηθούμε, θα πούμε Ουρμαχάλ. Κουραφέξαλα.

Μια μέρα όλοι μας θα πούμε: "Ουρμαχάλ!"

Αφού και σήμερον ακόμη πολλοί εξ ημών το λένε

Για τις πυκνότερες στιγμές

Για το παχύτερο εξ όλων γάλα

Για κάθε στιγμή που μοιάζει με χρυσαυγές

αποκορύφωμα κορδιλλιέρων

Για κάθε μέρα που διαλύει θρόμβους

Για κάθε πουλί που φέρνει τα μηνύματα του απολύτου

Για κάθε εκσπερμάτωσιν που έως τα βάθη των βυθών

την αγαλλίασιν γεννά

Και έως τα ύψη των ανθισμένων ουρανών την πάει

Έως τα πλάτη κάθε Ευρυτανίας

Όταν οι μέρες είναι ροδαλές

Κι οι νύχτες έναστρες πανστρατιές

Και η καλωσύνη πάνδημος πηγή ευδαιμονίας.

Όταν εκλείψη από το πρόσωπον της γης

Το κτήνος και η βία

τουτέστιν των ανθρώπων η κακία

Τα πιο σκληρά πετρώματα εν τούτοις απαλά

Και οι βροντές των ουρανών χαρμόσυνες τυμπάνων κρούσεις

Η γη αδελφή κι ο πόντος αδελφός

Και η δόξα των θεών κτήμα κοινόν επί της γης

Οι νεάνιδες όλες χορηγοί της ηδονής

Και οι άνδρες νέοι χρυσαυγείς καλλιεργηταί και τρυγηταί της ήβης

Τότε θα λέμε όλοι: "Ουρμαχάλ!"

Όπως οι πίδακες που ξεπετιούνται

Όπως εκείνοι που από τούδε λέγουν

"Δόξα εν Υψίστοις και επί γης Ειρήνη!"

Προσθέτουν όμως την ενυπάρχουσαν στην έννοιαν του Ουρμαχάλ

Κι επί της γης την έννοιαν της Δόξης εν τω άμα.

Και με την λέξιν Ουρμαχάλ σημαίνουσαν συγχρόνως

ολοκληρούμεθα εν ηδονή

Όπως στους ουρανούς κι επί της γης και τώρα και πάντα

Λέγοντες πάντοτε αντί ύβρεων

"Ουρμαχάλ!" - το "Ουρμαχάλ!" εις τους αιώνας

Ανδρέας Εμπειρίκος

Αθήνα 30.12.1967

μεταγραφή Γιώργη Γιατρομανωλάκη

Gori Muñoz for Lorca

Love Has No Destination - Nusrat Fateh Ali Khan

Balraj009

μια μέρα όλοι δηλαδή ποτέ

θα πούμε όλοι τότες "Ουρμαχάλ!"

προς το παρόν λίγη επί γης μπωτέ

χωρίς προφύλαξη στο σεξ, πολύ νορμάλ

προς το παρόν καταναλώνουμε:

φωτογραφίες πουτάνες οροθετικές

βίντεο έγκλειστους μετανάστες

φυστίκια πληροφορίες για γκάλοπ

μια μέρα όλοι δηλαδή ποτέ κανείς

για του Εμπειρίκου το "Ουρμαχάλ!"

το εις τους αιώνας σκοπούμενο τέλος

αύθαδες τέλος
πληντέλος

τι ειρωνεία να μιλά
για χρυσαυγείς τι ειρωνεία

το κτήνος και η βία

πάλι νίκησαν, όπως θα μάντεψες

τι ειρωνεία που με ύβρεις

καρυκεύεται η έναστρη παγίδα

τι ουρανία ειρωνεία τι

d4RioS

Θ' ακολουθήσει (άγνωστο πότε)

η αλλού εκτενής περιγραφή του οράματος του νέου πολιτισμού

με την Ελευθερία να έχει παύσει να είναι αντικείμενο εκμεταλλεύσεως,

να βλασταίνει και ν' ανθίζει παντού.

η λοταρία των ξένων

2012-04-29T22:57:00.000+03:00

зеркало

ήσαν τα πάντα τύχη
εξόν το τι θα τύχει
ενός του βγάλαν νύχι
τον κόντυναν μια πήχη
κι οι κόποι του οι μύχιοι
ανοίκειοι γίναν στίχοι

зеркало

Το λαχείο της Βαβυλώνας ήταν χρήσιμο για την εκλογική πρόταση της λοταρίας των κουκιών, αλλά η επίγευσή του είναι τόσο μυστηριακή όσο και πολύσημη. Το ποιο από τα λαχεία θα σου τύχαινε στη Βαβυλώνα ήταν τύχη. Το ποια θα ήταν η τύχη δεν ήταν τυχαίο. Ή το ένα ή το άλλο ή το παράλλο, αλλά οι τυχαία επιλέξιμες επιλογές δεν ήταν τυχαίες. Οι ιστορικοί της Βαβυλώνας έχουν επινοήσει μια μέθοδο για να ρυθμίζουν την τύχη, λέει ο αφηγητής (σε ποιους άραγε;) στην ιστορία του Μπόρχες. Η τύχη ρυθμιζόταν από την Εταιρία, το νέο κράτος της Βαβυλώνας που γινόταν ολοένα πιο ζοφερό, όντας πάντοτε εγγυητής της ισότητας των ευκαιριών στη Λοταρία, στο τυχαίο, το συμπτωματικό, δηλαδή στο ενδεχόμενο και προβλέψιμο. Όπως όλοι οι άνδρες της Βαβυλώνας... επαναλαμβάνει ο αφηγητής στην αρχή. Η αποτρόπαιη ποικιλία της τυχαιότητας τους αφορά όλους, τουλάχιστον τους άντρες. Αφορούσε όπως όλους και τον αφηγητή, που πια δεν ζει εκεί, ζει μόνο με τις αναμνήσεις του.

MonkeyIslandBlues

Στην πραγματική ζωή οι τύχες που την καθορίζουν είναι ό,τι επιδιώξαμε με πείσμα. Έτσι αποκτούν το φρικώδες νόημά τους. Στη Βαβυλώνα η Εταιρία είναι ο αδιαμφισβήτητος Κύριος. Δεν έχει τελικά σημασία το αποτέλεσμα της κλήρωσης, αλλά η καταναγκαστική επανάληψή της. Κι αν είναι πάλι fort, το da μπορεί να περιμένει την επόμενη φορά. Η Βαβυλώνα είναι η μακρινή πατρίδα, το ανοίκειο, το απωθημένο οικείο, το αλλόκοτο αιδοίο, η πηγή ηδονών και οδυνών εξ ίσου ποθητών: η Εταιρεία υποχρεώθηκε ν' αυξήσει τους άτυχους αριθμούς παρακινημένη από τους παίκτες. Η αβάσταχτα τυχαία στιγμή της σύλληψης, η κυοφορία, η γέννηση του ταξιδιώτη που θυμάται, σαν συλλογικός ταξιδιώτης, και την αποδοχή και την απόρριψη από την πικρή, τη βασανιστική πατρίδα.
Μια άτυχη κλήρωση μπορούσε να επιφέρει ακρωτηριασμό, ατίμωση μ' όλους τους τρόπους, θάνατο, γράφει ο Μπόρχες. Η πρόκληση της τύχης ξαναγεννά κάθε φορά το άγχος του ευνουχισμού, την ταπείνωση, τον μερικό, τον αργό αλλά και τον τελικό, τον θελκτικό θάνατο.
Όμως καμιά εντολή που κληρώθηκε δεν είναι τελική. Όλες διακλαδώνονται σε άλλες. Καμιά απόφαση της Εταιρίας δεν υλοποιείται, καμιά δεν γίνεται πραγματικότητα, όλες συνθέτουν το ασήκωτο περιεχόμενο ενός κάδου ανακύκλωσης για τους φόβους, τα άγχη, τις ελπίδες, τους ανικανοποίητους πόθους, την απόλυτη νοσταλγία όλων των ανδρών της Βαβυλώνας και του αφηγητή που φεύγει για πάντα, που εγκαταλείπει τη ζωή κι έτσι εγκαταλείπει οριστικά κι ό,τι είχε για πάντα χάσει, αφού γεννήθηκε.

Αυτός θυμάται. Ο ξένος μέσα μας. Εμείς. Ο ξένος μέσα μας. Τρομαγμένος και δυνατός. Νεκρός κι αναστημένος. Βουρκόλακας και γεροντάκι ανήμπορο. Ο Μπόρχες το φανερώνει: παραδοσιακή και κληρονομική ή αχόρταγα αιώνια επιβεβλημένη, όπως και νάναι, η ζωή βολοδέρνει σε μια ιερή αταξία.

2shooz

Στο θάνατο και το θηλυκό, στο έσχατο και το πρωταρχικό που μας απορροφούν και μας συγκροτούν, για να μας αναστατώσουν με την επιστροφή τους, προστίθεται ο "άνθρωπος [...], όταν του αποδίδουμε κακές προθέσεις, που πραγματώνονται με τη βοήθεια ξεχωριστών δυνάμεων".

......

Στη σαγηνευμένη απόρριψη που προκαλεί μέσα μας ο ξένος υπάρχει ένα μερίδιο ανησυχητικής ξενότητας, με την έννοια της αποπροσωποποίησης που αποκάλυψε ο Φρόυντ σ' αυτήν, το οποίο μας επανασυνδέει με τις επιθυμίες μας και τους παιδικούς μας φόβους για τον άλλον - τον άλλον της γυναίκας, τον άλλον του θανάτου, τον άλλον της ανεξέλεγκτης ενόρμησης. Ο ξένος είναι μέσα μας. Κι όταν τον αποφεύγουμε ή τον καταπολεμούμε, παλεύουμε ενάντια στο ασυνείδητό μας - αυτό το "αλλότριο" της ανέφικτης "προσωπικής μας επικράτειας". Με λεπτότητα και αναλυτικό πνεύμα, ο Φρόυντ δεν μιλάει για ξένους: μας μαθαίνει να ανακαλύψουμε τον ξένο μέσα μας.

Julia Kristeva: Ξένοι μέσα στον εαυτό μας

εκδ. SCRIPTA - 2004, μτφ. Βασ. Πατσογιάννης

(το κειμενάκι σε εισαγωγικά, του Φρόιντ)

xtina - the Cybercades Project

ο ξένος μέσα σου θα παίξει λόττο

σε μία σπείρα που τρέχει η μπίλια

στο μέσα είναι σου ξανά μπουρλότο

φρικώδη χείλια - μαχαίρια φίλια

ο ξένος μέσα σου δίχως τα μάτια

μάταια ψάχνεις να δεις πού βλέπει

να δεις τι βλέπει - χαρτιά δεμάτια

μουχλιάσαν κιόλας στην τρύπια σκέπη

Tio Guim

αμάν πια

τα χαρτιά / τα γράμματα / οι μέθοδες

το αυτό και το παυτό

οι δομές και τα δεσμά

η σηαπόδομη και το βανσύμ

ανάλυσέ το

κουτέ ντε

ζήσε στη θαλπωρή της θεωρίας

κάνε τραγούδι την απώθηση

σβήσε την τέρψη της μωρίας

asger jorn

politisfokidas

Οι νευρωτικοί άνδρες αναφέρουν συχνά ότι τα γυναικεία γεννητικά όργανα τους φαίνονται αλλόκοτα. Όμως, αυτό το αλλόκοτο, το ανοίκειο, είναι η είσοδος στην κοιτίδα του ανθρώπινου βρέφους, στο μέρος εκείνο όπου αρχίζει η ανάπτυξη του ανθρώπου. Σύμφωνα με ένα ευφυολόγημα, "η αγάπη είναι η νοσταλγία για την πατρίδα". Όταν κάποιος βλέπει στο όνειρό του ένα μέρος ή ένα τοπίο που του φαίνεται οικείο, που τον κάνει να σκεφτεί ότι έχει βρεθεί κάποτε εκεί, η ερμηνεία οφείλει να παραπέψει στα γεννητικά όργανα ή στο σώμα της γυναίκας. Και σ' αυτήν, λοιπόν, την περίπτωση το ανοίκειο, το φρικώδες [unheimlich], είναι αυτό που ήταν κάποτε οικείο [heimlich, heimisch]. Όμως το πρόθεμα un σ' αυτή τη λέξη είναι το σήμα κατατεθέν της απώθησης.

Sigmund Freud: ΤΟ ΑΝΟΙΚΕΙΟ

εκδ. ΠΛΕΘΡΟΝ - 2009, μτφ. Έμη Βαϊκούση

lauraemarmor

κι οι τόσες ύβρεις, μέρες που 'ναι,

να σκεπάζουν τους ψιθύρους Ουρμαχάλ

η λοταρία των κουκιών

2012-04-25T17:24:00.000+03:00

Ο παλιόφιλός μου ΒαΝτού έψαχνε τις προάλλες να βρει τη Λοταρία της Βαβυλώνας, ένα διήγημα από βιβλίο του Μπόρχες που είχε δανείσει σε μία κυρία. Αντί να το γυρέψει πίσω για να το σκανάρει, θα ήταν προτιμότερο να το κατεβάσει, ει δυνατόν, σε ντοκ. Έψαξα, κάτι βρήκα στο ίντερνετ, το έχασα, ώσπου ανακάλυψα ότι βρισκόταν στη βιβλιοθήκη μου, σε νεώτερη έκδοση, από άλλον οίκο, σε άλλη μετάφραση και με τίτλο Το λαχείο της Βαβυλώνας. Είναι η καλύτερη προκήρυξη για τις εκλογές, μου είπε ο ΒαΝτού. Μετά από μέρες, μου εξήγησε ότι εννοεί η καλύτερη πρόταση. Λοταρία. Επιλέγεις το δείγμα (αφαιρείς όσους συνδυασμούς δεν θέλεις να περιέχει), βάζεις τα ψηφοδέλτια ανάποδα, και διαλέγεις το τυχερό της κάλπης. Αυτό προϋποθέτει να πας να ψηφίσεις. Και βρήκα ένα λόγο για να πας. Αν ψηφίσεις έγκυρο ψηφοδέλτιο (πχ τους Πειρατές ή ΚΚΕ - why not?), αυξάνεις το σύνολο των εγκύρων και μειώνεις έτσι το ποσοστό της Χρυσής Αυγής. Αν υπάρχουν 100 έγκυρα και η ΧΑ πάρει 3 ψήφους, μπαίνει στη Βουλή με 3%. Αν ψηφίσεις κι εσύ και τα έγκυρα γίνουν 101, η ΧΑ πιάνει μόνο 2,97% και μένει απέξω. Ξέρω ότι υπάρχουν πολλά επιχειρήματα για να μη μπει κανείς σ' αυτή τη λογική κι ότι είναι βάσιμα. Ξέρω, πχ, ότι ο Καρατζαφέρης που σήμερα προσπαθεί να μας τρομάξει για την άνοδο της δύναμής τους επειδή του παίρνουν ψήφους, κάποτε, από βουλευτής της ΝΔ κιόλας, τους καλούσε να συνεργαστούν, όπως και έκανε εξάλλου. Αλλά ας μη γελιόμαστε. Σε ποιον πολιτικό χώρο δεν θα γίνει θέμα η είσοδος νεοναζί στο κοινοβούλιο; Ποιος δεν θα σκεφτεί ή/και θα αναλύσει τα αίτια και τις συνέπειες; Ποιος δεν θα χτυπήσει το κουδούνι του κινδύνου;

Αλλά ας μην ξεφύγω σε πολιτικολογίες. Όταν ξαναδιάβασα Το Λαχείο της Βαβυλώνας, η μνήμη μου είναι απελπιστικά ασθενής - ειδικά με τη λογοτεχνία και το σινεμά, υπέθεσα τι εννοούσε. Οι εκλογές είναι η αποθέωση της λαϊκής κυριαρχίας του δημοκρατικού πολιτεύματος. Είναι και πολλά άλλα, διαφορετικά για τον καθένα, αλλά επισήμως είναι αυτό. Ο κυρίαρχος λαός μπορεί στις εκλογές ν' αλλάξει την κυβέρνησή του. Αυτή η ιδέα, αν υποθέσουμε ότι ισχύει, παρεκτείνεται στη σκέψη ότι μπορεί ο λαός (τι ακριβώς είναι αυτό το μόρφωμα, άραγε;) να αλλάζει τη ζωή του. Όμως τι είναι η ζωή; Είναι σκέτη τύχη; Που ίσως κάποιοι τυχαία ή όχι προκαθορίζουν για μας; Μια εταιρία; Ποιοι τη συγκροτούν; Ποιος είναι ο Κύριος της ζωής; Έχει σημασία;

Τουλάχιστον τρεις είναι οι μεταφράσεις του Τhe Lottery in Babylon στα ελληνικά, το 1974 στη συλλογή Λαβύρινθοι, το 1979 στην Ανθολογία και το 1990 (από τις εκδόσεις Ύψιλον αρχικά και τον μεταφραστή των Απάντων του Μπόρχες Αχιλλέα Κυριακίδη) στις Μυθοπλασίες, τη συλλογή στην οποία είχε περιληφθεί από τον ίδιο τον συγγραφέα (Ficciones). Απ' αυτή την τελευταία μετάφραση, στην έκδοση του 2007 για την εφημερίδα το Βήμα, κάνω ένα πρόχειρο ρεζουμέ:

Το λαχείο της Βαβυλώνας στην αρχή, πριν από αιώνες, ήταν παιχνίδι των πληβείων. Με μηδαμινή ηθική αξία, δεν απευθυνόταν σ' όλες τις δυνατότητες των ανθρώπων, αλλά αποκλειστικά στην ελπίδα τους. Η πρώτη καινοτομία στη λοταρία έγινε με την εισαγωγή άτυχων λαχνών. Ο ελαφρύς κίνδυνος του προστίμου προκάλεσε το ενδιαφέρον του κοινού. Η Εταιρία που διεξήγε τη λοταρία απέκτησε σύντομα μεταφυσική εξουσία, τα πρόστιμα έγιναν φυλάκιση, οι χαμένοι κι όσοι δεν έπαιζαν περιφρονούνταν. Οι μη χρηματικοί άτυχοι λαχνοί ήταν η επόμενη καινοτομία. Οι παίκτες παρακίνησαν την Εταιρία να τους αυξήσει. Όμως η ακατάπαυστη εναλλαγή τρόμου και ελπίδας για τα μέλη του Ιερατείου εξόργιζε το φτωχό λαό που εξεγέρθηκε. Μετά από μια εποχή αιματοχυσιών, ο λαός νίκησε. Η Εταιρία πήρε όλη την κρατική εξουσία και το Λαχείο έγινε μυστικό, δωρεάν και για όλους και η μαύρη αγορά πατάχθηκε. Κάθε εξήντα νύχτες η συμμετοχή τις ιερές κληρώσεις καθόριζε την τύχη των συμμετεχόντων ως την επόμενη φορά. Η ευνοϊκή κλήρωση για τους μυημένους στα μυστήρια του Βελ μπορούσε να σημάνει προαγωγή στο συμβούλιο των μάγων ή ανακάλυψη της κάμαρας της γυναίκας που στοίχειωνε τους παίκτες· η άτυχη κλήρωση μπορούσε να επιφέρει ακρωτηριασμό, ατιμώσεις, θάνατο.
Σταδιακά, οι πράκτορες της Εταιρίας προσέφυγαν στη μαγεία και στη μυστικο-πάθεια. Σε διάφορα σημεία, όπως στο ιερό αποχωρητήριο που το έλεγαν κάφκα, αφήνονταν καταγγελίες. Στον ερειπωμένο τοίχο ενός εργοστασίου χαράχτηκε το δογματικό κείμενο της Λοταρίας, που αποφαινόταν πως το Λαχείο είναι μια παρεμβολή της τύχης στην τάξη του κόσμου και πως η παραδοχή σφαλμάτων δεν αντικρούει την τύχη· την επιβεβαιώνει. Έφτασε ο καιρός που το Λαχείο, αυτή η περιοδική έγχυση του χάους στον κόσμο, καθόριζε όλα τα στάδια της κλήρωσης. Όχι για παράδειγμα μόνο τον θάνατο κάποιου αλλά κι όλες τις περιστάσεις του θανάτου του. Έτσι, καμιά απόφαση δεν ήταν τελική κι όλες διακλαδώνονταν σε άλλες σ' έναν άπειρο αριθμό κληρώσεων. Η ζωή στη Βαβυλώνα, τα ήθη των κατοίκων της είχαν εμποτιστεί απ' την τύχη.

και το τέλος στη μετάφραση του Κυριακίδη:

Η Εταιρεία, με μια θεία μετριοφροσύνη, αποφεύγει κάθε δημοσιότητα. Όπως είναι φυσικό, οι πράκτορές της είναι μυστικοί· οι διαταγές που εκδίδονται η μία πίσω απ' την άλλη - σχεδόν ασταμάτητα - δεν έχουν καμία διαφορά απ' αυτές που μοιράζουν απλόχερα οι απατεώνες. Στο κάτω κάτω, ποιος μπορεί να καυχηθεί πως είναι μόνο απατεώνας; Ο μεθύστακας που αυτοσχεδιάζει μια παράλογη εντολή, ο ονειρευτής που πετάγεται στον ύπνο του και στραγγαλίζει με τα χέρια του τη γυναίκα που κοιμάται πλάι του, μήπως εκτελούν μια μυστική απόφαση της Εταιρείας; Αυτή η σιωπηλή λειτουργία, που μοιάζει μ' εκείνην του Θεού, μπορεί να προκαλέσει κάθε είδους υποθέσεις. Μία απ' αυτές κάνει τον αποτρόπαιο υπαινιγμό πως η Εταιρεία έχει πάψει να υπάρχει εδώ και αιώνες, πως η ιερή αταξία της ζωής μας είναι πέρα για πέρα κληρονομική, παραδοσιακή· μια άλλη, αντίθετα, θέλει την Εταιρεία αιώνια και κηρύσσει πως θα ζει μέχρι την τελευταία νύχτα, μέχρις ότου ο τελευταίος θεός σβήσει τον κόσμο. Μια άλλη δηλώνει πως η Εταιρεία είναι παντοδύναμη, αλλά ασκεί την εξουσία της μόνο πάνω σε μικροσκοπικά πράγματα: στο κελάηδισμα ενός πουλιού, στις αποχρώσεις της σκουριάς και της σκόνης, στα όνειρα που βλέπουμε την αυγή, μισόξυπνοι. Μια άλλη, δια στόματος προσωπιδοφόρων αιρεσιαρχών, πως η Εταιρεία δεν υπήρξε κι ούτε θα υπάρξει ποτέ. Μια άλλη, εξίσου απαίσια, πως είναι αδιάφορο αν δέχεσαι ή αρνείσαι την ύπαρξη αυτού του ζοφερού σωματείου, γιατί η Βαβυλώνα δεν είναι τίποτ' άλλο παρά ένα άπειρο παιχνίδι της τύχης.

Ο αφηγητής στο διήγημα δεν είναι πια κάτοικος της Βαβυλώνας. Έχει ζήσει την καταισχύνη και την παντοδυναμία, τη χλιδή και τα κάτεργα, με μια λέξη την αβεβαιότητα. Η παντοδυναμία της τύχης στη Βαβυλώνα του Μπόρχες είναι πεποίθηση κι ανάγκη. Σ' ένα παράλογο, όπως ολόκληρη η ιστορία, παιχνίδι με τον χρόνο, το τυχαίο γίνεται όλο και πιο εξαίσιο, όλο και περισσότερο οδυνηρό. Κάθε τι είναι ποτισμένο με την τύχη. Γιατί;

Στην εποχή της Λοταρίας Κύριος είναι η Εταιρία. Ο λαός εξεγείρεται, κυριαρχεί, και η Λοταρία γίνεται πια μυστική και δωρεάν για όλους. Σαν εκλογές και εκπαίδευση στη δημοκρατία. Η Εταιρία δεν αμφισβητείται. Η Εταιρία είναι συνήθεια, ανάγκη, είναι παντοδύναμη πάνω σε όλα ή μόνο σε κάθε τι μικροσκοπικό, όπως ο λόγος του ταξιτζή που ξεσπαθώνει για τη Χρυσή Αυγή, το φοβισμένο τσάπισμα του μετανάστη, η ντροπιασμένη ερευνητική ματιά στον κάδο. Ίσως και να μην υπήρξε ποτέ η Εταιρία, όμως η Λοταρία υπάρχει. Ο ψήφος είναι λόττο. Ποιος ήξερε τι ψήφιζε στις προηγούμενες εκλογές; Θα έπρεπε όλοι να ξέρουμε. Ποιος ξέρει τώρα. Όλοι θα έπρεπε και τότε και τώρα. Το δίδυμο Παπαθεμελής - Καζάκης δηλώνουν αντισυστημικοί (το έμαθα τυχαία από οπαδό τους, δεν ήξερα καν ότι κατεβαίνουν μαζί). Αλλά ας μην ξεφύγω σε πολιτικολογίες.

Στη λογοτεχνία δεν υπάρχει μόνο μία, υπάρχουν πολλές αναγνώσεις. Σε λίγες μέρες θα φοβηθώ ότι το λαχείο της Βαβυλώνας είναι ο ξένος μέσα μας.

El Titere (Piazzolla-Borges) - Silvana Deluigi & Duo Mosalini Senso

juanjomosalini

τρε λουάν

2012-04-18T00:51:00.000+03:00

απ' το Πλοίο των Τρελών των TuxedoMoon - βίντεο therezident

Κάποτε, πριν χρόνια και για μικρό πάντως χρονικό διάστημα, ό,τι κι αν προσπαθούσα να γράψω άρχιζε με την ίδια φράση: Είναι όλοι τους τρελοί. Δεν είχα διαβάσει τότε τη νιτσεϊκή αναφορά στο απέραντο φρενοκομείο, όμως αυτή η φράση, αυτή η ιδέα, μου είχε γίνει έμμονη. Δεν είχα καλά καλά εμφανίσει τις δικές μου πληγές από την κοινωνική ένταξη, ηu παραγωγική μου ηλικία ήταν ακόμα νηπιακή, προσπαθούσα να αντιδράσω στη διαφαινόμενη ήττα της εφηβώδους αυθάδειας, μάταια. Έβλεπα γύρω μου την απέραντη υποκρισία, γινόμουν δέκτης του ψου-ψου της κουτσομπολίστικης πανοπλίας των ανθρώπων με τους οποίους αναγκαστικά, στη δουλειά, συναναστρεφόμουν, κι έλεγα δε μπορεί, δεν στέκουν, διαλέγουν να ζουν μιαν απύθμενη μιζέρια, δεν ερωτεύονται, δεν τον ρουφάνε τον γαμημένο τον αέρα με όρεξη, ίσα ίσα για να μη ψοφήσουν αναπνέουν, είναι όλοι τους τρελοί.

Αλλιώς, αν είναι γνωστικοί αυτοί, τότε τρελός είμαι εγώ. Κατάφερα ένα σούρουπο ν' απαλλαγώ από την εμμονή της φράσης κι έγραψα κάτι άλλο. Όμως αυτή η στάση απέναντι απ' το κανονικώς φαίνεσθαι του περίγυρου μού έμεινε. Κουσούρι, ίσως, αφού φοβάμαι ότι αφορά μόνο το φαίνεσθαι κι όχι την ουσία της ζωής, αφού δεν είμαι σίγουρος ότι η δική μου διαφέρει στα βασικά της από των τρελών ή των γνωστικών, των άλλων τέλος πάντων, μπορεί η διαφορά μας να είναι αισθητική, δεν βλέπω Λαζόπουλο - δεν ακούνε Γουέιτς, όμως μαζί δουλεύουμε, κι αν πω ότι σε κάτι διαφωνώ, κι αν κατακρίνω το ρόλο μου, μες στο παιχνίδι είναι κι αυτό. Το ποσοστό μου είναι προβλέψιμο, το ρόλο τον παίζω κατά τ' άλλα, αλλιώς ας έπαιρνα τα βουνά να γινόμουνα ο φουλ ον δε χιλ.

sababussmann

Το σύστημα των οικονομικών σχέσεων, γράφει ο Φουκώ (στο Ψυχική Αρρώστια και Ψυχολογία, εκδ. Ελεύθερος Τύπος 1988, μτφ. Τάσος Γιατζόγλου), φέρνει τον άνθρωπο σε επαφή με τους άλλους, αλλά μέσα από αρνητικούς δεσμούς εξάρτησης· οι νόμοι της συνύπαρξης που τον ενώνουν με τον άλλον σε μία κοινή μοίρα, τον φέρνουν αντιμέτωπο με αυτόν σε μία πάλη που παραδόξως είναι απλά και μόνο η διαλεκτική μορφή αυτών των νόμων· η παγκοσμιότητα των οικονομικών και κοινωνικών δεσμών επιτρέπει σε αυτόν να αναγνωρίσει, στον κόσμο, μία πατρική γη και να αναγνώσει ένα κοινό σημαινόμενο στο βλέμμα κάθε ανθρώπου, αλλά αυτό το σημαινόμενο μπορεί επίσης να είναι εκείνο της εχθρότητας και το ότι η πατρική γη πρόκειται να τον καταγγείλει σαν ξένο. Και πιο κάτω, αναφερόμενος στην απόφαση διαφυγής ενός ανθρώπου, παρατηρεί ότι υποβαλλόμενος ωστόσο στους εξαναγκασμούς αυτού του πραγματικού κόσμου, βιώνει αυτόν τον κόσμο στον οποίο διαφεύγει σαν πεπρωμένο του.

Αν για κάποιους η απάρνηση της κανονικότητας μοιάζει μοιραία διαφυγή, ο Έρασμος στο έργο του Μωρίας Εγκώμιον (μεταγλωττισθέν και εκδοθέν υπό του πρώην συμβολαιογράφου Αθηνών Κοσμά Κοκίδου εν Αθήνησι - 1864) δήλωνε άγνοια για το αν ήνε δυνατόν να ευρεθή άνθρωπος σωφρονών καθ' όλας τας ώρας, χωρίς να κυριευθή παρά τινος είδους μωρίας (χωρίς να πράξη μωρίαν τινά). Οι ποιηταί, ισχυρίζεται η προσωποποιημένη από τον Έρασμο Τρέλα, είναι εξ επαγγέλματος οπαδοί της ... τοσαύτην δ' αξίαν αποδίδουσιν εις την μωρίαν, ώστε πολλάκις υπεκ-φεύγουσι δι' ενός μόνου σκώματος αυτής, ό,τι δεν ηδύναντο να να λύσωσι δι' ουδενός των επιχειρημάτων και συλλογισμών· εκτός εάν τις νομίζη ότι δεν είνε ίδιον της Μωρίας το να προκαλή καγχασμούς εντέχνους δια γελοίων λέξεων κενών εννοίας. Ευτυχώς δηλαδή που δεν έχω γράψει ποιήματα.

Στην άλλη πλευρά, η φρόνηση, διδάσκει ο Αριστοτέλης (Περί Αρετών και Κακιών, εκδ. Ζήτρος 2004, μτφ. Σ. Τριαντάρη - Μαρά), είναι αρετή του λογικού (μέρους της ψυχής) και προετοιμάζει αυτούς που τείνουν προς την ευδαιμονία. Ενώ η σωφροσύνη είναι η αρετή του επιθυμητικού, σύμφωνα με την οποία οι άνθρωποι ελέγχουν με τη λογική την επιθυμία να παροτρύνονται στις κακές ηδονές. Και πιο κάτω: Στην ακολασία συνίσταται το να επιλέγει ο άνθρωπος τις απολαύσεις των βλαβερών και ανήθικων ηδονών, και το να νομίζει μάλιστα ότι είναι ευτυχισμένοι αυτοί που διάγουν το βίο τους με τέτοιου είδους ηδονές, και το να αγαπά τα γελοία και το να αγαπά τα αστεία και το να αγαπά τη βωμολοχία και το να είναι διεφθαρμένος στα λόγια και στα έργα. Την ακολασία ακολουθεί η αταξία, η αναισχυντία, η άτακτη και ακόλαστη διαγωγή, η πολυτέλεια, το αλόγιστο, η αμέλεια, η παραμέληση και η χαλάρωση των ηθών.

Αυτή η αριστοτελική έκλυσις, που αποδίδεται χαλάρωση των ηθών, επιτρέπει την επιλογή βλαβερών και ανήθικων ηδονών. Οι απολαύσεις ξεχω-ρίζονται σε ηθικές και μη· οι σώφρονες ξέρουν να επιλέγουν. Ο Αριστοτέλης κάνει ένα βήμα πιο πέρα από τον Πλάτωνα και εισάγει την έννοια της εγκράτειας. Ο μη σώφρων, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, ενώ γνωρίζει ότι πρέπει να πράξει και τα σωστά και αυτά που τον συμφέρουν τα παραμερίζει για χάρη των ηδονών. Πόσο εύκολα, πράγματι, μπορεί να διαπιστώνεται η συμβολή των "προγόνων μας" στη δημιουργία του δυτικού τρόπου (χαλιναγώγησης της) σκέψης, της δύσης της σωφρονιστικής, του ανθρώπου του σοφού (τόσο φου...).

Σ' ένα από τ' αποσπάσματα από το βιβλίο του Ray Monk Λούντβιχ Βιτγκενστάιν - Το Χρέος της Μεγαλοφυΐας (γ' έκδοση Scripta 2002, μτφ. Γρ. Κονδύλη), που δημοσίευσε πρόσφατα το ιστολόγιο ΠΕΡΙΠΟΛΛΩΝ (πρώτα το είδα στο μπλογκ ludwig wittgenstein), διάβασα: Ο Russell προσπαθούσε να αποτρέψει τον Wittgenstein από το να πάει στην Νορβηγία για να ζήσει εκεί απομονωμένος για δύο χρόνια. "Του είπα ότι θα είναι σκοτεινά και απάντησε ότι αντιπαθεί το φως της μέρας. Του είπα ότι η ζωή θα είναι μοναχική και απάντησε ότι εκπορνεύει το μυαλό του μιλώντας σε έξυπνους ανθρώπους. Του είπα πως ήταν τρελός και είπε ο Θεός να τον φυλάει απ' τη σωφροσύνη" (13-10-1913) (σελ. 93). Αυτή η τελευταία φράση από την αφήγηση του Ράσελ μ' έβαλε σε σκέψεις και θυμήθηκα το είναι όλοι τους τρελοί. Μετά από πολλή σκέψη αποφάσισα ν' αλλάξω ένα στίχο και το μέσα στην παραφροσύνη να το κάνω μες στην τόση σωφροσύνη:

Απ' την ποίηση δεν βρήκα ούτε γκόμενα ούτε προίκα·

βρήκα μόνο λησμοσύνη μες στην τόση σωφροσύνη.

Δεν ξέρω αν το Skjolden όπου απομονώθηκε το 1913 για κάμποσους μήνες ο Βιτγκενστάιν έχει κάποια σχέση με το νησί Ουτόγια όπου έδρασε ο λεγόμενος μακελάρης της Νορβηγίας, ο νεοναζί Μπρέιβικ. Δεν ξέρω τι σόι τρελός ήταν ο Βιτγκενστάιν και τι σόι ψυχικά υγιής (σύμφωνα με την υπερασπιστική του γραμμή) είναι ο Μπρέιβικ. Δεν ξέρω πώς ο "ναΐτης ιππότης" θεωρητικολογεί την αντίθεσή του με τους υπεύθυνους για τις πολυπολιτισμικές κοινωνίες, πάντως επιλέγοντας σαν μέσο για την αποτελεσματική εκδήλωση αυτής της αντίθεσης τα εξολοθρευτικά του όπλα, καθάρισε μέσα σε λίγη ώρα με καμιά εκατοστή απ' αυτούς. Για κάποιους ο Μπρέιβικ και οι όμοιοί του δεν μπορεί παρά να είναι τρελοί. Αντίθετα, ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, εμπνευστής του σχεδίου εθνοκάθαρσης στην Τριπολιτσά ήταν απολύτως υγιής και ηρωικός και όχι χασάπης, όπως διαπίστωσε ο Θαν. Τριαρίδης.

Το ποιος είναι τρελός ή άρρωστος θα το πει κάθε φορά η κοινωνία, ανάλογα με το αν ξεχάστηκε ή όχι στην αγκαλιά της. Έτσι κι αλλιώς το "είσαι τρέλα", το "με τρελαίνεις" κι άλλα τέτοια δίνουν στην κυρα - τρέλα άλλην αίγλη και κάμποσοι τρελοί ή τρελαμένοι αναφωνούν: και πάλι: Ζήτω η Τρέλα μου! Αλλά τι τα θες; Η ζωή, αυτό το ποδοπατημένο λάφυρο κάποιου που εκλιπαρεί κάνε κάτι να χάσω το τρένο, ενώ το νιώθει, το ξέρει πως είναι μοιραίο να φύγει, η ζωή τελειώνει διαρκώς, με λυγμούς, χωρίς πάταγο και παραδίνεται στα βασίλεια του θανάτου, κι άστα να πάνε.

GRKRONOS

από την Ιουδαία στο απέραντο φρενοκομείο

2012-04-13T01:46:00.001+03:00

οι Coat Hanger Halos - Jgaver57

Μια σύντομη επίσκεψη σ' ένα φρενοκομείο δίνει μια αναμφισβήτητη απόδειξη για το ότι η πίστη κάνει τους ανθρώπους μακάριους μόνο σ' ορισμένες περιστάσεις, για το ότι η μακα-ριότητα δεν μετατρέπει μια παγιωμένη ιδέα σε αληθή ιδέα, και για το ότι η πίστη δεν κινεί βουνά, αλλά υψώνει βουνά εκεί που δεν υπάρχουν. Σίγουρα η επίσκεψη αυτή δεν θα έπειθε έναν ιερέα: γιατί αυτός δεν δέχεται, από ένστικτο, ότι η αρρώστια είναι αρρώστια, ότι το φρενοκομείο είναι φρενοκομείο. Ο Χριστια-νισμός χρειάζεται την αρρώστια όπως ο αρχαίος ελληνισμός χρειάζεται μια υπεραφθονία υγείας - να κάνεις τους ανθρώπους άρρωστους: αυτός είναι ο αληθινός κρυφός σκοπός ολόκληρου του συστήματος των λυτρωτικών μεθόδων της εκκλησίας. Και η εκκλησία η ίδια - δεν είναι το καθολικό φρενοκομείο ως έσχατο ιδεώδες; Η γη ολόκληρη ένα φρενοκομείο; - Ο θρήσκος άν-θρωπος, έτσι όπως τον θέλει η εκκλησία, είναι ένας τυπικός παρακμιακός· η στιγμή, κατά την οποία μια θρησκευτική κρίση καταλαμβάνει έναν λαό, σφραγίζεται πάντα από μια επιδημία νευρικών παθήσεων· ο "εσωτερικός κόσμος" μοιάζει με τον "εσωτερικό κόσμο" του υπερδιεγερμένου και εξαντλημένου· οι "ανώτερες καταστάσεις", που τοποθετήθηκαν από την εκκλησία πάνω από την ανθρωπότητα ως οι αξίες όλων των αξιών, είναι επιληπτοειδείς μορφές - μόνο τρελοί κι αγύρτες ανακηρύχτηκαν άγιοι από την εκκλησία in maiorem dei honorem. Μια φορά επέτρεψα στον εαυτό μου να χαρακτηρίσει όλη τη χριστια-νική εκγύμναση στη μεταμέλεια και στη λύτρωση (εκγύμναση που σήμερα μελετιέται καλύτερα στην Αγγλία) ως μεθοδικά παραγόμενη κυκλική τρέλα πάνω σ' ένα έδαφος ήδη προε-τοιμασμένο κατάλληλα, δηλαδή εντελώς νοσηρό. Κανείς δεν προσηλυτίζεται στον Χριστιανισμό - πρέπει να είναι αρκετά άρρωστος για κάτι τέτοιο... Εμείς οι άλλοι που έχουμε το θάρρος να είμαστε υγιείς και να εκφράζουμε την περιφρόνησή μας, πόσο πρέπει να περιφρονούμε μια θρησκεία που διδάσκει στους ανθρώπους πώς να παρεξηγούν το σώμα! που δεν θέλει να εξαλειφτούν οι δεισιδαιμονίες από τις ψυχές! που μετατρέπει την ανεπαρκή τροφή σε κάτι "αξιόλογο"! που πολεμά την υγεία σαν να 'ναι εχθρός, διάβολος, πειρασμός! που φαντάζεται ότι μπορεί κανείς να μεταφέρει μια "τέλεια ψυχή" μέσα στο λείψανο του σώματος, και που βρίσκει, κατά συνέπεια, απαραίτητη τη δημιουργία μιας νέας αντίληψης για την τελειότητα - ένα ωχρό, αρρωστιάρικο, ηλίθια φανατικό ον, την λεγόμενη "αγιότητα". Η αγιότητα: δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια σειρά συμπτωμάτων ενός εκπτωχευμένου, νευρικά διαλυμένου, αθεράπευτα φθαρ-μένου σώματος!... Το χριστιανικό κίνημα, ως ευρωπαϊκό κίνημα, ήταν από την αρχή ένα συλλογικό κίνημα των κάθε λογής ανίκανων και άχρηστων στοιχείων (αυτών που ζητούσαν να αποκτήσουν δύναμη μέσω του Χριστιανισμού). Δεν εκφράζει την κατάπτωση μιας φυλής, αλλά είναι ένα άθροισμα και μια συγκέντρωση μορφών παρακμής που έρχονταν από παντού και αναζητούσαν η μια την άλλη. Ο Χριστιανισμός δεν είναι, όπως πιστεύουν πολλοί, αποτέλεσμα της σήψης της αρχαιότητας, της ευγενούς αρχαιότητας. Η επιστημονική ηλιθιότητα που υπο-στηρίζει τέτοιες ιδέες ακόμη και σήμερα δεν μπορεί να αντι-μετωπιστεί με τη βιαιότητα που θα της άξιζε. Τη στιγμή που τα άρρωστα, διεφθαρμένα, Τσαντάλα στρώματα της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας υιοθετούσαν τον Χριστιανισμό, ο αντίθετος τύπος, η τάξη των ευγενών, είχε την πιο ωραία και ώριμη μορφή. Η πλειοψηφία έγινε αφέντης· η δημοκρατικότητα των χριστιανικών ενστίκτων θριάμβευε... Ο Χριστιανισμός δεν ήταν "εθνικός", δεν ήταν έργο μιας φυλής - στρεφόταν σε οποιονδήποτε απόκληρο της ζωής, είχε παντού τους συμμάχους του. Ο Χριστιανισμός έιναι η έχθρα του άρρωστου ενστίκτου που στρέφεται εναντίον του υγιούς, εναντίον της υγείας της ίδια. Καθετί καλοφτιαγμένο, περήφανο, εξαίσιο, η ομορφιά πριν απ' όλα, του κάνει κακό στα μάτια και στα αυτιά. Υπενθυμίζω για μια ακόμη φορά τα ανεκτίμητα λόγια του Παύλου: "Ο Θεός έχει διαλέξει τα αδύνατα πράγματα του κόσμου, τα τρελά πράγματα του κόσμου, τα ταπεινά και περιφρονημένα πράγματα του κόσμου": αυτή ήταν η φόρμουλα· όταν δόθηκε αυτό το σύνθημα η παρακμή άρχισε να θριαμβεύει. - Ο Θεός στο σταυρό - οι φρικτές μυστικές σκέψεις που βρίσκονται πίσω απ' αυτό το σύμβολο δεν έχουν κατανοηθεί ακόμη; - Ό,τι υποφέρει, ό,τι είναι καρφωμένο στο σταυρό, είναι θείο. Όλοι μας είμαστε καρφωμένοι στο σταυρό, άρα είμαστε θείοι. Μόνο εμείς είμαστε θείοι... Ο Χριστιανισμός ήταν μια νίκη, μια ευγενέστερη προοπτική χάθηκε απ' αυτόν - ο Χριστιανισμός ήταν η μεγαλύτερη συμφορά της ανθρωπότητας ως τώρα.

Φρειδερίκος Νίτσε

Ο ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΣ

Μια απόπειρα κριτικής του Χριστιανισμού

Εκδοτική Θεσσαλονίκης

μτφ. Ζήσης Σαρίκας

Ήταν ένας νέος απ’ την Ιουδαία.

Μόνος καθώς ήταν, τούρθε μια ιδέα:

μια περιστέρα στο κεφάλι του να βάνει

όταν θα πάει να βαπτιστεί στον Ιορδάνη.

Ύστερα όλα εξελίχθηκαν ραγδαία.

Ήταν ένας νέος απ’ τη Ναζαρέτ.

Άνθρωπος απλός και διόλου εστέτ.

Διάλεξε νάχει μαθητές απλούς ψαράδες

που αδιαφορούσαν για του κόσμου τους παράδες.

Βγήκαν στους δρόμους· όπως λέμε στο κουρμπέτ.

Ήταν ένας νέος στον τόπο του κρανίου.

Εσταυρωμένος ο σωτήρας του ποιμνίου,

γιος του θεού, σαν άνθρωπος πεθαίνει,

μετά νασταίνεται και το σενάριο δένει

του τρισυπόστατου εν ανθρώποις μνημονίου.

Ήταν ένας νέος απ τη Γαλιλαία

που την αγάπη-του διαδώσαν λυσσαλέα.

Κι αν χωριστήκανε σε κλίκες με τα χρόνια,

με ψαλμωδίες κατεβάζουν τα κασόνια

και εξυμνούν της Ιουδαίας τον βασιλέα.

οι (του ίδιου παπά βαγγέλιο) the Piano has been drinking

OUTBAIX

ακούστηκε ο σοκολατένιος Χριστούλης του Tom Waits
σε δύο (από τις εκατοντάδες, ανακαλύπτω) επανεκτελέσεις

αντί επιλόγου, ένα συνοδευτικό λιμερίκι
στη σχετική σελίδα του ιστολογίου του Ν. Σαραντάκου

και, ασφαλώς, Αληθώς!

Το σύνδρομο της Ιερουσαλήμ

2012-04-12T00:07:00.000+03:00

Nick Cave and The Bad Seeds

Jesus Met The Woman At The Well

Υπάρχουν χώροι αλήθειας, όπως υπάρχουν και χρόνοι αλήθειας. Οι πρώτοι έχουν το πλεονέκτημα, ή το μειονέκτημα, ότι παραμένουν σταθεροί, ως έχουν. Παγιώνουν το τυχαίο. Ο βασιλιάς Δαβίδ άφησε μία μόνον παρακαταθήκη: την Παλαιά Πόλη. Τον τόπο εκείνον, όπου στο τέλος των καιρών θα κληθούν όλοι οι νεκροί να αναστηθούν, έναν τόπο που συγκεντρώνει τα βλέμματα όλων, όλοι τον μνημονεύουν, σφύζει από ζωή. Την αλήθεια που αποκαλύπτεται μέσα σε αυτόν τον τόπου Πάθους, που παθιάζει - με αποκορύφωμα τον Περίβολο του Ναού, δίπλα στα Τεμένη -, πρέπει να την εξετάσουμε καλύτερα, χωρίς να προσθέσουμε τη λέξη "εντούτοις": δεν είναι ευχάριστη όπως η αλήθεια, δεν ακούγεται καλά. Γεννά ερωτήματα στο νού (όπως κάθε τι που σε υποχρεώνει να κοιτάξεις με ειλικρίνεια τον εαυτό σου).

Πρόκειται πραγματικά για τόπο όπου κατοικεί ο Θεός, για ιερό τόπο ενότητας ή για ακρότατο σημείο διχασμού, με τις πεντακόσιες κρυφές κάμερες επάνω στις ταράτσες να παρακολουθούν τα τέκνα του Αβραάμ;

Πρόκειται για τόπο που αναδίνει ένα οικουμενικό μήνυμα αγάπης, χωρίς αυτό να εμποδίζει τους οπαδούς να εκδηλώνουν όλο το μίσος τους για το διπλανό τους, για τον αδελφό τους; Δεν αρκεί να διατυπώνουμε ηθικολογίες. Σ' έναν τόπο όπου φανερώνεται, σε όλο το μεγαλείο του, το σκοτεινό πρόσωπο του Θεού του Φωτός, καλύτερα ν' αφήσουμε κατά μέρος τις ηθικολογίες και να κοιτάξουμε κατά πρόσωπο την πραγματικότητα - τις μεταλλικές μπάρες ασφαλείας, τα συρματοπλέγματα, τις οχυρωμένες ταράτσες. Τι παράξενο: ο Άπειρος βρίσκεται φυλακισμένος. Η χωρίς όρια κατοικία του έχει μετατραπεί σε οχυρωμένο τόπο, όπου κάθε λεπτό αγωνίζονται να διευρύνουν, λίγο ακόμα, την επικράτεια. Ιερουσαλήμ: μία πόλη όπου δεν μιλούν μεταξύ τους· ούτε καν ανταλλάσσουν ένα βλέμμα η μία συνοικία με την άλλη· όπου οι διαφωνίες ανάμεσα στις τέσσερις κοινότητες που μοιράζονται την πόλη (Εβραίοι, χριστιανοί, Αρμένιοι, μουσουλμάνοι) εκδηλώνονται με πάθος. Αν ο Αιώνιος είχε αυτός τον πρώτο λόγο στις διάφορες φυλές Του, όλοι όσοι προσεύχονται σε Αυτόν είτε σε εκκλησίες είτε σε τζαμιά είτε μπροστά στο Τείχος των Δακρύων θα είχαν αρμονικές σχέσεις μεταξύ τους · και δεν θα ηχούσαν τόσο ψεύτικα οι ύμνοι περί αδελφοσύνης των τέκνων του Αβραάμ. Όλοι οι πιστοί θα προσεύχονταν πλάι πλάι, καθένας στη δική του γλώσσα, χωρίς να κατασκοπεύει ο ένας τον άλλον. Αν ο τόπος ήταν αντάξιος με το σύμβολο, δεν θα ήταν κτήμα κανενός, θα έφεγγε σαν λαμπρός φάρος χάριτος, έξω από διχόνοιες. Θα ίσχυε προ πολλού το υπερεθνικό καθεστώς της "πόλης-κληρονομιά της ανθρωπότητας", που έχει προτείνει ο ΟΗΕ για την Αγία Πόλη το 1948 (με την απόφασή του υπ' αριθμόν 181). Ο ιερός τόπος, για τον οποίο ο Έλι Βίζελ (Elie Wiesel) κάνει την παρατήρηση ότι "μεταλλάσσει με μαγικό τρόπο κάθε άνθρωπο σε προσκυνητή", θα ανήκε μόνο στην αρμοδιότητα του ΟΗΕ. Δεν θα μπορούσε να χωριστεί, ούτε εκ των πραγμάτων ούτε εκ του νόμου. Όλοι οι πιστοί της Αποκάλυψης θα μπορούσαν να γευτούν τις ευεργετικές ακτίνες της αυγής. Όμως το χαρμόσυνο μήνυμα αναγγέλεται μόνο στα χρονογραφήματά μας ή στα δημόσια κηρύγματα των ιερέων.

Πέρα από το παράδοξο αυτό καθαυτόν (η μονοθεϊστική εκδήλωση να αναιρεί το δεδηλωμένο), αυτό που μας ενοχλεί περισσότερο σε αυτήν τη θεοκρατούμενη πολιτεία, που θυμίζει μάλλον πεδίο μάχης παρά κρύπτη ασκητών - όπου κάθε δόγμα μάχεται με νύχια και με δόντια για την επικράτηση της δικής του σημαίας -, είναι να βλέπουμε να αναδύεται ένας αδικαιολόγητα εθνικιστικός χαρακτήρας από καθαρά θρησκευτικές πεποιθήσεις, καθώς και μεθοδεύσεις στρατηγικής μέσα από θεολογικά ζητήματα. Το ισχύον είναι πιο ισχυρό από το δόγμα. Η ιστορία του Ενός και Μοναδικού στην πόλη της Ιερουσαλήμ, καθώς είναι συνυφασμένη με τον τόπο, έχει μετατραπεί σε γεωγραφικό και δημογραφικό χάρτη.

Ανάμεσα σε δύο σοκάκια της χριστιανικής συνοικίας, υψώνεται σεμνός ο Πανάγιος Τάφος, ένα μνημείο χωρίς ιδιαίτερη χάρη, αρκετά περίπλοκο, που έχτισε ο Άγιος Κωνσταντίνος επάνω στο υποτιθέμενο σημείο όπου πιστεύεται ότι σταυρώθηκε, τάφηκε και αναστήθηκε ο Χριστός, και ο οποίος γκρεμίστηκε και ξαναχτίστηκε τουλάχιστον δέκα φορές από τότε. Αποτελεί, από μόνος του, μια μινιατούρα της Αγίας Πόλης, όπου βασιλεύουν οι μύριες όσες διαφορές μέσα σ' έναν εξαιρετικά μικρό χώρο, ένας ολόκληρος λαβύρινθος από ζηλοφθονίες, ένας δαιδαλώδης κατάλογος από επιδρομές, καταπατήσεις, κεκτημένα δικαιώματα (δικαιώματα επιστασίας, διακονίας, λατρείας, και ούτω καθεξής, που εξαφανίζονται αμέσως μόλις πάψει να τελείται κάποια τελετή). Κάθε τετραγωνικό μέτρο διεκδικείται και από κάποιον άλλον. Με τους απειρά-ριθμους ναΐσκους, πρεσβυτέρια, προσκυνητάρια, σκάλες, ταράτσες και αυλό-γυρους, ο Πανάγιος Τάφος προσδιορίζει τα όρια της δικής του επικράτειας με εντελώς νευρωτικό τρόπο, είναι χωρισμένος σε φανερά και απόκρυφα διαμε-ρίσματα, που κατέχει καθεμιά από τις επτά χριστιανικές κοινότητες που έχουν οριστεί για τη φύλαξή του: οι Αβησσυνοί, οι Αρμένιοι, οι Κόπτες, οι Έλληνες, οι Λατίνοι, οι Σύριοι. Τα προνόμια κάθε κοινότητας καθορίζονται από τον Καταστατικό Χάρτη του 1852, που είναι πάντα σε ισχύ, από τότε που η Υψηλή Πύλη των Οθωμανών έπαιζε το ρόλο του διαιτητή στις διαμάχες μεταξύ εκκλησιών και ευρωπαϊκών δυνάμεων. Κάθε κοινότητα ανάβει το δικό της κερί, που έχει διαφορετικό μέγεθος και σχήμα. Η μεγαλύτερη διαμάχη εκδηλώνεται ανάμεσα στους ορθόδοξους, που είναι εγκατεσημένοι εκεί, συνεχώς, από την εποχή του Βυζαντίου (και θεωρούν τον τόπο αυτόν κάτι σαν δική τους Ιερουσαλήμ ή Ρώμη), και στους Λατίνους, που εγκαταστάθηκαν το 1853 και εκπροσωπούνται κυρίως από τους αμφισβητούμενους Φραγκισκανούς, που έχουν εδραιωθεί για τα καλά τους Αγίους Τόπους. Όσο για τις συνεχείς αψιμαχίες μεταξύ αδελφών, που αλληλοχτυπιούνται με τις ποιμενικές τους ράβδους ή τους σταυρούς τους επάνω στην Οδό του Μαρτυρίου, για τις μικροκακίες και τους ανταγωνισμούς ανάμεσα στους συνοικούντες στον κοινό Ιερό Τόπο, που προσπαθούν διαρκώς να συγκρατηθούν και ο ένας παραφυλάει τον άλλον (οι πιο φτωχοί, που είναι και οι πρεσβύτεροι του χριστιανισμού, οι Αιθίοπες και οι Κόπτες, απομακρύνθηκαν στην περιφέρεια, σε φτωχά παραπήγματα γύρω από το Παρεκκλήσιο της Αγίας Ελένης), ένας θεολόγος ίσως να μπορούσε να διακρίνει μέσα σε όλα αυτά ένα τοπικό χρώμα διαφορετικών παραδόσεων που παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον για δημοσιογράφους και τουρίστες. Να σηκώνεις αδιάφορα τους ώμους είναι σημάδι άρνησης. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγεις να αντιμετωπίσεις το σύνδρομο της μανιακής επανάληψης, με την έννοια που έχει στην ψυχοπαθολογία ("ανεξέλεγκτη διαδικασία, που γίνεται ασυνείδητα, δια της οποίας το άτομο επαναλαμβάνει οδυνηρά βιώματα του παρελθόντος, χωρίς να θυμάται το πρωτογενές αίτιο, έχοντας την απόλυτη βεβαιότητα ότι αυτό που κάνει έχει σχέση μόνο με το παρόν). Άλλωστε, αρχέγονο δεν είναι αυτό που επιστρέφει αμέσως μόλις στρέψουμε το βλέμμα αλλού;

Πέρα από τη γραφικότητά της, αυτή η τετράγωνη πόλη με τις οκτώ οχυρωμένες πύλες, με τα πέτρινα ογκώδη τείχη, θα έπρεπε να προκαλεί ανησυχία στους μετα-μοντέρνους, οι οποίοι αποστρέφονται το ρομαντισμό του νομάδα. Ακόμη και οι ποιμένες επιθυμούν να επιστρέψουν στο σπίτι τους. Δεν υπάρχει (μετα) κίνηση που να μην προβλέπει κάποια στάσημ με το κλειδί στο χέρι. Ξεκινάμε μία πορεία για να σταματήσουμε κάπου, κάθε γη επαγγελίας πρέπει να κερδηθεί και ο οδοιπόρος είναι, κάπου, ένας αυτόχθονας που νοσεί (όπως ο υγιής είναι ένας άρρωστος που αγνοεί την ασθένειά του). Αυτός ο στίβος, ο γεμάτος διχογνωμίες, ο δικός μας θεολογικός περιφραγμένος χώρος αποκαλύπτει πόσο ουτοπικός είναι ένας Θεός εκτός εδαφικών ορίων. Αν ήμαστε συνεπείς προς το δόγμα, θα έπρεπε ο Άπειρος να παραμείνει εκτός του περατού. Το αντίθετο ονομάζεται "ειδωλολατρία". Τι μας διδάσκει όμως το βιβλίο συμβάντων της κάθε μέρας, αν όχι ότι το "υπέρτατο κενό" χρειάζεται και αυτό τα δικά του ορατά, αισθητά όρια, όπως κάθε Βάαλ, Παργκαλί ή Μάσντα (περίφραξη, πράσινη γραμμή και σημεία ελέγχου);

samerbro

από το κεφάλαιο 5:

Αρχίζει να κινείται, διστακτικά όμως

του βιβλίου του

ΡΕΖΙΣ ΝΤΕΜΠΡΕ

Ο Θεός,

μια ιστορική διαδρομή

Αναφορά στην ιστορία του Αιώνιου στη Δύση

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΜΑΡΙΑ ΠΑΡΑΔΕΛΗ

εκδ. Κέδρος 2005

στο βιβλίο δεν εμφανίζονται έντονα γράμματα

Τάκης Σινόπουλος: Σταμάτα πια τη μεταφυσική. Βαρέθηκα.

2012-04-09T08:17:00.000+03:00

Saint- Saëns : Danse Macabre - oakrueger08

Και τι να πεις εσύ ο νεκρός, με τόσα χώματα στη γλώσσα; Θυμάμαι συχνά αυτόν τον στίχο του Σινόπουλου, εδώ και δεκαετίες η γλώσσα μου τον συλλαβίζει σχεδόν αυτόματα πολλές φορές, κάποτε για να γίνω επι-τιμητικός. Αισθάνομαι τότε να λιώνει στη γλώσσα μου χώμα και να μένουν άλιωτα μικρά πετραδάκια. Ίσως το ΑΜάΝ ΠΙΑ με το ΘάΝΑΤΟ , θα μπορούσε να γράφεται αλλιώς: σταμάτα πια τη μεταφυσική, βαρέθηκα. Ο τίτλος τούτης της ανάρτησης παραλίγο να ήταν Γλώσσα, φτηνή, πολύ φτηνή πουτάνα. Σιχαμερές εφημερίδες. Δεν πρόλαβε. Γρήγορα μου φάνηκε και καλά πιασάρικος, πολύ των ημερών μας, πολύ φτηνο-πουτανίστικος εντέλει. Δεν ξέρω. Τυχαία έφτασα ως εδώ.

Ο Τάκης Σινόπουλος (1917 - 1981) μπήκε από πάροδο στην προηγούμενη ανάρτηση, τη σιωπηλή άνοιξη, που την τιτλοφόρησε το άσμα των Massive Attack, μπαίνοντας κι αυτό από παράδρομο. Αφορμή ήταν η αναφορά στην αυτοκτονία του Δ. Χριστούλα στο Σύνταγμα στις 4 Απρίλη. Η συλλογή του Σινόπουλου Χάρτης, απ' όπου το απόσπασμα στη σιωπηλή άνοιξη, χωρίζεται σε πέντε μέρη: Α (1964-1966), Β (1973-1974), Γ (1974-1975), Δ (1975-1976) και Ε (1976-1977). Ιδού το δεύτερο μέρος:

ΓΙΑΤΙ μου παρασταίνετε τον ήλιο, ποιον ήλιο παρασταίνετε σ' αυτήν εδώ την πίσσα;

ΒΡΙΣΚΟΜΟΥΝ τότε κάτω από τη γοητεία των μεγάλων αριθμών. Έτσι, μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 1968, έγραψα κάπου τέσσερα εκατομμύρια πεντακόσιες ογδόντα τρεις χιλιάδες ποιήματα.

ΦΥΣΙΚΑ δεν είμαι και τόσο χαρούμενος - καθόλου χαρούμενος. Πριν από χρόνια ήμουν πολύ χααρούμενος.

Η ΣΚΑΤΩΜΕΝΗ περιοχή της πολιτείας, τα σκατωμένα μούτρα των ανθρώπων που όλα θυμίζουνε υπουργούς - πρωθυπουργούς.

ΓΛΩΣΣΑ, φτηνή, πολύ φτηνή πουτάνα. Σιχαμερές εφημερίδες.

ΚΙ ΕΣΥ κοιμάσαι; γιατί κοιμάσαι;

ΚΟΣΜΟΣ πολύς είχε μαζευτεί τριγύρω και κάποιος πολύ θυμωμένος εφώναξε όλα μπορεί να συμβούν όταν η γλώσσα σας δεν έχει φράχτες. Τι φράχτες θες να πεις; τον ρώτησαν. Δεν ξέρω. Φράχτες! Φράχτες!

Η ΣΚΟΤΟΥΡΑ είνα, τώρα εδώ, να μην αρχίσεις πάλι τα πσέματα. Θα σου σσπάσω τα μούτρα σου, θα σε σκίσσω, θα σε σκα(ο)τώσω, αν τολμήσεις πάνω σ' αυτό να μου πεις τα συνηθισμένα σου πσέματα. Πσοφίμι!

ΜΟΥ ΜΙΛΟΥΣΕ σα βήχας.

ΛΙΓΟΝ καιρό μετά από τη γραφή, το ποίημα που είχε φτιάξει για τη θάλασσα, ήταν γεμάτο βρώμικα νερά και πεθαμένα ψάρια.

ΤΟ ΣΚΟΤΕΙΝΟ φως της πατρίδας μου σα φίμωτρο, εμποδίζει τους ψεύτες να γαυγίζουν. Εγώ γιατί γαυγίζω;

ΔΕ ΘΑ ξανακουρντίσω πια εκείνες τις μικρές μηχανές που υπάρχουν στην ψυχή μου. Μου είπαν πως ο θόρυβος που κάνουν, ιδίως τις νύχτες, είναι πολύ ενοχλητικός για τους γείτονες. Ο Henri Michaux, που δεν ξέρω καν το πρόσωπό του μ' ακούει σκοτεινιάζοντας, ύστερα χαμογελάει.

ΤΟ ΜΑΤΙ αυτουνού του αγνώστου με κοιτάζει, με παραμονεύει ακοίμητο. Και δε μπορώ να γράψω τίποτα, να διαβάσω τίποτα. Το μάτι του μπαίνει μέσα στο δικό μου το μάτι κι ανάβει το φακό του, ψάχνει, κατεβαίνει τις σκάλες ψάχνει μέσα στο σκοτάδι, σκαλίζει, ψάχνει.

ΒΡΙΣΚΟΜΑΣΤΕ στο χώρο της σιωπής. Είτε μιλήσεις, είτε όχι, ούτε θ' αποκαλύψεις ούτε θα προσθέσεις τίποτα σε τούτη την επίγεια κόλαση. Καλύτερα λοιπόν να μη μιλήσεις. Και τι θα πεις εσύ ο νεκρός, με τόσα χώματα στη γλώσσα;

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ προσπαθεί τώρα να φυλακίσει τον άλλο Γιάννη μέσα στην εικόνα που έχει φτιάξει γι' αυτόν. Όμως ο άλλος Γιάννης θυμώνει, αντιστέκεται, πηδάει έξω από τον πίνακα, γελάει σαρκαστικά, φωνάζοντας εγώ είμαι ο Γιάννης, άδικα παιδεύεσαι, κοίτα δεν είμαι ο Γιάννης.

ΑΝ Ο ΗΧΟΣ του Κάππα και του Ρο ταιριάξει με τον ήχο του Λάμδα, πιο πέρα του Δέλτα και του Σίγμα και του Μι, αν το Έψιλον το Άλφα και το Όμικρον, τοποθετημένα στις επίδοξες θέσεις, κάνουν σωστά τη δουλειά τους, αν αφήσουν πίσω από τις λέξεις ν' ακουστεί ο αντίλαλος από τις άλλες λέξεις, τότε ίσως μπορέσει να φανεί εκείνη η καταπαχτή που ανοίχτηκε μπροστά στο Φίλιππο ή εκείνη η κίνηση, το τσάκισμα θέλω να ειπώ, όταν του γύρισαν ανάποδα το δάχτυλο κι ακούστηκε άξαφνα ένα κρακ.

ΜΙΑ ΝΥΧΤΑ χωρίς επίδοξους πράκτορες, χωρίς φλεγόμενα πουλιά, χωρίς αστυνομία. Παντού περίπτερα ανοιχτά μ' εφημερίδες-παραρτήματα. Ο αέρας έχει σταματήσει απότομα κι έτσι μπορείς να πας έναν περίπατο. Ύστερα να γυρίσεις σπίτι σου, ν' ανοίξεις το παράθυρο, να γράψεις τώρα κάπου 500 ποιήματα. Και το πρωί άλλα τόσα.

ΔΕΝ ΕΙΣΑΙ δικαστής, το ξέρεις. Λοιπόν μη βάζεις ερωτήματα στο παρελθόν σου. Περπάτα μες στο χρόνο όπως και πριν. Οι αποκρίσεις θάρθουν κάποτε, μονάχες τους, χωρίς εσύ να τις γυρέψεις, μέσα στο έργο σου, μέσα στην ίδια σου τη γλώσσα.

ΦΥΣΑΕΙ πολύ. Αλέτρι τ' ουρανού ο αέρας.

ΑΠΟ ΚΕΙΝΗ τη γιορτή δεν είδαμε δυστυχώς τίποτα, γιατί η σκοτεινιά ήταν το θέαμα που κυριαρχούσε. Κάτι φωνές που ακούσαμε, μας είπαν είναι από τους κολασμένους.

ΣΤΟ ΒΑΘΟΣ, η θάλασσα ήταν ένα τείχος, τεράστιο καθώς προχωρούσες, με τεράστιες πέτρες.

ΦΙΛΕ επισκέπτη κάθησε στο κάθισμα. Και σε παρακαλώ μη μου μιλάς, μη με κοιτάζεις σα να βγήκα από την κόλαση για νάμπω σε μιαν άλλη. Δεν ξέρω τίποτα απ' την κόλαση, όπως κι εσύ, σε βεβαιώνω.

ΕΝΑ ΤΡΑΠΕΖΙ στρωμένο μαχαίρια και χέρια.

ΧΡΟΝΙΑ πολλά ήτανε στον πόλεμο, σε κάθε πόλεμο. Κι έτυχε τότε και κοιμήθηκε σε κάτι σπίτια που ήταν ακατοίκητα και που του αφήκανε μια μυρουδιά καμένου ξύλου στο κορμί, μια μυρουδιά - πώς να το πω - καμένου θανάτου.

Μα τι θα πει καμένος θάνατος, δε σε καταλαβαίνω. Σταμάτα πια τη μεταφυσική. Βαρέθηκα.

του John Vachon (silez+ukuk)

το ποίημα Οι παραλογισμοί της Ιωάννας

του Τάκη Σινόπουλου (1961)

μελοποιημένο από τον Μιχάλη Σιγανίδη

με τη Σαβίνα Γιαννάτου

(δίσκος Μουσική Δωματίων)

iveuploadedthis

Ίδρυμα Τάκης Σινόπουλος

Τα λόγια της πόλης: ντοκιμαντέρ του Αχιλλέα Κυριακίδη στην ΕΡΤ για τον Σινόπουλο

Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού και με τη φωνή του

e-poema: 25 χρόνια μετά τον θάνατό του (του Γ. Λίλλη)

Η ποίηση σαν μυθιστόρημα (Β. Χατζηβασιλείου) στο Poeticanet

Πέντε ποιήματα στο Ποείν

Ελπήνωρ και Νεκρόδειπνος για τον Ελπήνορα στην Εποπτεία
Ο καιόμενος και ερμηνεία του Δ. Τζωρτζόπουλου στο Hegel-Platon

κλπ

Bruegel, The Triumph of Death (1562)

Έτσι κι αλλιώς,
να μην τα επαναλαμβάνουμε,
ο θάνατος θριαμβεύει.
Θ' αναστηθεί ασφαλώς ο Ιησούς -
είχε σουξέ του Λάζαρου το δοκιμαστικό -
αλλά ως εκεί.
Κατά τ' άλλα προσδοκίες.
Κι όχι για του θανάτου
την εκθρόνιση. Απλώς,
για τη δευτέρα παρουσία.
Ως τότε τα μαμούνια θ' αλέθουν
ξερό στο στόμα χώμα.
Ίσως κι αυτά κάτι ν' απολαμβάνουν.
Ίσως. Κι ας μην τη λένε τίποτα την ηδονή.

σιωπηλή άνοιξη

2012-04-05T23:22:00.000+03:00

Massive Attack feat. Liz Fraser: Silent Spring * CutCollage

Ξεχνιέμαι καμιά φορά, εκεί που μιλώ με κάποιον, σταματώ ν' ακούω και ν' απαντώ, μόνο παρατηρώ πόσο μεγάλωσαν τα φυλλαράκια της κληματαριάς. Κάθε Απρίλη, καθώς πλησιάζει το Πάσχα που συγκολλά τη ζωή στο θάνατο, ξαναενθουσιάζομαι που ξαναβγαίνουν τα φύλλα, τα λουλούδια... Ένα αναρρι-χητικό στον κήπο νόμισα πως είχε ξεραθεί, αλλά όχι. Ο Απρίλης, μπαϊρακτάρης της άνοιξης, δεν ολιγωρεί ποτέ. Το δέντρο θα πετάξει λουλούδια και με την κρίση. Ο κρότος του όπλου του 77χρονου αυτόχειρα της πλατείας Συντάγματος δεν θα ταράξει τον κύκλο της ζωής. Το PSI δεν στεγνώνει τους χυμούς που κυκλοφορούν στ' αγγεία των φυτών. Ούτε μειώνει τις ορμές του Σωτήρη, του σκύλου μου. Σκέφτομαι πως δεν μπορεί ούτε των ανθρώπων, του ταπεινού μας είδους, τις επιθυμίες να γευτούν και ν' απολαύσουν, ούτε κι αυτές μπορεί η κρίση να τις καταστείλει.

Γιατί, πώς αλλιώς δηλαδή, πώς όταν το κοινωνικό μας σύστημα δεν τρανταζόταν από την οξεία εκδήλωση της κρίσης, η συζήτηση για κρίση, αν γινόταν, ήταν περιθωριακή; Κι όταν οι ανάγκες για ικανοποίηση κατασκευα-σμένων επιθυμιών λέκιαζαν κάθε πλευρά του βίου, πώς δεν αγανακτούσαμε; Όχι ότι τώρα δεν διαλύονται οι μέχρι χθες αυτονόητες για την κοινωνία μας αρχές, ότι δεν μένουν άνεργοι, άστεγοι, χωρίς περίθαλψη, χωρίς ελπίδα για τίποτε απ' αυτά, χιλιάδες άνθρωποι κάθε μέρα. Η απελπισία είναι καταστροφική. Αλλά κι αυτό που επιδιώκουν οι διαμαρτυρίες είναι η ορθολογική λειτουργία του ίδιου συστήματος, της ίδιας μηχανής κρίσεων. Είτε ονομάζουν την επιδίωξη δημοκρατία, είτε ανάπτυξη, είτε αντιτάσσουν σε προδότες εθνική περηφάνια και λαϊκή οργή. Ο Γιώργος Μακρής την πλατεία Συντάγματος την αποκαλούσε χάος. Σ' αυτό το χάος, στο αμόλυντο απ' τις καταδιωκόμενες γυμνές ζωές τμήμα του κέντρου της μητρόπολης, το πλήθος συγκρούεται ιδεοληπτικά με τους προδότες του τίμιου ρόλου που έχει εγκολπωθεί. Ας παρερμηνεύσω τον ποιητή Τάκη Σινόπουλο:

Ο ΧΑΡΤΗΣ, Κέδρος 1977

Μοιάζουν (λες και φορούν τις μουτσούνες τους) σ' αυτούς που μισούν γιατί τους πρόδωσαν. Πρόδωσαν τη ζωή που θα ζούσαν, και έζησαν λίγο επί πιστώσει, τη ζωή που χάνουν και νοσταλγούν, αν και ποτέ δεν την έζησαν, τελικά. Βιώνουν τον σχιζοειδή αποκλεισμό τους από την κατάσταση που τους περιέχει αναπόφευκτα: αφού δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς αυτούς, ούτε κι εκείνοι πέρα από αυτή· όσο εξακολουθούν να επιστρέφουν στο διάπυρο κέντρο ενός άστρου για να διαμαρτυρηθούν για την τρομαχτική αύξηση της θερμοκρασίας του.

Όμως η άνοιξη του Απρίλη είναι πάλι εδώ. Παρούσα και προκλητική. Αν πρέπει ντε και καλά να γεωμετρικοποιούμε την πραγματικότητα, οι ζωές παλεύουν με τρεμάμενες οξυκάμπυλες τεθλασμένες που κάποτε κλείνουν. Οι κύκλοι δεν υπάρχουν ούτε στα πουάν υφάσματα. Οι γέροντες κι οι γριούλες που "αλλιώς τα περιμένανε κι αλλιώς τους ήρθαν" κλείνουν τους δήθεν κύκλους κι επαναλαμβάνεται η ζωή, το ίδιο λάθος, τα ίδια πάθη, οι ίδιες υποταγές. Πάντα αλλιώς τα περιμέναμε. Ο αναιδής Απρίλης φέρεται το ίδιο και στον Παπαδήμο και στον μπαρμπα-Δήμο. Ο τροχός γυρίζει. Κι ο φτωχός κορδώνεται.

Θ. Παπακωνσταντίνου - Μ. Φριτζήλα * ceh3000

Μου φαίνεται πως η άνοιξη

Σαν κελαηδά με τρέμει

Μην της ζητήσω ένα σκοπό

Να δώσω του έρωτά μου

Μην της ζητήσω ένα φιλί

Να σου φιλήσω την καρδιά

Να σου χαρίσω δυο φτερά

Και να σε δω δικιά μου

Γιώργος Σαραντάρης, 1939

The Jesus And Mary Chain - April Skies * RhinoEntertainment

Μα θα 'πρεπε να στρώσουμε
καλύτερα τον τάπητα της χλόης
κάτω απ' τον ουρανό του Απρίλη.

Κάποιοι θα έλεγαν:
προκειμένου η αλληλεπίδραση
της γης με το στερέωμα
να καταστεί αποδοτικότερη·
αυτοί που δεν σκαμπάζουν
από μυρωδιές.

του Βούρβαχη και του Μακρή

2012-04-02T09:41:00.000+03:00

Mingus-Dolphy-1964 * chieflittlenuts

του Bούρβαχη

η μάνα του ξυπόλητη στις πλάκες

ξεπουπούλιζε τον κόκορα

σα ν άδειαζε τις τελευταίες

στιγμές αν νοείται στίγμα

από μπερέτας σφαίρα

λάλησε στο σκοτάδι ο κόκορας

κανένας πέτρος ενοχή δεν έπαθεν

ο σακαφιάς, δερβίσικο παιδί,

στα χείλη του πατέρα

μαγκιά και καταφρόνια

όνειρο πού·

σκασμένο απ' τη συμπίεση

όνειρο σα λάστιχο

λάστιχο σαν ψυχή που ντεραπάρισε

και στούκαρε στη φυλλωσιά του

ίσως στα γούστα το χε ρίξει από νωρίς

λυπημένος αφού στο ρίο

η ευτυχία μετριέται χωρίς βούρβαχη

που δεν τη φούμαρε με κλαρκ ή μίνγκους

που δυο δεν τα κανε τα εκατομμύρια

που δεν θρηνήθηκε για χρόνια

στα χαρτιά

του Mακρή

σαν τον μεγάλο απεριόριστο μακρή

ο βούρβαχης έδωσε πρόωρο τέλος

όχι τόσον αποφασιστικά -

σχεδόν αποφασισμένα

κι αγνά
αγνοώντας

όσους
θα τους πουλούσαμε

κάποτε φούμαρα και

πληροφορίες

ο χαρτοκόπτης στο λαιμό

παρίστανε το τράβα τού γιακά

από τη μάνα
που τον έπνιγε

γι αυτό τού σκάλωσε

η θεατρική απόπειρα

άσε

άσε και την ακρόπολη

και το μετρό και το μουσείο

και πα να φύγουμε

πα να γλιτώσουμε από

των γουοναμπί προγόνων

το νταβατζιλίκι

από των τουριστών

την έφεση στον ήλιο

αλλού ν αρχίσουμε τα σαμποτάζ

στης ύπαρξής μας το κοινό το τρέμολο

αφού

δεν είμαστε του χάους κολαούζοι

δεν αντηχεί το γέλιο στα όριά μας πια

άδειοι κι υπόκωφοι χωρίς τα γύρω

τίποτα να κρατάμε μοναχά

μιας δόξας ανεπρόκοπης στειλιάρι

το στιλ μιας του βαράθρου αποπνιξίας

αφού

του πίνε μας το είναι

δεν την εχόρτασε τη φυλακή

του φύγε η ξαστεριά

μολύβωσε τα σύννεφα

κι η κρύπτη της υπόγας

αναφτερώθηκε στου ταβανιού

τους ουραγνούς

πάω, μακρή,

πάω να σε περιπτύξω

σα τζίχλα του ίντερνετ πάω

να κολλήσω τα σκισμένα

τα χαρτιά των αποθέσεων

μιαν ώρα ταπεινή

για τη φρουρά του πλάθους

Mingus-Dolphy-1964 * JATLOZ

Γιώργος Μακρής: η Τέχνη είναι Διάρρηξη

2012-03-30T20:41:00.000+03:00

Πώς; Με το "Σλοπ" και τον Μίνγκους,

κάποια παραλλαγή (ακουστική θέλω να πω)

επειδή το ψαλίδι και το πικάπ

δεν είναι "οι καλύτεροι φίλοι".

Το αυγό μου με περιμένει. Μα εγώ, είμαι σε κατάσταση

έμπνευσης· ας το λοιπόν να περιμένει και να κρυώσει.

Γ. Μ. Η κύρια αρρώστια, 1967 (μτφ. Ν. Βαλαωρίτη)

Mingus - Slop (StrawberryFairyShoes)

Οι σκόρπιοι στίχοι που έκλεισαν την προηγούμενη ανάρτηση γράφτηκαν απ' τον Γιώργο Μακρή, τον ποιητή που πήδησε από την ταράτσα στα 45 του, το 1968, έχοντας ως τότε δημοσιεύσει μόνο ένα κείμενο με την υπογραφή του, στο πρώτο τεύχος του περιοδικού ΠΑΛΙ το 1964: μια μετάφραση του ποιήματος Πέτρα του Ήλιου του Octavio Paz. Είχε γράψει και το Προοίμιο στο ίδιο τεύχος του ΠΑΛΙ, αλλά είχε αρνηθεί να το υπογράψει και αυτό.

Τα ΓΡΑΠΤΑ του Γιώργου Μακρή, που κυκλοφόρησαν το 1986 από την Εστία, επιμελήθηκε ο ποιητής Ε. Χ. Γονατάς. Το 90% απ' αυτά βρέθηκαν και διασώθηκαν από τον φίλο του Μακρή Άγγελο Καράκαλο και παραδόθηκαν στον Γονατά μέσα σ' ένα τσουβάλι. Σε αρκετούς ο Μακρής ήταν γνωστός από το ποίημα του Σαχτούρη Έζησα Κοντά (μνήμη Γιώργου Μακρή) από τη συλλογή Το Σκεύος (1971) που εισάγει στα ΓΡΑΠΤΑ:

Έζησα κοντά στους ζωντανούς ανθρώπους

κι αγάπησα τους ζωντανούς ανθρώπους

όμως η καρδιά μου ήταν πιο κοντά

στους άγριους άρρωστους με τα φτερά

στους μεγάλους απεριόριστους τρελλούς

κι ακόμα στους θαυμάσια πεθαμένους.

Από τα ΓΡΑΠΤΑ του, το πιο πολύ διαβασμένο υποθέτω πως είναι η Προκή-ρυξη αρ.1 του ΣΑΣΑ (Σύνδεσμος Αισθητικών Σαμποτέρ Αρχαιοτήτων) για την ανατίναξη της Ακρόπολης (εδώ στην εφημερίδα δρόμου του Ηρακλείου Άπατρις - σχετικό αφιέρωμα και στο HappyFew από τον Δημήτρη Γιαννακόπουλο). "Μη σε νοιάζει, θα κατέβω αμέσως" λέγεται ότι απάντησε στον θυρωρό του που τον ρώτησε πού πηγαίνει όταν ανέβαινε στην ταράτσα απεριόριστος, κιόλας με φτερά, για τον θαυμάσιο θάνατο.

Το ποίημα για τον διαρρήκτη Βούρβαχη το έγραψε μαζί με τους φίλους Νάνο Βαλαωρίτη και Πάνο Κουτρουμπούση. Στο Μέγα Λαϊκό (μαζί με την πρώτη εκτέλεση του Σακαφλιά του Τσιτσάνη) έχει δημοσιευθεί όπως περιέχεται στα ΓΡΑΠΤΑ, χωρίς δηλαδή τα κομμάτια των άλλων δύο που βρίσκονται χωριστά στις σημειώσεις. Πιο κάτω, ο ΘΡΗΝΟΣ στο σύνολό του, με τα αρχικά των συντελεστών στα δεξιά του τελευταίου στίχου κάθε κομματιού:

ΘΡΗΝΟΣ

για τον διαρρήκτη Κώστα Βούρβαχη

Δεν πρόλαβε
πριν γίνουν δυο
τα εκατομμύρια· τον σκότωσαν στον ξεροπόταμο
κι έτσι
δεν θα κατηφορίσει μ' ένα άσπρο Triumph στην
κεντρικότερη λεωφόρο
του Rio de Janeiro
δεν θα κατέβει στο ξενοδοχείο Montana
rue Saint-Benoît
υπέρκομψος και νευρικός ΓΜ
στα κόλπα,
με φουλάρι,
ωραία κοκτέιλ σε φίνα ρεσόρτ
φοινικιές στους κήπους
σταυρωτά πόδια
στα μεγάλα καφέ των βουλεβάρδων...
...αφού κι ως τώρα,
πριν το φίνις του ξεροπόταμου,
στα μπουζούκια τα κορίτσια
τον είχαν όλο "έλα"
και "όπα-όπα" ΠΚ
όμως αυτός γουστάριζε ντύσιμο James Bond
και είχε άλλη όψη των πραγμάτων.
Αυστρία - Semmering - Gstadt
Εξωτερική Μογγολία - Μεξικό - Περού
ήταν στο πρόγραμμά του από παιδί.
Θα προτιμούσε εξερευνητής, κατάσκοπος
και σε μυστηριώδη κόλπα εν γένει
ίσως και διπλωμάτης· κι ο πατέρας
του ξυπνούσ' εκείνη τη στιγμή του ονείρου
τη μάνα του, να σφάξει έναν κόκορα και
να
γεμίσει κρασί
το κανάτι γιατί είχε έρθει με το φίλο του
τραγουδώντας τον "Σακαφιά στα Σάλωνα στα
δυο στενά που τον σκοτώσανε"
κι η μάνα του ξυπόλυτη στις πλάκες με το μαχαίρι
τρεις η ώρα το πρωί. ΓΜ

Λοιπόν, έτσι εξηγείται
και η κατοχή
του "αναισθητικού" πιστολιού
όπως και όλα τα άλλα
εξηγούνται.
Και στο τέλος ο "λυπημένος νέος"
τινάχτηκε στα ξεροπόταμα
χωρίς να συμπληρωθεί
το κόλπο
και να σκορπιστούν γύρω-γύρω
οι θησαυροί
σ' όλους αυτούς τους τόπους
και να πέφτουν τα τσιπς
ελεύθερα στις τσόχες. ΠΚ

Άλλωστε ως πλασιέ δεν έζησε

Με αδιάκοπο παράπονο

πως δεν μπορούσε να πληρώσει

το νοίκι - δραχμές 400 -

ενώ στο δωμάτιό του

ήτανε κρυμμένη μια μικρή

περιουσία, μα

κυρίως τα γάντια του τα άσπρα

η γνώση του για ψεύτικα διαμαντικά

το γούστο του για έργα τέχνης·

δίπλα στις εικόνες ίσως

κανένας Τσαρούχης κανένας

Εγγονόπουλος, κι έτσι

τελικά, το συμπιεσμένο όνειρό του

έσκασε σαν λάστιχο αυτοκινήτου

ντεραπάροντας στην άσφαλτο

μια μέρα βροχερή

πέφτοντας τ' αυτοκίνητο

επάνω σ' ένα δέντρο - και το δέντρο ήταν αυτός. ΝΒ

Έτσι λοιπόν αρχίσανε οι μπούκες
με τ' όνειρο μιας γενναιοδωρίας προσεχούς.
Γιατί το ορόσημο της λεβεντιάς
και
της
άνεσης
λεγόταν 2.000.000.
Έτσι το σκέφτηκε: Δεν ήθελε να νοικοκυρευτεί
μετά, ούτε κατάστημα ν' ανοίξει
ήθελε όμως να γνωρίσει κάποτε
τον Charles Mingus, ή τον Kenny Clarke
και να την φουμάρουνε παρέα σε
ένα μόρτικο studio, rue de l' Ancienne Comédie
ή στους 52 δρόμους

ήθελε να γνωρίσει τον Genet

ήθελε ίσως να γράψει ένα πολύ μυστήριο

βιβλίο στο Saint-Paul de Vence

ή στο Urbino (που το 'χε δει τότε που

δούλεψε στο καμιόνι-ψυγείο της

Perrugia σαν σωφέρ) μακριά από την οδό Μαυρομιχάλη. ΓΜ

Και συνάμα σκέφτηκε:

να φτιάξει μια στολή

σαν στρατιωτική αλεξιπτωτιστού

γεμάτη με τρανζίστορ μηχανήματα

για κάθε σκοπό

από ραδιοφωνάκι

μέχρι ακτίνες θανάτου

γεμάτη με καλώδια και εξαρτήματα,

μέχρι και προωθητήρες τζετ

στις μπότες,

και μ' αυτά τα ρούχα να εργάζεται.

Να εμφανίζεται τιμωρός

και να χάνεται αόρατος,

αήττητος απ' τη χωροφυλακή

και τους αστυφύλακες,

περιφρονητής και ολύμπιος.

Ώσπου να τα 'φτιαχνε δυο

τα εκατομμύρια και μετά

να το 'ριχνε στα "γούστα". ΠΚ

Περί αυτού επρόκειτο δηλαδή.

Πλην όμως, αν εξαιρέσει κανείς

κάμποσους δίσκους από Μάρκο Βαμβακάρη

μέχρι Eric Dolphy και McLean και Pergolesi

προς το παρόν

τίποτ' ακόμα: το '66 θα γινόντουσαν δυο τα

εκατομμύρια. Κι αυτός θα έμπαινε στα είκοσι οχτώ

κι ήταν καιρός ν' αρχίσουν τα ωραία.

Αλλά στον ξεροπόταμο της Φιλοθέης

η μπερέτα εκπυρσοκρότησε

και ο σφαγμένος κόκορας λάλησε για τελευταία

φορά

τρεις η ώρα το πρωί, ενώ ο πατέρας του

τραγουδούσε τον Σακαφιά

κι η μάνα του ξυπόλυτη τον ξεπουπούλιζε

ενώ η Ursula Andress μισόγυμνη

χαμογελούσε από το Playboy, Via Veneto

τρεις η ώρα το πρωί! ΓΜ

To σημείωμα του Γιώργου Μακρή,

στο τέλος του χειρογράφου του ΘΡΗΝΟΥ:

Άγνωστός μας, υπογραφόμενος "διαρρήκτης - ποιητής" (προφανώς φίλος του νεκρού), μας απέστειλε το παρακάτω ποίημα. Το δημο-σιεύουμε μ' ευχαρίστηση: Αφού (κι αφότου) ο De Quincey μίλησε "περί της δολοφονίας θεωρουμένης ως μιας των Καλών Τεχνών", νομίζουμε πως δεν θα 'ταν άσκοπο να τονιστεί πως η Τέχνη είναι με τον τρόπο της μια διάρρηξη: Διάρρηξη του οποιουδήποτε κλεμμένου και προφυλαγμένου χώρου. Και δεν αναφερόμαστε κλειστά στο γνωστό απόφθεγμα του Proudhon:"La propriété s' est le vol". Ο χώρος είναι ο κόσμος.

Το απόφθεγμα του Προυντόν είναι το γνωστό η ιδιοκτησία είναι κλοπή. Εννοώντας το ίσως, έγραφε σ' ένα νεανικό ποίημα "Είμαι χαρούμενος.../ που δεν αφήνουμε ίχνη". Το πρώτο πληθυντικό πρόσωπο το χρησιμοποιούσε. Όπως στο ποίημα ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΛΙΓΟΙ που κατέληγε:

Είμαστε οι προάγγελοι του χάους.

O Mingus το 68, τη χρονιά
που ο Μακρής σάλταρε (dcjohn62)

η ζωή είναι ένα ποδοπατημένο λάφυρο θανάτου

2012-03-26T23:18:00.001+03:00

PLaY: ΖΩή - Lost Bodies (theochar79)

η ζωή είναι ένα ποδοπατημένο λάφυρο

ένα δακρύβρεχτο στριφτό τσιγάρο

ένα αεροστεγές δοχείο

για τα λιγοστά

όχι πια

της

άνομβρης

όσο της βίαιης

πραγματικότητάς μας

που παραφορτωμένη με ζωή

κλυδωνίζεται ανάμεσα σε νικητές

δεν είναι κάτι τόσο απλό όσο

μπορεί να σκεφτήκαμε

όταν η ερώτηση

αμείλικτα

και

αδήριτα

τέθηκε για να

απαντηθεί από απόντες

πανταχού απόντες οριστικά σε

μοναδικές, παροιμιώδεις σχοινοβασίες

δες λοιπόν τι σου ταιριάζει και

μη θαρρείς πως θα βρεις

αλλού άλλο κράτος

τόσο τρυφερό

τόσο, ναι,

ναι,

τόσο, ναι,

πρόστυχο, ναι,

και τόσο πρόστυχο

πρόστυχο μόνο θα το πω

πρόστυχο και τίποτε άλλο τώρα

ναι, έχει τόσο ποδοπατηθεί

που κανείς πια δεν θα

βάσταγε ποτέ του

να τη δει τη

ζωή

σαν κάτι

διαφορετικό

σαν κάτι αλλιώτικο

μόνο σαν παραδειγματικά

κονιορτοποιημένη αντίρρηση

Luigi Rubino Nostalgie (selenography2010)

Ζωή είν' αυτή;

Γιώργος Μακρής, ΒΙΑΘΑΝΑΤΟΣ ή ΧΡΟΝΟΝΟΣ (1964;)

από τα ΓΡΑΠΤΑ ΓΙΩΡΓΟΥ Β. ΜΑΚΡΗ

εκδ. Εστία, 1986

απ' το ίδιο ποίημα:

Τρελλή ζωή

Σκατοζωή

Νόημα της ζωής

Ζωή χωρίς νόημα

Κλεμμένη ζωή

Ξένος στη Ζωή

Ζωή σε σας

Λανθασμένη ζωή

Ζωή χαώδης

Ζωή Μαλακισμένη

Ζωή ζωεμπόρου

Έκλυτος βίος

Ζωή εμποδισμένη

Ζωή θανάτου

Ζωή του αυτόχειρος

Οργιαστική ζωή

Θλιβερή ζωή

make love - not parade

2012-03-23T10:59:00.000+02:00

Θ. Βρυζάκη - η Ελλάς ευγνωμονούσα (1858)

Όταν πήγαινα στο δημοτικό σχολείο, στα τελευταία χρόνια της χούντας και στα πρώτα της μεταπολίτευσης (που απ' ό,τι ακούω εδώ και 20 χρόνια μας τελείωσε), μας μάθαιναν δημοτικούς χορούς και τραγούδια. Θυμάμαι καλά, νομίζω πως μπορώ να τα χορέψω, δυο από δαύτα. Θυμάμαι τους πρώτους στίχους τους: "Μακεδονία ξακουστή, του Αλεξάνδρου η χώρα, που έδιωξες τους Βούλγαρους κι ελεύθερη είσαι τώρα" και "Όποιος δεν είναι Έλληνας και δεν λατρεύει Ελλάδα, τάχα γιατί να ζει;". Μάλιστα. Αυτά μαθαίναμε. Βιοπολιτική στα δεκάχρονα της δεκαετίας του '70. Πολιτική για το σώμα, για τον έλεγχο του σώματος. Διαχείριση της πειθάρχησης έγκλειστων σωμάτων. Τα βήματα του χορού σωμάτων που δεν εκστασιάζονταν ούτε παρηγορούνταν, όπως εννοούν οι φιλοσοφικές ορίζουσες που έθεσε πρόσφατα ο Δημ. Τζωρτζόπουλος. Κι έπειτα θυμάμαι αυτό το "στοιχηθείτε". Όπου τα πράγματα ξεκαθάριζαν, η υπόνοια της χάρης του σώματος - που θα πάσχιζε, φαντάζομαι, να αποδράσει διαρκώς μέσω του χορού - μετουσιωνόταν σε γουοναμπί ρώμη. Τα παιδικά και τα εφηβικά ακόμα σώματα δεν μπορούσαν να συγκριθούν με αυτά των ηρώων, που ήταν πρότυπα όχι για τη δική μας ενήλικη ζωή αλλά για τη ζωή μας σαν μελλοντικών καταναλωτών ηρωισμού μελλο-ντικών ηρώων (που, ως γνωστόν, πουλάνε τη μπατσίνη). Στοιχιζόμασταν. Η αρχή είναι το ήμισυ του παντός, και η σωστή παρέλαση προϋποθέτει τέλεια στοίχιση.

Μεγαλώσαμε με τις παρελάσεις. Χαβαλές, στραγάλια, καφές στην παραλία. Επαρχιακή πόλη, πρώτα οι ανάπηροι πολέμου, μετά οι πρόσκοποι κλπ, έπειτα τα σχολεία, και στο τέλος οι ένστολοι ένοπλοι. Οι παρελάσεις είναι η επιβεβαίωση της κυριαρχίας της στρατιωτικής λογικής στην καθημερινή ζωή. Μιας κυριαρχίας όχι πανταχού παρούσας, αλλά πάντα ενεδρεύουσας ή πάντα λανθάνουσας. Κι είναι θλιβερό στις μέρες μας, τώρα που δεν έχουμε πια ζωντανούς ανάπηρους πολέμου (ίσως ελάχιστους - κάπου το άκουσα), να πρέπει να παρελάζουν τα παιδιά τών έτσι κι αλλιώς θλιβερών σπέσιαλ ολίμπικς, να πρέπει να παιδεύονται άνθρωποι με κινητικά προβλήματα για να επιδείξουν τη θέλησή τους να μιμηθούν τους κανονικούς.

Για τις παρελάσεις και την ιστορία τους έχουν γραφτεί πολλά. Εμπνευστής τους ήταν ο δικτάτορας Μεταξάς, εποχιακός κονφερασιέ του φασιστικού και ναζιστικού μοντέλου στην Ελλάδα. Η ιδεολογική τους λειτουργία θα έπρεπε να θεωρείται προφανής. Προκαλεί πραγματικά απορία η στάση της αριστεράς στο θέμα των παρελάσεων. Ακόμα πιο πολύ, η στάση της για την παρέλαση που θα γίνει στις 25 Μαρτίου, ύστερα μάλιστα από όσα συνέβησαν στην προηγούμενη της 28ης Οκτωβρίου.

prosfilis

Η αγχωτική προσπάθεια της αριστεράς εδώ και έναν αιώνα, να πείσει ότι είναι πατριωτικότερη των αδιαμφισβήτητων πατριωτών, ενίοτε ότι αποτελεί τον μόνο αδιαμφισβήτητα πατριωτικό χώρο, συνεχίζεται έως τις μέρες μας, είτε από τη βατή - με την ανάμνηση του πατριωτικού πολέμου - σοβιετικής κοπής τάση της, είτε από την ριζοσπαστική (όσο πατάει ο Τσίπρας) τάση. Ο προδομένος λαός θα πρέπει να γιουχάρει, να μουντζώσει, να ξεδώσει με τους προδότες πολιτικούς. Το πλήθος των θεατών αισθάνεται ότι έχει αμετάκλητα αδικηθεί, γι' αυτό και γίνεται μνησίκακο πλήθος που ενεργεί πια, ανήμπορο ν' απαντήσει στην κατάστασή του αλλά και βρίσκοντας μια απολαυστική διέξοδο στην εθνολαϊκιστική του αυταπάτη, όπως έχει διεξοδικά αναλύσει ο Πέτρος Θεοδωρίδης. Από πλήθος-θεατής, τηλεοπτικό θέαμα. Αυτή είναι μια λαϊκή κινητοποίηση για τους αντιμνημονιακούς: αριστερούς, καρατζαφυρερικούς και, προπάντων, για τους γνήσιους και χωρίς προσμείξεις ελληναράδες· έτσι, χωρίς διακρίσεις. Κι οι μαθητές που θα στρέψουν το κεφάλι ή θα μουντζώσουν τους επίσημους, δεν θα έχουν αμφισβητήσει τη στοίχισή τους στην αγέλη, ούτε καν τους θεσμούς. Μόνο τα πρόσωπα. Και η συζήτηση θα ανακυκλώνεται στο αν η προσβολή των προσώπων είναι και προσβολή των θεσμών, που ίσως να έχουν δακρύσει μες στην πίκρα για την αχαριστία των κουρδισμένων υπηκόων.

Η γνώμη μου (δεν ήταν πλάκα) για το τι θα έπρεπε να συμβεί και σε αυτή την παρέλαση, εκτέθηκε συνοπτικά στο τουίτερ πριν από λίγες ημέρες και περιελήφθη σε σχετική ανάρτηση του AlluFunMarx, ο οποίος είχε εμπνευστεί τη μικρομπλογική αυτή λίστα. Θα μπορούσε να υποστηριχτεί πολιτικά ένα μη-κίνημα αποχής των μαθητών από τις παρελάσεις, που θα υποστηριζόταν από ένα μη-κίνημα αποχής των θεατών. Ας το υποστήριζε αυτό η αριστερά. Αλλά κάτι τέτοιο δεν υπάρχει για να το υποστηρίξει. Κάποιοι, που πιστεύουν μέχρι σήμερα ότι η μάζα σαν τέτοια χρειάζεται καθοδήγηση, θα πρόσθεταν ότι δεν υπάρχει η κατάλληλη πολιτική δύναμη για να καθοδηγήσει ένα αντι-κίνημα αποχής από τις παρελάσεις. Το θέμα είναι ότι καμιά πολιτική δύναμη δεν δύναται να το εμπνεύσει.

Ας έμεναν, λοιπόν, οι πολιτικοί, στρατιωτικοί και θρησκευτικοί ταγοί, οι ελληναράδες και τα κανάλια να κάνουν την παρέλαση. Και είναι λάθος των ελευθεριακών που ζητούν να καταργηθούν οι παρελάσεις. Ας παρελάζει όποιος θέλει και τη βρίσκει έτσι. Ας γίνει μια γραφική, μειονοτική καρικατούρα η παρέλαση. Οι παλαιοημερολογίτες που κάνουν λιτανείες 13 μέρες αργότερα από τούς μέινστριμ χριστιανούς είναι μάλλον διασκεδαστική μειονότητα, παρά ενοχλητική. Στο βαθμό που το φίδι που παραμονεύει παραμένει σε νάρκη, γιατί έχουμε ζήσει και τα συλλαλητήρια για τη Μακεδονία.

Διάλειμμα: Ερώτηση Κρίσεως
από τον Θ. Παπακωνσταντίνου (LordMarks)

Δεν ξέρω τι θα γίνει στις παρελάσεις της Κυριακής και, στην ΑΘήνα, του Σαββάτου. Το υπουργείο προστασίας του πολίτη θα έχει πάρει τα μέτρα του. Όλα δείχνουν ότι οι αντιδράσεις είναι δύσκολο να αποτραπούν. Ή ίσως και να μην είναι επιθυμητό. Στις καταστάσεις εξαίρεσης που είναι εξαιρετικά κανονικές δηλαδή μόνιμες, το κράτος μεριμνά για να συμβαίνουν επεισόδια, και δεν προσπαθεί να τα προλαμβάνει, αφού στόχος είναι η παρέμβαση (όταν έχουν ήδη συμβεί υπό τους όρους του και στο γήπεδό του) για τη διαχείριση και τον προσανατολισμό τους. Αυτή η ιδέα για τις καταστάσεις εξαίρεσης εξηγείται εξαίρετα μέσα σε λίγα λεπτά από τον Giorgio Agamben σε μια συνέντευξή του στον Άκη Γαβριηλίδη για την εκπομπή της ΕΤ-3 με γενικό τίτλο Τόποι Ζωής - Τόποι Ιδεών (τη βλέπετε και στο youtube, ο Agamben από το 4:27 λεπτό).

Δεν ξέρω και πόσο βαρύ συμβολισμό έχει πια αυτή η ιστορία με τις παρελά-σεις. Τόσο βαρύ ώστε να καθορίζει την επιλογή του Χρυσοχοΐδη και του πρόθυμου να παραστεί Μπαμπινιώτη για τις νέες και προσωρινές υπουργικές θέσεις; Για τον δεύτερο ο Πιτσιρίκος είναι βέβαιος. Πιστεύω ότι η επιλογή Μπαμπινιώτη στηρίχθηκε κατ' αρχήν στο πλασάρισμά του σαν εθνικού γλωσσο-λαγνολόγου. Η ελληνική γλώσσα προτείνεται σαν ένα από τα πιο αποτελεσματικά όπλα για την αντιμετώπιση της διεθνούς συνωμοσίας κατά του γένους. Κι από κοντά η παρέλαση για την επέτειο του ξεσηκωμού - του γένους πάντα. Η πρόβλεψη του Αθανασίου Τριανταφυλλιά Δρατζίδη από την Ανώτατη Σχολή Κακών Τεχνών ότι οι πολιτικοί δεν θα παραστούν στην παρέλαση, βγήκε για κάμποσες πόλεις όπου ανακοινώθηκε ότι δεν θα στηθούν εξέδρες για επίσημους. Όμως, η συνολική στάση των δυνάμεων που τώρα κυβερνούν λέει μην αμφισβητείτε τους πολιτικούς, έχουν κάνει λάθη αλλά είναι απαραίτητοι, δεν είναι όλοι λαμόγια κλπ. Προφανώς επειδή για διάφορους λόγους η γενική ανανέωση του πολιτικού προσωπικού είναι πρακτικά αδύνατη. Άρα οι ίδιοι θα πορευτούν, ο Σαμαράς κι ο Μπένι θα πείσουν, κι ο Καρατζαφέρης και άλλοι κωλοτουμπίστες, έκαστος το ποσοστό του. Κοπιάστε, λένε. Θα σιδερο-φραχτούμε, αλλά εδώ είμαστε. Το ξέρετε εξάλλου ότι εδώ είμαστε. Κάθε βράδυ παρελάζουμε στα κανάλια.

Ό,τι κι αν γίνει στις παρελάσεις, δεν θα αμφισβητεί την εθνεγερτική τους αξία. Θα αμφισβητεί μόνο πρόσωπα για την αναξιότητά τους να σηκώσουν αυτή την αξία. Τι άλλο... Μόνο μια ευχή: Κάνετε έρωτα, όχι παρέλαση. Ήδη, κάποια σκυλιά, όχι αυτά που τρώνε χαράμι το ψωμί μας, το έκαναν πράξη:

Troff2011

Θέλεις να με ξεγελάσεις

και μου λες για παρελάσεις.

Τώρα σίμωσε, μην κλάσεις,

στης αγίας σου της πλάσης

τις χυδαίες διαθλάσεις.

RedheadMetalC

Μωρέ το ξανάπα:

Με όλα ετούτα τα συμβάντα

παραμελώ την ποίηση·

κι ας λέω μέσα μου αγάντα,

μου ανεβαίνει η πίεση.

ο Αλή φιλούσε αγέρωχα

2012-03-21T09:14:00.000+02:00

joppeppe lo

Ακόμα μια μικρή τεθλασμένη αναρτήσεων, από τη Δόμνα Σαμίου μέσω του Samuel Baud-Bovy στα Γιάννινα, τους Γύφτους και τον Αλή Πασά, και, με πάσα του πασά, στον ποιητή Λόρδο Τζορτζ Γκόρντον Μπάιρον, φτάνει στην άλλη άκρη της. Ο Αλή πασάς δίνει τη σκυτάλη στον Μπάιρον , δεν την αφήνει όμως, κι έτσι την κρατούν κι οι δυο. Βρισκόμαστε στα τέλη της πρώτης δεκαετίας του 19ου αιώνα. Για τα όσα συνέβησαν στη συνάντηση Αλή πασά - Μπάιρον, υπάρχουν κάμποσα δημοσιευμένα κείμενα, επιστολές του ίδιου αλλά και βιογραφίες, όπως η μυθιστορηματική του Frederic Prokosh (πρώτη έκδοση Αστάρτη 2003, επανέκδοση Ελευθεροτυπία 2011, μτφ. Παναγιώτη Σκόνδρα, υπάρχει και στο scribd):

Δυο εβδομάδες αργότερα εισχωρήσαμε στα βουνά της Αλβανίας και στο τέλος αντικρίσαμε τους πύργους του Τεπελενίου. Ήταν προχωρημένο απομεσήμερο, ο ήλιος ετοιμαζόταν να βασιλέψει, και οι στρατιώτες παρήλαυναν ευθυτενείς μπροστά από το μέγαρο. Τάρταροι με ταυρίσιο πρόσωπο και πυργωτά σκουφιά, Τούρκοι με τουρμπάνι και κάπα, Αφρικανοί σκλάβοι που οδηγούσαν άλογα κατάλευκα και, επιβλητικότεροι όλων, οι Αλβανοί, με χρυσοκέντητους μανδύες, κόκκινα βελούδινα γιλέκα και, περασμένα στη ζώνη, πιστόλια και εγχειρίδια με ασημένια λαβή. Μου θύμισαν το παλιό μου βιβλίο με τις Χίλιες και μια νύχτες και, καθώς χωνόμουν βαθιά στους δρόμους του Τεπελενίου, μου ήρθε να μουρμουρίσω : «Άνοιξε, Σουσάμι!».

Και το Σουσάμι άνοιξε, πέραν πάσης αμφιβολίας. Προσκλη-θήκαμε στο μέγαρο, και επισκέφθηκα τον πασά μέσα στα δροσερά μαρμάρινα δώματα του. Ανατολίτικοι καναπέδες, μεγάλοι και κόκκινοι, ήταν ευθυγραμμισμένοι κατά μήκος των τοίχων, και στη μέση ανέβρυζε ένα σιντριβάνι. Ο πασάς σηκώθηκε από τον καναπέ και με περιεργάστηκε.

«Είστε νέος» , είπε γλυκά. «Πείτε μου, γιατί αφήσατε τη χώρα σας;»

«Μου αρέσουν τα ταξίδια», του απάντησα.

«Τα ταξίδια! » γουργούρισε. «Τα ταξίδια είναι επικίνδυνα! Εκτίθεστε σε ακατονόμαστους κινδύνους, αγόρι μου».

Κάθισα, κι εκείνος παρήγγειλε σερμπέτια και ένα μπολ με γλυκίσματα. Αυτός ο αιμοσταγής τύραννος, ο Αλή Πασάς, που είχε δολοφονήσει χιλιάδες ανθρώπους, ήταν ένας άντρας με φίνους τρόπους και μεγάλη οξύνοια. Το πρόσωπο του ήταν σημαδεμένο και γωνιώδες, το βλέμμα διαπερα-στικό κι ωστόσο γλυκό, η γενειάδα μαλακή και κάτασπρη, τα χείλη μικρά σαν γυναικεία. Φορούσε χρυσοκέντητο φέσι, μαύρο γούνινο γιακά και παντόφλες από γαλάζιο επιχρυσωμένο μαροκινό.

Με περιεργάστηκε εγκρίνοντάς με. «Μου είπαν ότι είστε λόρδος», μουρμούρισε. «Δεν εξεπλάγην. Μόνον ένας λόρδος μπορεί να έχει χέρια τόσο ντελικάτα και αυτιά τόσο μικρά. Θαυμάζω πολύ τη μεγαλόπρεπη σπάθα σας και τις επίχρυσες επωμίδες σας. Με γοητεύουν επίσης τα μάτια σας και το πονηρό και αυθάδικο χαμόγελο σας. Σας παρακαλώ, θεωρήστε με πατέρα σας όσο θα μείνετε στο Τεπελένι. Θα σας περιμένω στα δώματά μου, τα μεσάνυχτα. Θα μιλή-σουμε για ποίηση ... »

Μας εσυνόδεψαν στις κάμαρές μας, που βρίσκονταν στη δυτική πτέρυγα του μεγάρου, και είπα στον Καμ: «Αναρω-τιέμαι ποιες είναι οι απόψεις του πασά όσον αφορά την ποίηση». O Καμ όρθωσε το κεφάλι του και χαμογέλασε. «Είναι άνθρωπος γεμάτος φαντασία, φυσικά». «Αναμφίβολα», απάντησα. «Κι έχει, φαίνεται, απαίσια φήμη».

«Καλέ μου Μπάιρον», είπε γαλήνια ο Καμ, «είσαι απολύτως εις θέσιν να αντιμετωπίσεις την κατάσταση. Οι προθέσεις του πασά είναι πεντακάθαρες σαν κρύσταλλο. Πρέπει να προετοιμαστείς για κάποια ανατολίτικα καλοπιάσματα».

«Να πάω;» δίστασα.

«Και βέβαια να πας», με ενθάρρυνε ο Καμ. Όταν ήσουν στο Καίμπριτζ, συμπεριφερόσουν σαν άνθρωπος του Καίμπριτζ. Τώρα είσαι στην Τουρκία και πρέπει να συμπεριφερθείς σαν Τούρκος».

Κατάλαβα ότι ο Χόμπχαους, αναζητώντας «παραλειπόμενα» για τα ταξιδιωτικά του άρθρα, προσπαθούσε να με ωθήσει να δεχτώ το ραντεβού μου με τον πασά. Κι εγώ (εκτός από την αίσθηση ότι με υποχρέωνε η ευγένεια) αντιμετώπισα τη συνάντηση σαν ένα αυστηρώς επιστημονικό πείραμα, με τον σκοπό να μάθω τι είδους ικανοποίηση δοκίμαζαν μερικοί παλιοί μου φίλοι (ο Λόρδος Ίνγκολντσμπυ, επί παραδεί-γματι) υιοθετώντας εκείνη που εμείς αποκαλούσαμε «οθωμανική στάση».

Έφτασα στα δώματα του πασά τα μεσάνυχτα ακριβώς. Ένας λύχνος έκαιγε, το δωμάτιο ήταν διαποτισμένο από άρωμα γιασεμί, και πάνω στο τραπέζι ήταν ακουμπισμένα ένα μπρίκι με καφέ κι ένα δοχείο γεμάτο αμύγδαλα. Ο πασάς φορούσε μιαν ατλαζένια ρόμπα με δαντελωτή παρυφή, και μου ζήτησε να καθίσω σε ένα μαξιλάρι δίπλα του. Σε ένα χάλκινο κλουβί κρεμασμένο από την οροφή υπήρχε ένας παπαγάλος και, σε μια γωνία, ένας νέγρος τροφοδοτούσε με κάρβουνο ένα μαγκάλι.

Για λίγο μιλήσαμε για ποίηση. Ο πασάς μού διάβασε ορισμένους στίχους του Μπουαλώ, που τους είχε μεταφράσει στα τούρκικα από τα γαλλικά. Μη γνωρίζοντας τούρκικα, δεν ήμουν εις θέσιν να κρίνω πόσο λαμπρή ήταν η απόδοσή τους. Όμως άκουσα ευγενικά, συyκατανεύοντας με το κεφάλι. Στο τέλος ο πασάς έσκυψε μπροστά και είπε: «Αρκετά με την ποίηση. Να, πάρτε λίγον καφέ και επιτρέψτε μου να σας δώσω ένα φιλί, αγόρι μου». Τώρα που το ξανασκέφτομαι, το επεισόδιο μου φαίνεται πιο πολύ κωμικό παρά απαίσιο, αλλά θυμάμαι ότι εκείνη τη στιγμή ένιωσα μια σαφέστατη δυσφορία. Μόνο η επιθυμία να συγκε-ντρώσω στοιχεία για τα «παραλειπόμενα» του Καμ με έπεισε να υποκύψω στις προτάσεις του πασά. Σβήστηκε ο λύχνος κι εμείς ξαπλώσαμε σε ένα χαλί πλάι στο μαγκάλι . Ο Αλή Πασάς ήταν σαφώς έμπειρος στο είδος και οι χειρισμοί του ήταν γεμάτοι αβρότητα, αλλά όταν αργότερα ο Χόμπχαους με ρώτησε: «Λοιπόν, Μπάιρον, πόνεσε;» αναγκάστηκα να του απαντήσω: «Αν πόνεσε; Και βέβαια πόνεσε. Αναθεματισμένα!».

Δεν ξαναδοκίμασα τον πειρασμό να επαναλάβω το αλβα-νικό πείραμά μου. Δεν ήταν «στο στυλ μου», όπως λένε. Υπάρχει μια δόση παθητικότητας μέσα μου, αλλά προτιμά μια εκτόνωση πιο λεπτή και πιο υγιεινή. Ωστόσο, όταν σκέφτομαι το πράγμα, και συλλογίζομαι τις πιο λεπτές πτυχές του, καταλαβαίνω ότι το συμβάν δεν ήταν άνευ σημασίας. Όλοι οι άντρες είναι παράξενα ζώα. Τα ορμέμφυτά τους είναι ανεξιχνίαστα. Εν συνεχεία, στο Λονδίνο και στη Γενεύη, για να μην πω στη Βενετία και στη Ραβέννα, έτυχε να ξανασκεφτώ τη νύχτα που πέρασα με τον πασά με ανάμεικτα αισθήματα ευθυμίας και αποτροπιασμού. Μια μέρα διηγήθηκα αυτό το μικρό επεισόδιο στην Καρολάιν, που αμέσως σοβάρεψε και με περιεργάστηκε σκεφτική.

«Δεν είναι στο στυλ σου;» μουρμούρισε. «Ίσως όχι, αστεία μου αγάπη, αλλά σίγουρα η νύχτα εκείνη στην Αλβανία άφησε το σημάδι της επάνω σου».

Να είναι αλήθεια; Μπορεί. «Το σεξ είναι αίνιγμα» (όπως ισχυριζόταν η Καρολάιν) και υπάρχουν στιγμές που η σκέψη μου ξαναγυρίζει σ' εκείνο το μικρό «πείραμα» στο Τεπελένι. Ακόμα ξαναβλέπω τον νεαρό Σομαλό που μας κρυφο-κοιτούσε από τη γωνιά του, και τον πασά που πασάλειβε τις σάρκες του με μιαν αλοιφή πράσινη στο χρώμα του μπιζελιού· και ξαναβλέπω τον παπαγάλο που μινύριζε στα τούρκικα - τίποτα κολακευτικό, φοβάμαι, γιατί ο πασάς εξεμάνη και πέταξε πάνω στο κλουβί μια μεγάλη μαύρη εσάρπα.

populele

Το αν ο Αλή πασάς πόνεσε ή όχι τον Μπάιρον, ποσώς μας ενδιαφέρει. Σύμ-φωνα με άλλες βιογραφίες του, δεν υπέκυψε στις ορέξεις του λιονταριού. Πάντως η ομοφυλοφιλία του είναι γενικά αποδεκτή. Σε επιστολή του, από αυτές που δημοπράτησε ο οίκος Σόθμπις πριν από τρία χρόνια, εκφράζει θαυμασμό για ορισμένα από τ' αγόρια του χαρεμιού του Αλή πασά. Η Ιρλανδή συγγραφέας Ο΄ Μπράιεν ασχολήθηκε πρόσφατα επισταμένα με την ερωτική ζωή του.
Η παράθεση του πιο πάνω αποσπάσματος, καθώς και των προηγούμενων παραπομπών, έχει σκοπό να βοηθήσει στην απομυθοποίηση όχι του Μπάιρον σαν φιλέλληνα, αλλά του Μπάιρον σαν φιλέλληνα που, σαν τέτοιος, θα πρέπει να είναι στρέιτ γενικώς. Αυτό υποθέτω είναι απόλυτη προϋπόθεση για τους Ελληναράδες που θα προσπαθήσουν στις 25 Μαρτίου να αποκαταστήσουν το νόημα της εθνεγερσίας, ενώ θα βάλλουν κατά των προδοτών, όπως τους αποκαλούν, πολιτικών ταγών.
Η παρέλαση θα είναι αντικείμενο της επόμενης ανάρτησης, μεθαύριο, καθώς, αν ήταν σήμερα, όπως είχαμε αρχικά σχεδιάσει και προαναγγείλει, θα 'μοιαζε με δεύτερο καρπούζι κάτω απ' την ίδια μασχάλη. Νομίζω ότι όλη αυτή η τηλεφιλολογία για την τρέχουσα κατάσταση εξαίρεσης θα αρκούσε να απαντηθεί με αποχή μαθητών και θεατών από τις παρελάσεις. Ας μείνουν μόνοι τους: κανάλια, ελληναράδες, επίσημοι. Αλλά...
Και πάλι στα Χειρόγραφα του Μεσολογίου:
Παλεύω με μιαν όλο και αυξανόμενη απόγνωση. Πρώτα απ' όλα, οι Έλληνες: μια πλεμπάγια απατεώνες και λωπο-δύτες. Ήρθα στην Ελλάδα να πολεμήσω για την ελευθερία της, όμως οι Έλληνες είναι ακόμα ικανοί για ελευθερία;
Και το κλίμα. Τα πάντα μουχλιασμένα. Ψείρες και ψύλ-λοι και ένας αέναος πονοκέφαλος.
Και οι Σουλιώτες μου: ένας συρφετός παλιάνθρωποι, άπληστοι και μέθυσοι.

Έτσι απλά. Ή, απλούστερα, σε επιστολή του (Λ. Μπάυρον, Επιστολές απο την Ελλάδα, εκδ. Ιδεόγραμμα 1996, μτφ. Δημοσθένη Κούρτοβικ):
Οι Σουλιώτες είναι αχρείοι και μιλούν λίγα ιλλυρικά.

Σήμερα, 21 του Μάρτη, είναι παγκόσμια ημέρα της ποίησης. Αυτό το μπλογκ είναι μπλογκ της ποίησης, παρά τις όποιες λοξοδρομήσεις του. Ο Μπάιρον ήταν ποιητής.

Το She walks in beauty (like the night) είναι ένα διάσημο ποίημα του Μπάιρον που ενέπνευσε πολλούς, και μελωδούς. Ήταν θέμα και στην ταινία Vanity Fair τραγουδισμένο από την Sissel, γνώρισε μελοποιήσεις από ψυχεδελο-γιουκελέλικες (populele) έως κλασσικές (joppeppelo). Ας το ακούσουμε και σε τζαζέ από την Fjoralba Turku:

abazhaba

Να κι η μετάφραση του Χάρη Βλαβιανού, από το BookPress:

I.
Bαδίζει μες στην ομορφιά, όπως η νύχτα
Σ’ ανέφελα τοπία κι έναστρους ουρανούς·
Kι ό,τι καλύτερο απ’ το σκοτάδι και τη λάμψη
Στην όψη της το βλέπεις, στη ματιά της:
Στο τρυφερό αυτό φως έχει ωριμάσει
Που αρνείται ο ουρανός στη φαντασμένη μέρα.

II.
Mια σκιά περισσότερη, μια αχτίνα λιγότερη,
Kι ίσως χανόταν η ανώνυμή της χάρη
Που σε κάθε ολόμαυρη πλεξίδα κυματίζει,
Ή φέγγει απαλά στο πρόσωπό της·
Όπου γλυκά οι σκέψεις και γαλήνια μαρτυρούν
Πόσο αγνή, πόσο ακριβή η κατοικία τους.

III.
Kαι στο μάγουλο αυτό, και σ’ αυτό πάνω το μέτωπο,
Tόσο απαλό, τόσο ήρεμο, κι όμως εκφραστικό,
Tα χαμόγελα πού κερδίζουν, οι τόνοι που αστράφτουν,
Mα πού μιλούν για μέρες στην καλοσύνη ξοδεμένες,
Για ένα μυαλό με τα μικρά συμφιλιωμένο,
Για μια καρδιά πού άδολα αγαπάει!

[Iανουάριος, 1815]

σκεπάρνια, καρφιά, κλαρίνα: όλα γύφτικα κι ο Αλή πασάς, βδελυττόμενος

2012-03-16T11:58:00.000+02:00

samioudomna

Ο Σκάρος είναι ένα πολύ γνωστό ηπειρώτικο χωρίς λόγια, όχι επειδή αφαιρέθηκαν γιατί ήτανε πχ αλβανικά, αλλά γιατί τη μελωδία του την έπαιζαν με τη φλογέρα οι τσομπάνηδες κι αργότερα την πήραν οι κουμπανίες. Με εισαγωγή αυτό το σκοπό, όπως τον παρουσίασε στην εκπομπή της στην κρατική τηλεόραση τη δεκαετία του 1970 η Δ. Σαμίου, θα ξαναβρούμε το Δοκίμιο για το Ελληνικό Δημοτικό Τραγούδι (Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα 1984), ένα βιβλίο του Samuel Baud-Bovy, που ήταν ο θάνατος της Δόμνας Σαμίου αφορμή για να το σκαλίσω. Μερικές φορές ξαναδιαβάζουμε βιβλία και ανακα-λύπτουμε κομμάτια τους σα να μην τα είχαμε ποτέ άλλοτε διαβάσει. Οι σκέψεις μετά από μια νέα ανάγνωση είναι πάντα διαφορετικές από τις πρώτες. Ακόμα κι ανάμεσα σε διαδοχικές αναγνώσεις.

Στο κεφάλαιο για το Αστικό Τραγούδι και στο δεύτερο μέρος του με τίτλο Τα Γιάννινα και οι Γύφτοι ο Baud-Bovy αναφέρεται στον Αλή Πασά που αγαπούσε το κρασί και τη μουσική και γράφει για το όργιο που οργάνωσε ο γιος του Μουχτάρ, στο οποίο συμμετείχαν ο μητροπολίτης Άρτας, ένας Φράγκος γιατρός, ένας Εβραίος τραπεζίτης (;) και ένας νεαρός Έλληνας, για να μπει στο θέμα του που είναι οι Εβραίοι και, κυρίως, οι Γύφτοι μουσικοί. Οι τελευταίοι, πιστοί αυλικοί του Αλή Πασά, δημιούργησαν τα αληπασαλίτικα τραγούδια με τα ομοιοκατάληκτα δίστιχα. Στις μουσικές τους μπέρδευαν τα αστικά τραγούδια της Πόλης και της Μολδοβλαχίας, τους θράκικους μανέδες και τα αραβοπερσικά μακάμια, ενώ χρωμάτιζαν και στόλιζαν τα ντόπια τραγούδια, αλλάζοντάς τους "ύφος και ήθος". Άξιος συνεχιστής τους, ο ξακουστός κλαριτζής Νίκος Τζάρας, που τη μουσική του διέσωσε με τις ηχογραφήσεις του ο Baud-Bovy.

Ο Baud-Bovy σχεδόν δεν παίρνει θέση για τη μουσική δημιουργία των Γύφτων. Αναφέρεται, σα να ήταν τρίτος, στη θέση του μουσικολόγου, του μουσικού και του μέσου ακροατή. Και παρατηρεί την αντίληψη ανωτερότητας των ντόπιων πληθυσμών στις νέες ελληνικές χώρες, Ελλήνων και Τούρκων, απέναντι σε Εβραίους και Γύφτους. Στις πόλεις, γράφει, όπως είχε "οβριακή", είχε και γυφτομαχαλά: οι Εβραίοι είχαν σταυρώσει το Χριστό, τα καρφιά όμως τα είχε φτιάξει Γύφτος. Κι όπως μου εξήγησε μια καλή γριούλα, ακριβώς εξαιτίας αυτής της γύφτικης συμβολής, η Παναγία καταράστηκε:

Πανάθεμά σε Τσίγγανε, ψωμί να μη χορτάσεις

κι όπου σταθείς κι όπου βρεθείς, κατάσταση μην πιάσεις.

Μετά από την κατάρα της Παναγιάς, σύμφωνα με το σοφό λαό μας, οι Γύφτοι ζουν αυτό που ζουν, δεν χορταίνουν, δηλαδή, ψωμί και δεν πιάνουν κατάσταση, πάει να πει δεν ριζώνουν σ΄έναν τόπο. Ας είναι, ξεφύγαμε.

Στο κεφάλαιο αυτό για το Αστικό Τραγούδι, το πρώτο μέρος αναφέρεται στην Πόλη και τα φαναριώτικα τραγούδια και το τρίτο και τελευταίο στη Σμύρνη και τα ρεμπέτικα, απ' όπου και το κομμάτι της προηγούμενης ανάρτησης. Οδηγός του, οι στίχοι από την Ανατολή του Κ. Παλαμά, που ο Baud-Bovy τους βάζει αμέσως μετά τον τίτλο τού κεφαλαίου:

Γιαννιώτικα, σμυρνιώτικα, πολίτικα,

μακρόσυρτα τραγούδια ανατολίτικα,

λυπητερά,

πώς η ψυχή μου σέρνεται μαζί σας!

Τα Γιάννινα και οι Γύφτοι

Για ποιο λόγο ο ποιητής του «Δωδεκάλογου», ανάμεσα στις εστίες των τραγουδιών με ανατολίτικο ύφος, να θυμήθηκε πρώτα – πρώτα μια πόλη της δυτικής Ελλάδας, την πρωτεύουσα της Ηπείρου; Αιτία ο Αλή Πασάς και οι Γύφτοι.

Όπως ο Μουράτ Δ', ο Αλή πασάς αγαπούσε το κρασί και τη μουσική. «Τον συγκλόνιζε μια ωραία φωνή. Τον είδα πολλές φορές να χύνει δάκρυα καθώς ένας νέος, γεννημένος στην Αραβία, τραγουδούσε ιλάχια (ύμνους), παρ’ όλο που ο βεζίρης δεν ήξερε αραβικά· η μελωδία αρκούσε για να μαλακώσει την άγρια του καρδιά», γράφει ο Ibrahim-Manzour-Efendi, εξισλαμισμένος Εβραίος που έζησε τρία χρόνια στην αυλή του πασά.

Ο Αλή κληροδότησε στους γιους του την ασπλαχνία αλλά και το πάθος του για τη μουσική και τους νέους μουσικούς. Ο δευτερότοκος, ο Βελή, τον καιρό που ήταν πασάς του Μοριά, έφερε στην Τριπολιτσά στα 1809, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, ένα πιανοφόρτε. Ήταν ο ίδιος μουσικός και είχε συνθέσει ερωτικά τραγούδια, που ο Γερμανός J. L. S. Bartholdy τ’ άκουσε στο γιαννιώτικο παλάτι του Μουχτάρ, του πρωτότοκου γιου του Αλή. Ο Μουχτάρ τον είχε καλέσει σε όργιο «μαζί με τον μητροπολίτη Άρτης, ένα Φράγκο γιατρό, έναν Εβραίο τραπεζίτη, κι ένα νεαρό Έλληνα που τον είχε μπιστικό και σύντροφο στα γλέντια του». Εκείνο το βράδυ οι μουσικοί ήταν Εβραίοι. Συνήθως όμως έπαιζαν Γύφτοι, που έμεναν σ’ εάν βρομομαχαλά, όχι μακριά από τα παλάτια του πασά και των παιδιών του.

Στα Γιάννινα, που είχαν πλουτίσει από το εμπόριο, είχε δημιουργηθεί, αν και βάρβαρη, μια πραγματική «αυλή». Οι μεγιστάνες είχαν για διασκέδαση το κυνήγι, τους χορούς και τα τραγούδια. Οι μουσικοί λοιπόν ήταν περιζήτητοι, και ο Αλή καλούσε από την Πόλη οργανοπαίχτες, χορευτές και χορεύτριες. Στα τέλη του 18ου αιώνα ένας περίφημος βιολιτζής και τραγουδιστής, ο Δημήτριος Καραουλάνης, άφησε την Αθήνα για να κάνει την τύχη του στα Γιάννινα. Αν κρίνει κανείς από τ’ όνομά του (τα επώνυμα με πρώτο συνθετικό το τούρκικο επίθετο καρά, μαύρο, δηλώνουν συνήθως γύφτικη καταγωγή), ο μουσικός αυτός θα ήταν Τσιγγάνος. Πραγματικά, αντίθετα απ’ ό, τι συνέβαινε στην Ουγγαρία, όπου οι Γύφτοι είναι σχεδόν αποκλειστικά οργανοπαίχτες, στην Ελλάδα, και μάλιστα στην Ήπειρο, φημίζονταν όχι μόνο για το παίξιμό τους αλλά και για το τραγούδι τους· το ίδιο στις παραδουνάβιες ηγεμονίες οι μπογιάροι έβαζαν τους γύφτους σκλάβους τους να τραγουδούν τ’ αστικά τραγούδια του συρμού.

Κατά τα μέσα του 11ου αιώνα οι Γύφτοι είχαν ήδη φτάσει στην Κωνσταντινούπολη. Όσον αφορά την Ήπειρο, ξέρομε πως είχε πολλούς Γύφτους στα παράλια της Αδριατικής· από κει περάσανε στην Κέρκυρα, όπου στον 14ον αιώνα αποτελούσαν feudum acinganorum.

Σαν καλοί αυλικοί μουσικοί, οι Γιαννιώτες γύφτοι δόξαζαν τον Αλή πασά και τους γιους τους:

Εμέ με λεν Αλή πασιά κι έχω παιδιά πασιάδες,

και τ’ όνομά μ’ το τρέμουνε σ’ όλους τους κασαμπάδες.

Όταν ο πασάς, αποκλεισμένος πια στο κάστρο, βάζει φωτιά στα Γιάννινα για να κυριέψουν μόνο ερείπια τα στρατεύματα του σουλτάνου, βρίσκουν και τότε αφορμή να τον εγκωμιάσουν:

Καήκανε τα Γιάννινα και γίνηκαν βεράνι

Αλή πασάς να είναι καλά, πάλι τα ξαναφκιάνει.

Και καταριούνται τα μαντατοφόρα που έστειλε ο σουλτάνος με διαταγή να εκτελεστεί ο στασιαστής πασάς:

Να ’ταν οι κάμποι θάλασσα και τα βουνά ποτάμια,

να πνίγουνταν ο τάταρης που ’φερε τα φιρμάνια.

Αρβανίτες παινεμένοι,

που ’ν’ Αλή πασάς, καημένοι;

Το οκτασύλλαβο αυτό δίστιχο δανείζεται τη ρίμα του από το πιο διαδεδομένο αληπασαλίτικο τραγούδι, το τραγούδι της κυρά – Φροσύνης, της ερωμένης του Μουχτάρ, που ο Αλή την έπνιξε, μαζί με άλλες γυναίκες, τάχα για την κακή τους διαγωγή:

Τ’ ακούσατε τι γίνηκε στα Γιάννενα, τη λίμνη,

που πνίξανε τις δεκαφτά με την κυρά-Φροσύνη;

Αχ! Φροσύνη παινεμένη,

τι κακό ’παθες καημένη!

Από τα κείμενα που αναφέραμε βγαίνει το συμπέρασμα ότι τ’ αληπασαλίτικα τραγούδια έφεραν στην Ήπειρο τα ομοιο-κατάληκτα δίστιχα, που καθώς είδαμε, δεν υπάρχουν στην υπόλοιπη ηπειρωτική Ελλάδα. Και από μουσική άποψη, η δίστιχη στροφή τους, η χρησιμοποίηση του ημιτονίου είναι στοιχεία ξένα για το στερεοελλαδίτικο τραγούδι. Γενικά τ’ αληπασαλίτικα μοιάζουν με τ’ αστικά τραγούδια της Πόλης και της Μολδο-βλαχίας, και ο σκοπός που τραγουδιούνται στα Γιάννινα και στη Ρούμελη θυμίζει θρακικό αμανέ.

Αναμφισβήτητα είναι οι Γύφτοι, «δοκιμώτατοι στιχοπλόκοι», που έφεραν το δίστιχο στην Ήπειρο, ή, πιο σωστά, στα Γιάννινα, αφού τα «γιαννιώτικα στιχοπλάκια» που αυτοσχεδίαζαν στον 19ον αιώνα οι γλεντζέδες «καραμπέρηδες» και οι νταήδες «μπαντίδοι» κράτησαν πάντα «έντονο αστικό χαρακτήρα». Ο σκοπός που τραγουδούν τα στιχοπλάκια έχει ακόμα πιο πολύ και από τ’ αληπασαλίτικα τραγούδια ανατολίτικο χρώμα, που οφείλεται και στο τούρκικο γύρισμά του γιαντίμ αμάν και στη χρήση της «τσιγγάνικης δεύτερης».

Το διάστημα αυτό, σπάνιο στα τραγούδια των ίδιων των Τσιγγάνων, δεν είναι καθαυτό γύφτικο. Κι επειδή απαντάει σε πολλά ανατολίτικα αστικά τραγούδια, η προέλευσή του από αραβοπερσικά μακάμια είναι πολύ πιθανή. Πάντως οι Γύφτοι εκμεταλλεύτηκαν το αισθησιακό του άκουσμα για να κάνουν πιο ελκυστική τη μουσική των λαών που θάμπωσε το μουσικό τους ταλέντο.

Στην ηπειρωτική Ελλάδα, όπως άλλωστε σε όλα τα Βαλκάνια, η επίδρασή τους δεν περιορίστηκε στις πόλεις. Στην ηχοληψία ηπειρώτικων τραγουδιών που έγινε στα 1930, πήραν μέρος ένας χτίστης από τα Τζουμέρκα, που είχε κάνει πριν βοσκός και ψωμάς, και τρεις Γιαννιώτες γύφτοι, που ήταν και σιδηρουργοί, αλλά κύριο επάγγελμα είχαν τη μουσική. Ο Μπενάτσης, που τραγουδεί στους δίσκους, έπαιζε και βιολί· ο Ντάλας ο Καραγκιόζης, ο λαουτιέρης, είχε θέατρο σκιών στην Πρέβεζα· ο Νίκος Τζάρας, ο κλαριτζής, ήταν περιζήτητος σε όλη την Ήπειρο και τη Ρούμελη. Τα τραγούδια που είπε ο Ηπειρώτης χωρικός, με μια - δυο εξαιρέσεις, είναι όλα ανημίτονα. Στο χωριό του, τους Χουλιαράδες, παίζανε μόνο τη φλογέρα. Για τα πανηγύρια και τους γάμους καλούσαν «κουμπανίες» από τα Γιάννια. Το ίδιο συνέβαινε σ' όλα σχεδόν τα Βαλκάνια. Όπως και στην Ουγγαρία, οι Γύφτοι δε χρησιμοποιούσαν τα όργανα που έφτιαναν κ' έπαιζαν οι ντόπιοι. Ο λόγος που στη «ζυγιά» παίζουν κανονικά, μαζί με το νταούλι, δύο ζουρνάδες είναι, νομίζω, ότι οι Γύφτοι, για να ευχαριστήσουν τους χωρικούς, προσπαθούσαν να μιμηθούν το άκουσμα του οργάνου που συνήθιζαν αυτοί· κι έτσι, για ν' αντικαταστήσει τον ισοκράτη της γκάιντας, «ο δεύτερος ζουρνάς κρατάει απλώς το ίσιο του τραγουδιού, το μπάσσο». Στην «κουμπανία» κλαρίνο-βιολί-λαύτο ονομάζουν άλλωστε γκάιντα τα κομμάτια όπου τη μελωδία την παίζει το κλαρίνο ενώ το βιολί κρατάει την τονική ή την υποτονική.

Όπως οι Γύφτοι δεν έπαιζαν τα όργανα του χωριού, έτσι και οι Έλληνες - και οι Τούρκοι της Θράκης - δεν δέχονταν να παίζουν το ζουρνά εκεί όπου τον παίζανε οι Γύφτοι. Θαύμαζαν τη μουσική ιδιοφυΐα των Γύφτων, δεν τους είχαν υποδουλώσει όπως στη Μολδοβλαχία· τους θεωρούσαν όμως κατώτερους. Στις πόλεις, όπως είχε «οβριακή», είχε και γυφτομαχαλά: οι Εβραίοι είχαν σταυρώσει το Χριστό, τα καρφιά όμως τα είχε φτιάξει Γύφτος.

Οι Γύφτοι στην αρχή δεν θα τραγουδούσαν παρά μόνο κάποια στιχάκια στους χορούς, και ίσως τους σκοπούς που ήταν του συρμού στην Πόλη, στο Ιασί, στα Γιάννινα. Όταν άρχισαν όμως να τραγουδούν και τα ντόπια πατροπαράδοτα τραγούδια, τους άλλαξαν ριζικά το ύφος και το ήθος. Για να το συνειδητοποιήσει κανείς, αρκεί να συγκρίνει το ίδιο τραγούδι της τάβλας όπως το τραγουδεί Θεσσαλός χωρικός και όπως το ερμηνεύει ο Μπεντάτσης, ο Γιαννιώτης γύφτος. Ίσως ο μουσικολόγος, που τον ενδιαφέρει το γνήσιο δημοτικό τραγούδι, αλλά και ο μουσικός, από αισθητική άποψη, θα προτιμήσουν τη μονοφωνική εκτέλεση του χωριάτη, τη γυμνή, την τραχιά· το μέσο ακροατή όμως, θα τον συνεπάρει η εκτέλεση του Γύφτου, με το φανταχτερό χρωμάτισμα, με τα πολλά στολίδια, με τη χαρακτηριστική εναλλαγή της ελεύθερης απαγγελίας του τραγουδιστή και του χορευτικού ρυθμού των οργάνων. Για το Listz η ουγγρική μουσική δεν ήταν η μουσική του χωριού αλλά η αστική μουσική έτσι όπως την έπαιζαν οι Τσιγγάνοι· για τον πολύ κόσμο η πιο αντιπροσωπευτική ισπανική μουσική είναι η μουσική των Γύφτων της Ανδαλουσίας. Και όπως παρατηρεί Αμερικανός μουσικολόγος, στην ελληνική ραδιοφωνία «στα προγράμματα δημοτικής μουσικής την πρώτη θέση την έχει η μουσική του ηπειρώτικου κλαρίνου που θεωρείται η πιο χαρακτηριστικά ελληνική».

Από το κείμενο του Baud-Bovy, παραλείψαμε τις παραπομπές, οι οποίες δεν θα είχαν ιδιαίτερη σημασία χωρίς την παράθεση βιβλιογραφίας. Το ζουμί του κειμένου δίνεται από την αρχή: αιτία για την συμπερίληψη των Ιωαννίνων στις εστίες των ανατολίτικης μορφής αστικών τραγουδιών, μαζί με την Πόλη και τη Σμύρνη, ήταν ο Αλή Πασάς κι οι Γύφτοι.

Στην Ιστορία του Αλή Πασά του Τεπελενλή του Σπ. Αραβαντινού (1895) η θρυλική μορφή του πασά των Ιωαννίνων φέρεται ότι μετήρχετο πάντα τα μέσα προς κορεσμόν των κτηνωδών ορέξεών του. Εν τω γυναικωνίτη αυτού ήσαν εγκεκλεισμέναι 300 περίπου παλλακαί, Χριστιαναί, Οθωμανίδες, Αλβαναί και Κιρκάσια, εν ιδιαιτέροις δε θαλάμοις του σεραγιού αυτού και των υιών του διητώντο πολυάριθμοι νεανίσκοι, ευειδείς γανυμήδαι. Το έκδοτον του Αλή εις τας σαρκικάς ηδονάς και εις αισχίστας ακολασίας, αναφέρεται σε άλλο σημείο, μνημονεύεται υφιστάμενον και μέχρι των εσχάτων χρόνων της ζωής αυτού, οπότε αι σωματικαί αυτού δυνάμεις ήρξαντο εξαντλούμεναι. Κατά το στάδιον τούτο της φυσικής ανικανότητος επιτεινομένης ένεκα της υπερσαρκίας, διεπράχθησαν εν τοις αδύτοις των σεραγίων αυτού τοσαύτα τερατώδη όργια, ώστε ν' αναγκάσωσι και τον αναιδέστερον σαρδαναπαλισμόν να καλύψη εξ αιδούς τους οφθαλμούς και βύση τα ώτα.

Πάντως, ο ρατσισμός του Αλή Πασά ήταν επιλεκτικός: εξαιρούσε τους Τσιγγάνους και εξαντλούνταν στους Εβραίους: Περιεργείας άξιον είναι ότι, καίτοι μεταξύ των πολυπληθών οργάνων των ηδονών του Αλή και των υιών του εχρημάτισαν και ευειδείς τινες νεάνιδες Αιθιοπικής και Αθιγγανικής φυλής, εκ των Ισραηλιτών ουδέν ουδέποτε μετεχειρίσθη βδελυττόμενος, ως έλεγε, το γένος τούτο.

Η απώλεια της Δόμνας Σαμίου μας φέρνει από άλλο δρόμο, μέσω του Baud-Bovy και του Αλή Πασά, στον προορισμό που είχαμε προκαθορίσει ενόψει του γιορτασμού της 25ης Μαρτίου. Περισσότερα για τον Αλή Πασά, σε συνδυασμό με το μήνυμά μας για την παρέλαση και τις παρελάσεις, στην επόμενη ανάρτηση. Από βδομάδα...

VintageGreekMusic

το πονεμένο στήθος μου

2012-03-11T20:41:00.000+02:00

Τι είναι παράδοση. Όχι αυτό που παραδίδεται από το παρελθόν στο παρόν, αλλά αυτό που παραδίδεται από τους διαμεσολαβητές, που παραλαμβάνουν από το παρελθόν. Έχουν προηγουμένως επιλέξει από το αναγκαστικά μερικό παρελθόν του οποίου μπορούν να συναντήσουν ή να ανακαλύψουν ψήγματα. Η παράδοση αφορά τη λαϊκή κουλτούρα. Αυτή που μέχρι τις αρχές του προηγούμενου αιώνα δεν καταγραφόταν, δεν υπήρχε στα χαρτιά, με λέξεις ή παρτιτούρες.

Η παράδοση είναι επινοημένη. Αυτά που διασώζονται και παραδίδονται δεν είναι ένα σύνολο ουδέτερων καταγραφών, αλλά το αποτέλεσμα μιας προσπάθειας καταγραφής των λαϊκών παραδόσεων, με τέτοιο τρόπο ώστε να ενισχύεται η ιδέα της εθνικής συνέχειας. Αυτή τη δουλειά κάνει η λαογραφία, αυτήν έκαναν τα λαογραφικά ιδρύματα και αρχεία (Μερλιέ κλπ), το Κέντρον Ερεύνης και Προβολής της Εθνικής Μουσικής του δάσκαλου της Δόμνας Σαμίου Σίμωνος Καρρά, αυτή τη δουλειά έκαναν, με περισσή αγάπη, η Δόμνα Σαμίου κι ο καλλιτεχνικός της σύλλογος.

Είναι, αλήθεια, πολύ ενδιαφέρον το ότι σήμερα, δεν είμαστε σε θέση να συμφωνούμε για τη γλώσσα που μιλούσαν και έγραφαν στο Σούλι πριν από 150 και 200 χρόνια. Ότι μιλούσαν και ελληνικά και αρβανίτικα είναι η επικρατέστερη άποψη. Στο εισαγωγικό του σημείωμα στο δημοτικό του Λιάκου, ο Νικόλαος Γ. Πολίτης αναφέρει ότι "ο Παναγιώτης Λιάκος ήτο αλβανόφωνος κλέφτης εκ του χωρίου Παναρήτη". Δεν θα βρούμε, όμως, κανένα μη ελληνόφωνο τραγούδι στο έργο του Εκλογαί από τα τραγούδια του ελληνικού λαού. Είναι αξιοσημείωτο ότι οι καταγραφές από τις άλλοτε σλαβόφωνες περιοχές της Μακεδονίας είναι μουγκές, ορχηστρικές. Αν και στο δημοτικό τραγούδι, λόγος, μουσική και, συνήθως, χορός είναι αξεχώριστα. Αυτές οι πρόχειρες διαπιστώσεις δεν αναιρούν από την άλλη πλευρά τη σπουδαιότητα της δουλειάς όσων, ανάμεσά τους η Δόμνα Σαμίου, αφιέρωσαν τη ζωή τους στη διάσωση ενός πλούτου μέσα σε αντίξοες συνθήκες, τις ίδιες συνθήκες που, διαφορετικά, θα οδηγούσαν στην εξαφάνισή του.

Στο μικρό σημείωμά της στο βιβλιαράκι που συνοδεύει το δίσκο Τα Αποκριάτικα, η Δόμνα Σαμίου παρατηρεί ότι "το βέβηλο και άσεμνο είναι μια πτυχή του λαϊκού μας πολιτισμού που ελάχιστα έχει ανιχνευθεί και μελετηθεί, μια που "επί δεκαετίες, ίσως και αιώνες - όπως παρατηρεί ο καθηγητής Μ. Μερακλής - η υποκριτικά επίπεδη αστική ηθική" και σεμνοτυφία των διανοούμενων συλλογέων την αποσιώπησε και την αγνόησε...". Μια άλλη έννοια της παράδοσης όπως επινοήθηκε, όχι δηλαδή μόνο μέσω κατασκευών, αλλά, κυρίως, με αποσιωπήσεις· οι οποίες δεν εξαντλούνταν σε αυτή που εντοπίζει η Δ. Σαμίου στη συγκεκριμένη δουλειά της.
Αν κάτι χαρακτήριζε τη Δόμνα Σαμίου ήταν η εμμονή της στην πιστή απόδοση, με τους σωστούς τρόπους και τα σωστά όργανα που θα παίζονταν σωστά. Όπως, δηλαδή, είχε στο φαντασιακό της οργανώσει αυτή την ακριβή αναπαράσταση. Κάτι που είχε σαν αποτέλεσμα το φολκλόρ της να κρατάει τις αποστάσεις από το κοινό. Αυτή η αγάπη της στο παραδοθέν τραγούδι, την οδήγησε πριν από δεκατρία χρόνια να τραγουδήσει χωρίς μικρόφωνα στο θέατρο Σφενδόνη στην Αθήνα, με μουσικούς που έπαιζαν κι αυτοί χωρίς μικρόφωνα. Η συναυλία έμοιαζε μυσταγωγία, όμως η πιστή τήρηση των παραδοθέντων δεν της επέτρεψε να τραγουδήσει ηπειρώτικα, όπως ζήτησαν κάποιοι απ' το κοινό, αφού στην ορχήστρα της δεν περιλαμβανόταν το απαραίτητο, όπως εξήγησε, κλαρίνο. Παρεμπιπτόντως, ένα πνευστό που μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα δεν είχε φτάσει ακόμα στον ελλαδικό χώρο και η πρώτη του θητεία ήταν στις στρατιωτικές μπάντες. Τότε, το δημοτικό τραγούδι ήταν ζωντανό και ενσωμάτωνε διαρκώς νέα στοιχεία, όχι μόνο όργανα. Η παρουσίασή του μέσω των αναπαραγωγών, ίσως και αυθεντικοποιητικών αναπροσαρμογών, των καταγραφών το ώθησε στην αξιοθαύμαστη αλλά μουσειακή του θέση. Οι λαϊκοί οργανοπαίκτες, με μια φαινομενικά ανήθικη τακτική, ενσωμάτωσαν τα νέα στοιχεία στον ήχο τους, έβαλαν ηλεκτρισμό, τα έκαναν μπάχαλο πολλές φορές, αλλά παρέμειναν ζωντανοί. Όπως ο Τσιτσάνης που απόρησε όταν το 1980 ο υπεύθυνος της Unesco του ζήτησε να ηχογραφήσει στο παλιό στυλ, με μπουζούκι και μπαγλαμά, το δίσκο Χάραμα στην κουζίνα του κέντρου. Έτσι έγινε, όμως η απορία του Τσίχλα γιατί να μη βάλουν και τζαζ, όπως έλεγε τη ντραμς, θα του έμεινε. Ο Samuel Baud - Bovy στο Δοκίμιο για το Ελληνικό Δημοτικό Τραγούδι (Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα, Ναύπλιο 1984), γράφει: "Όταν μουσικοκριτικοί (Ανωγειανάκης 1947) και συνθέτες (Χατζιδάκις 1949) υπερασπίστηκαν τα ρεμπέτικα που τότε θέλησαν να τα απαγορεύσουν στις ταβέρνες για λόγους ηθικούς και αισθητικούς, είχε κιόλας αρχίσει να χάνεται το κοινωνικό τους υπόβαθρο. Τα χειροκροτούσε η σνομπαρία, τα εκμεταλλεύονταν οι εταιρείες δίσκων. Έγιναν πια έντεχνα τραγούδια και βγαίνουν από τα πλαίσια του δοκιμίου αυτού".

Η Χάνα Άρεντ σ' ένα απόσπασμα από το Between Past and Future (1968), όπως μεταφράστηκε από τον Γιώργο Μερτίκα στο 15ο τεύχος του περιοδικού Λεβιάθαν (1994), σημειώνει ότι "με την απώλεια της παράδοσης χάσαμε το νήμα που μας οδηγούσε με ασφάλεια μέσα στις αχανείς επικράτειες του παρελθόντος, αλλά αυτό το νήμα ήταν επίσης η αλυσίδα που δέσμευε κάθε διάδοχη γενιά με μια προκαθορισμένη άποψη του παρελθόντος". Προσθέτει, όμως, ότι "δεν μπορούμε επίσης να αρνηθούμε ότι δίχως μια σίγουρα ριζωμένη παράδοση ... ... κινδυνεύει ολόκληρη η διάσταση του παρελθόντος. Διατρέχουμε τον κίνδυνο να ξεχάσουμε, κι αυτή η λήθη - εντελώς ανεξάρτητα από το ίδιο το περιεχόμενο που μπορεί να χαθεί - θα σήμαινε ότι, από την ανθρώπινη άποψη, θα στερούσαμε από τον εαυτό μας μια διάσταση, τη διάσταση του βάθους της ανθρώπινης ύπαρξης".
Η Δόμνα Σαμίου μας άφησε χρόνους χτες, στα 84 της. Μαζί της, σα να χάθηκε αυτό που, έτσι κι αλλιώς, είχε χαθεί, αφού το παλιό υλικό δεν διαθέτει πια φορείς, με ελάχιστες ίσως εξαιρέσεις. Παρακαταθήκη, κληροδότησε. Κι ίσως δοθεί μια ώθηση στο τραγούδι που πατάει με τα δυο πόδια στο παρελθόν κι ακόμα δυσκολεύεται να πατήσει καλά στο τώρα. Στο κενό που άνοιξε η απουσία της Δόμνας Σαμίου γλιστρούν αναμνήσεις συγκινήσεων και σίγουρα σεβασμού. Πιο πολύ συγκινήσεων. Ίσως γιατί η ίδια προέρχεται από βασανισμένη προσφυ- γική οικογένεια και μεγάλωσε στον καταυλισμό της Καισαριανής. Κι έτσι, αυτό που μετέδιδε, πέρα από τις ιδεολογικές ενέσεις που το εμπότισαν, ήταν ο πόνος. Σ' ένα άλλο σημείο στις σημειώσεις της για την απώλεια της παράδοσης, η Άρεντ γράφει: "Ίσως τώρα και μόνο να έφτασε η στιγμή που το παρελθόν θα μας αποκαλυφθεί με απρόσμενη φρεσκάδα και θα μας πει πράγματα που κανείς μέχρι σήμερα δεν είχε αυτιά να ακούσει". Όποιος έχει αυτιά, ας ακούσει, που λέει κι ο Νίτσε...

Το πονεμένο στήθος μου πονεί μα δεν το λέει.

Τ’ αχείλι μου κι αν μάτωσε τη νύχτ’ αντιπαλαίει.

Σκίσε φωνή μου του σεβντά την ταπεινή λιγούρα

κι άσ’ τη να πιει, να ζαλιστεί σε στρόβιλο, σα σβούρα.

Έχε γεια, Δόμνα. Γεια.

της Φουκουσίμας

2012-03-09T09:55:00.000+02:00

Η φύση τεκμαίρεται ως ιδανικό
Δεν αίρεται η κατάσχεση του χρόνου
Επουδενί
Ωπ
Το τραύμα έμεινε ανεπούλωτο
Δεν το είχα προσέξει τόσην ώρα που σε κοιτώ στα μάτια
Το τραύμα
Μικροθάνατος
Μωρό της γνώσης που απειλείται και απειλεί
Δεν υπάρχει ελπίδα
Ψέλλιζε μονότονα
Αυτιστικά
Ο γοερός στην όψη
Άγγελος μυρίων πόνων
Εγκατεστημένων πια στης γενέτειράς μου το αναφιλητό

Ας μην είναι μπουζούκι Εμπειρίκε
Ας είναι τζουράς ή κόπρανα
Αιδοίου εστίασις ή
Συνοχή μπαγλαμαδοβλυσμάτων
Τι απορείς και
Πώς τολμάς και αυθαδιάζεις
Λες και ο Ανατολικός τόσον ήτο ευμεγέθης
Ώστε ηδύνατο, τάχα μου, να εμφωλεύσει τοσαύτας
Καύλας ενδεδυμένας την αθανασίαν
Ούτως ώστε, φερ’ ειπείν, να αφρίζει
Ωσάν του ποταμού σπερμάτων
Εις την Μπογκοτάν της Κολομβίας
Εις το της Φουκουσίμας σουνάμιον
Το έντρομον επιπόλασμα
Η φύσις ήτις εθήλαζεν τον βρεφώδη άνθρωπον
Ήτις εξέθρεψεν πέος τρομακτικόν
Δια τας Ιαπωνίδας κορασίδας
Τας δια των σχιστών οφθαλμών κλαυθμυρίζουσας
Δια την αιώνιον της γεννήσεως αλήθεια

Πόνος γεννάται πάντοτε
Από του ενδομύχου τέλματος
Έως τα του σεισμογενούς χάσματος άνθη
Πόνος γεννάται πάντοτε
Και εις την Ιαπωνίαν και εις την Κολομβίαν και
Εις την άγνωστην γενέτειρά μου
Εμπειρίκε

Μάρτης 2011

Have no fear for atomic energy,

cause none of them can stop the time.

PlayingForChange

άσχετο μεν...:

Δὲν λέγω λόγια σπέρνω στὸ χαρτὶ

Δὲν ἀσχολοῦμαι μὲ τὴν μοίρα ἢ τὴν λίρα

Καὶ βλέπω πάντα στὰ μάτια τὴν ζωὴ

Σὰν νἆταν ὄμορφη παρθένα ἢ ζωντοχήρα.

Καμιὰ φορὰ στὸν δρόμο σταματῶ

Στραγάλια ν᾿ ἀγοράσω ἢ φουντούκια

Καὶ λέγω καμιὰ φορὰ ἕναν σκοπὸ

Ποὺ τραγουδιέται -δόξα τῷ Θεῷ-

Χωρὶς μπουζούκια.

Ανδρέα Εμπειρίκου
από το
Αι Γενεαί Πάσαι

ή
Η Σήμερον ως Αύριον και ως Χθες
εκδ. Άγρα 1985

Εξίσου αδιάφορα με το ανωτέρω φουκουσιμέικο

είναι το άσμα της Γιαπωνίας τ' αγέρι

καθώς και, απ' τη Σπαραγμάξα, τα εξής δύο
(το δεύτερο παραποιητικό Καμπανέλη):

κι έτσι, Φουκουσίμα αγάπη μου…

θαρρείς πως τραγουδούν

φλιπ-φλοπ-φλάι-άι-ντοντ-κέαρ-ιφ-άι-ντάι

η μνήμη – η λήθη

η αντίστιξη της ραδιενεργούς αλήθειας

των χιρο-φουκου-σίμων

ή, θαρρείς πως τραγουδούν

ντοντ-κράι-φορ-μι-φουκουσίμα μα

της γιαπωνίας τ’ αγέρι

και της γιαπωνίας το κύμα

έφτασαν σ’ αυτά τα μέρη

σαν ακτινοβόλο μνήμα

Κορίτσι με τα φοβισμένα μάτια

κορίτσι με τα παγωμένα χέρια,

στη Φουκουσίμα τώρα βρέχει μεταλλάξεις.

Στο Τόκιο ν’ αγαπηθούμε

στη λήθη που θα επιβάλουν

λίγη η ζωή κι αυτή ξεφτίλα.

τουίτερ: πολύ τίποτα για το κακό

2012-03-06T10:05:00.000+02:00

Το τουίτερ είναι ένα κοινωνικό μέσο όπου μπορεί κάποιος να μεταδώσει μηνύματα μεγέθους το πολύ 140 χαρακτήρων, που θα τα δουν όσοι τον ακολουθούν, όπως κι ο ίδιος βλέπει τα μηνύματα αυτών που ακολουθεί. Η επιλογή των χρηστών που θ' ακολουθήσει κάποιος γίνεται συνήθως δια της μεταβατικής ιδιότητας: για παράδειγμα, ακολουθώ αυτόν που ακολουθεί κάποιος που ακολουθώ. Η ίδια η υπηρεσία βοηθά σ' αυτό, κατευθύνοντας τους χρήστες.

Η επιστήμη των δικτύων παρακολουθεί τα φαινόμενα των μέσων του διαδικτύου και τα αναλύει. Ο συνήθης διάχυτος προβληματισμός παίρνει φιλοσο- φική διάσταση και ακολουθεί τον συνήθη φόβο απέναντι σε κάτι καινούριο, σε σχέση, μάλιστα, με τις αλλοτριωτικές του ιδιότητες. Ένας τέτοιος φόβος προϋποθέτει την παραδοχή ότι αυτό που ονομάζεται ανθρώπινη φύση είναι κάτι σταθερό και προαιώνιο. Ένας ηπιότερος φόβος σχετίζεται με τη δυνατότητα του μέσου να καθορίζει την ουσία της επικοινωνίας.

Ο παραπλανητικός, σε σχέση με το περιεχόμενο της ανάρτησης, τίτλος είναι μόνο ένα τουίτι. Ή συμπυκνώνει ακούσια την ουσία του τουίτερ. Το υποχρεω- τικά μικρό μέγεθος του μηνύματος στο τουίτερ θα μπορούσε να συσχετιστεί με την όλο και περισσότερο αυξανόμενη ταχύτητα των σύγχρονων δικτυώσεων: ο μικρός όγκος διαδίδεται αυτόματα. Θα μπορούσε να συσχετιστεί με το επιστη- μονίζον πρέπει των σύγχρονων δυτικών κοινωνιών, που επιβάλει συμπυκνώ- σεις, κατηγοριοποιήσεις, ορισμούς, τιτλοδοτήσεις, πάντα εν συντομία. Αλλά θα μπορούσε να συσχετιστεί και με την άλλη αντίληψη, που ευδοκίμησε στα νιάτα του οικολογικού κινήματος και που ισχυρίζεται ότι το μικρό είναι όμορφο.

Το τουίτερ χρησιμοποιείται για ενημέρωση (διάβασα - άκουσα - είδα αυτό / διάβασέ το - άκουσέ το - δες το κι εσύ), για διαλόγους και για μονολόγους. Στους τελευταίους, περιλαμβάνονται συχνά διάφορα λογοπαίγνια. Σπάνια, του- λάχιστον εκεί όπου βλέπω, τα τουίτια είναι ποιητικού τύπου. Για την υπόθεση MHNYMAL, το τουίτερ είναι το σύγχρονο μέσο για την παραγωγή και αναμε- τάδοση λιανοτράγουδων.

Τα MHNYMAL τουίτια είναι ηλεκτρονικά λιανοτράγουδα των αρχών του 21ου αιώνα. Θα προσπαθήσουμε να τα διασώσουμε σε μια νέα σελίδα του μπλογκ. Η ενημέρωση θα γίνεται πάντα στην αρχή της σελίδας. Όπως και στα τουίτια που ακολουθούν και όπου το πρώτο είναι και το πιο πρόσφατο απ' όσα εμφανίζονται:

Abraham Inc. "Tweet Tweet" (by davidkrakauermusic )

Η νύχτα, παγερή, αδιαφορούσε.

Η νύστα, οργίαζε σαν ετοιμόγεννη νύχτα,

που, παγερή, αδιαφορούσε.

το γιατί το σπείρανε και δεν το θερίσανε

μοναχά το πήρανε και το μαγαρίσανε

Διαφέρουμε απ' τα πτώματα ως προς τα περιττώματα:

παράγουμε αφρόνως - να βασιλιάς, να θρόνος.

ο αυτιστικός της τόσο δούλας

πέφτουν τουίτια σαν το χαλάζι

με τόσο σκέρτσο, με τόσο νάζι

αυτό το μέσο με κατευνάζει

αλλού τα κακαρίσματα κι αλλού γεννούν οι Σώτες

Είμαστε όλοι Γενόσημοι.

Τότε, αφού του εξήγησαν ότι το λάπτοπ

δεν είναι από λαμαρίνα, κι ας μην το πολυπίστεψε,

ο Τουίτης υποσχέθηκε να μην το ξαναδαγκώσει.

Εσείς με το Νταλάρα, εμείς με Ψαραντώνη

#mpatsoi_gourounia_dolofonoi

θα ρθει καιρός πουλάκι μου, θα ρθει καιρός πουλί μου

και θα ρθεις να μου κελαηδάς στην ανθισμένη αυλή μου

θα ρθει καιρός η άνοιξη να με παρηγορήσει

που, άνθρωπος, αρνήθηκα τη μάνα μου τη φύση

του καλομήνα το παιδί το πρώτο να 'ν' σαββάτο

Γεια σου Εύδω που γιορτάζεις, αγριεύεις κι ανταριάζεις.

Γεια σου Εύδω μου νταρντάνα που 'ν' τα κάλλη σου μια ντάνα.

H κ. Κικίδη - Μουλά πήγε Τσιάπας

με ολίγα απ' τα ξεφτισμέ τής ντουλάπας.

Καταβαραρθρώθηκα.

Σιωπηλός Μάρτης

Αφού δεν το μπορεί να εμπνεύσει,

κάλλιο θα ήταν να εκπνεύσει.

Τι είναι;

μα κι αν την πόλη πήρανε, καταραμένε τύραννε,

απόρθητο έχω κάτι: που μ' έχουν για σακάτη

Η ζωή είναι τοσοδούλα για να είναι χλιβερή.

Για το λάιφ στάιλ θάρθουν πάλι, μάγκα μου, καιροί.

μα στο τουίτερ φύτρωσα χωρίς γκρεμό κανένα

γύρω δεκάδες τουιτιές για τον μονάχο, εμένα

Το μη μη-υποκείμενο

δεν λέει "μη", συγκείμενο

στ' αόρατα τσιγκέλια.

Και, να! κρατάει φραγγέλια...

ω τέμπορα, ω μόρες

μας κυβερνούν καμόρες

και, "τι καιροί! τι ήθη!"

ουρλιάζουνε τα πλήθη...

Όχι. Δεν είναι ανικανότης του σοκ το δόγμα να ενεργείς.

Είναι σπουδαία ικανότης στην ανθρωπότη ν' ασελγείς.

Για να τη βγάλω αυτή τη μάσκα

θάπρεπε νάναι η ζωή μου λάσκα.

Αλλιώς, θα πρέπει να τη φοράω

και, μασκοφόρος, να ξεγλιστράω.

από δευτέρα σε δευτέρα

ινκόγκνιτα η ζωή είναι τέρρα

κι ανόητη σκουληκαντέρα

(στον πάτο υψώνει την παντιέρα)

Πολύ Τίποτα για το Κακό.

Του έρωτα η μπόρεση και τση φιλιάς η χάρη

με μάθανε και χώρισα την ήρα απ' το στάρι.

Κι απ' την πολλή τη σιγουριά, δεν πρόσεξα ο βλάκας

πως πρήστηκε η κοιλάρα μου απ' το τυρί της φάκας.

Του κουρασμένου οι τουιτισμοί, που γράφονται το βράδυ

είναι για κλάδεμα βαθύ άλλο ένα παρακλάδι.

Ξέρω. Κάτω απ' τα τσιμέντα

έχει η Ουτοπία ρέντα.

δογματίνη: έκδοχο της κυβερνίνης

αν άλματα τ' αγάλματα μπορούσανε να κάνουν

τ' αγάλματα χεστήκανε για τα πουλιά

κι ας τους προσφέρουν τουιτηδόν την κουτσουλιά

γαμώτ...

2012-03-02T09:01:00.000+02:00

Το γιατί το σπείρανε και δεν το θερίσανε. Μ' αυτή την παροιμία θ' αρχίσω κάποτε μια, όσο μπορώ, σφαιρική περιήγηση στο γιατί, αυτή την αναιδή ερώτηση που μόνο η μνήμη μπορεί ν' απαντά. Τη ιδέα μού την έβαλε μια αναφορά του Πρίμο Λέβι στο Αν αυτό είναι ο άνθρωπος, που παραθέτει ο Ολιβιέ Ραζάκ στην Πολιτική Ιστορία του Συρματοπλέγματος (εκδ. Βάνιας 2008 - μτφ. Διον. Παπαδουκάκης) :

Ο Πρίμο Λέβι διηγείται ότι τη μέρα της άφιξής του στο Άουσβιτς, καθώς προσπαθούσε να σβήσει την ακόρεστη δίψα του γλείφοντας ένα κομμάτι πάγου που είχε ξεκολλήσει από την άκρη ενός παραθύρου, ένα κάπο όρμησε και του το άρπαξε. Όταν του ζήτησε το λόγο, "Warum?" ("Γιατί;"), ο κάπο απάντησε, συνο- ψίζοντας μ' αυτό τον τρόπο τον άλλο κόσμο που αντιπρο- σωπεύει το στρατόπεδο, "Hier ist kein warum" ("Εδώ δεν υπάρχει γιατί"). Ομοίως, στο Μπούχενβαλντ, μια ομάδα νεοφερμένων ρωτούν ανήσυχοι τον κάπο τους για την κατάσταση ενός συντρόφου τους, ο οποίος υποδείχθηκε για μια μεταφορά που θα ήταν σίγουρα μοιραία για αυτόν. Ο κάπο, γελώντας, απαντά χωρίς κακία: "Εδώ δεν υπάρχουν άρρωστοι· υπάρχουν μόνο ζωντανοί και νεκροί".
Η παιδαγωγική του "όλα είναι δυνατά" ξεκινά πάντοτε από το "Εδώ...", δηλαδή από το εσωτερικό των συρματοπλεγμάτων. Οι κρατούμενοι πρέπει να εξηγήσουν στον νεοφερμένο ότι οι εκδη- λώσεις της αυθαιρεσίας των SS θα τον κάνουν γρήγορα να χάσει το σώμα και την όψη του ελεύθερου ανθρώπινου όντος που διατηρεί ακόμη. Πρέπει να του εξηγήσουν ότι από τη στιγμή που είναι πίσω από τα συρματοπλέγματα δεν είναι πια ένα ανθρώπινο ον αλλά κάτι λιγότερο από ζώο, ένα απλό σώμα, ένα κεφάλι (Kopf), ένα κομμάτι (Stück), προορισμένο στην καλύτερη περί- πτωση να πεθάνει αργά.

Το σπαρμένο μα αθέριστο στο Άουσβιτς γιατί, εκεί, πίσω απ' τα συρματο- πλέγματα, δεν υπήρχε. Έμενε αναπάντητο για όσο καιρό απορούσε μέσα στο κεφάλι του κρατούμενου. Για όσο καιρό. Πάντα αναπάντητο. Όταν είσαι ένα σώμα - πράγμα, ένα κομμάτι, σχεδόν ένα κομμάτι σαπούνι, δεν γίνεται να ρωτάς γιατί. Όταν δεν γίνεται να ρωτάς γιατί, δεν γίνεται να έχεις μνήμη. Γιατί το γιατί χρειάζεται τη μνήμη για να περιληφθεί σε μια συγκροτημένη ερώτηση. Πολύ περισσότερο, δε, για να πάρει μιαν επεξεργασμένη απάντηση. Αλλιώς, δεν είναι παρά ένα ψευτο-γιατί, ένα γιατί έτσι.

Τα αναπάντητα γιατί κρατάνε κι έναν αιώνα... Όχι απαραίτητα επειδή ενταφιάστηκαν σε στρατόπεδο συγκέντρωσης. Όπως εκείνο το γιατί κλαις, για το παραπονιάρικο, που έμεινε κοντά αιώνα αναπάντητο στην καρτ-ποστάλ στο Μέγα Λαϊκό και που επανενεργοποίησε την αδρανή ιστορία για τα γιατί.

Γιώργος Παπάζογλου - mitsikeli2

και το σήμερα, γαμώτο,

στο ίδιο γαμημένο μότο:

Παραπονιάρικό μου, γιατί δε μου μιλάς
κι όλο να φεύγεις θέλεις, στη λύπη να κυλάς;

Πες μου γιατί, ρωτάω, δεν αποκρίνεσαι.
Αίνιγμα είσαι που κλαίγει, ποτέ δε λύνεσαι.

Μπαίνεις στην αγκαλιά μου, μα έχεις τη σκέψη αλλού.
Όταν γελάς, χαζεύω το πίρσιν του αφαλού.

Παλεύω όλα τα χρόνια για να σ’ ευχαριστώ.
Μα εσύ με κατακρίνεις, δήθεν πως απιστώ,
δια να με παιδεύεις σαν τον Ιησού Χριστό.

Ο Γιώργος Παπάζογλου, γιος του Βαγγέλη και της Αγγέλας, από τον ρεμπε- τογιουτουμπίστα Kotsos32:

γεια σου μάγκα, Λουιζιάνα

2012-02-27T12:04:00.000+02:00

Kostas998

γεια σου μάγκα Λουιζιάνα, πάει καθάρισες κι εσύ

γνώρισες την κουκλουξκλάνα σαν παιδάκι στο πετσί

τον πατέρα σου όταν φάγαν, από μάνα ορφανό,

οι φασίστες που γελάγαν, βρώμισαν τον ουρανό

Τη Δευτέρα 20 Φεβρουαρίου έπαθε εγκεφαλικό. Έμεινε σε κώμα, ώσπου πέθανε προχτές, σε ηλικία 80 χρόνων. Ο Αμερικανός μπλουζίστας Iverson Minter ζούσε από το 1981 στη Γερμανία. Στην Ελλάδα είχε παίξει με τον Στέλιο Βαμβακάρη (πιο πάνω ακούγεται η σύνθεσή του Η φαντασία στην Εξουσία) και με τους Ηλία Ζάϊκο (Blues Wire) και Πάνο Μπαντικούδη.

pabaslide

στις γυναικείες φυλακές, το καρναβάλι

2012-02-25T15:31:00.000+02:00

Αποφυλάκιση 1966, από τον Κόκκινο Φάκελο

Το 2002 η Protasis Music Production κυκλοφόρησε τον δίσκο Γυναικείες Φυλακές Αβέρωφ. Γυναικείες φωνές, 30 χρόνια μετά τα πέτρινα της φυλάκισής τους. Όσες γλίτωσαν το εκτελεστικό απόσπασμα κι όσες γλίτωσαν το θάνατο στην υπόλοιπη διαδρομή, ξανατραγούδησαν τα τραγούδια της φυλακής τους. Ο δίσκος λογοκρίθηκε, όμως, για να μην αναμοχλεύσει, σύμφωνα με την επιτροπή λογοκρισίας, το πολιτικό παρελθόν. Ανάμεσά στα τραγούδια του ήταν και το Καρναβάλι:

mes1ever

Αγνοούσα τον δίσκο,

μέχρι που τον έμαθα χτες στο twitter,

από μια συνομιλία των @sheilatsekou και @theodorsaras.

Ολόκληρος ο δίσκος έχει ανέβει στο γιουτιούμπ από τον LAKIS1934:

Στις γυναικείες φυλακές, το καρναβάλι

πασχίζει ο φασιστολακές να τ' αναβάλει.

Μες στους θαλάμους ξεγλιστρά και τριγυρνάει,

τύραννε άμουσε· η χαρά σε κυνηγάει.

Στις φυλακές, το καρναβάλι το γλεντάνε.

Έλα και πες το, ένα τραγούδι. Δεν κεντάνε.

Του χρόνου ο βράχος δεν κυλά να τις διαλύσει·

τόνους μονάχος, στα δειλά, θ' απασφαλίσει.

Μα έχει ένα πόνο και πονά, το καρναβάλι.

Καθένα κλώνο κοινωνά - δεν αμφιβάλλει.

Μες απ' τα σίδερα, θυμώνει η λευτεριά.

Όσα πιστέψανε, φτερούγα τσακισμένη,

τις καταστρέψανε. Σε ρούγα λασπωμένη

δημοκρατίας, απ' της δύσης τη μεριά.

Κηλαηδόνης: το Εμβατήριο της Σιωπής (staek1968)

το παζλ των ψεμάτων

2012-02-22T22:23:00.002+02:00

(γράμμα στον ΚΙΜΠΙ)

Αγαπητέ ΚΙΜΠΙ.

Διάβασα με πολύ ενδιαφέρον το δεύτερο γράμμα σου στη Βέρα από το περιοδικό ΜΟΝΟ. Πριν από λίγα χρόνια η κόρη μου ήταν στην ίδια ηλικία κι έκανα παρόμοιες σκέψεις. Η Γαλλίδα ψυχαναλύτρια Φρ. Ντολτό, παρομοίαζε τους εφήβους με αστακούς την εποχή που αλλάζουν κέλυφος κι είναι, γι’ αυτό, εκτεθειμένοι σε κάθε κίνδυνο. Έγραφε, ακόμα, ότι συχνά φορούν μαύρα ρούχα γιατί πενθούν την οριστικά χαμένη παιδική ηλικία. Η δική σου κόρη περνάει αυτή την ηλικία σε μια περίοδο που όλα γύρω αλλάζουν, μια περίοδο γενικευμένης αβεβαιότητας. Η δική μου είχε ν’ αντιμετωπίσει μονάχα το καταστροφικό αίσθημα του ανούσιου, που νότιζε η χαυνωμένη καταναλωτική κοινωνία. Το κακό είναι ότι και τότε και τώρα, σε διάστημα λίγων χρόνων, αν κι όλα έχουν αλλάξει, συνεχίζει να μην αλλάζει η ανυπαρξία ιδεών και οραμάτων που θα μπορούσαν να συγκινήσουν και τους εφήβους, όπως κι ολόκληρη την κοινωνία.

Σε κείνες και σ’ αυτές τις συνθήκες, λοιπόν, οι γονείς, παρά τις διαφορές στα συμφραζόμενα, συντασσόμαστε αγεληδόν, αλλά εγκαλούμενοι σαν υποκείμενα, όπως επιτάσσει η ιδεολογική μας κάθειρξη. Όμως, αν θέλουμε τα συμφραζόμενα, έστω, να μην είναι μονάχα φούμαρα, θα πρέπει, αποστασιοποιούμενοι από τον ρόλο μας, να μην ξεχνάμε. Για παράδειγμα, να μην ξεχνάμε ότι η παιδεία είναι ένα φρούτο που δεν προσφερόταν πάντα στο λαό, ούτε διεκδικήθηκε μαζί με το ψωμί και την ελευθερία. Η παροχή βασικής μόρφωσης στους υποτελείς ήταν ένα πρωτοποριακό σχέδιο του νεωτερικού κράτους, που θα έπρεπε να φροντίσει για τον εφοδιασμό τους με γνώσεις απαραίτητες για τη δουλειά. Παράλληλα, η εκπαίδευση ήταν αναγκαία από τον 19ο αιώνα στα αναδυόμενα έθνη – κράτη για την καλλιέργεια της εθνικής συνείδησης και τη διάδοση, συχνά με τη βία, της μίας και μοναδικής εθνικής γλώσσας, ταυτόχρονα με την καταδίωξη των άλλων γλωσσών. Γι’ αυτό κι η Ιστορία του σχολείου (η γραμμένη από τους νικητές, που λέγαμε) αποσιωπά και ανασύρει, ξεχνά και εμμένει. Το ιδεολόγημα της ακατάλυτης συνέχειας του ελληνισμού εμπεδώνεται στο σχολείο. Το κύρος του έθνους ενισχύεται από το βάθος της ιστορίας του. Ο ελλαδικός χώρος φαίνεται να κατοικούνταν πάντα από Έλληνες. Στη Θεσσαλονίκη, που απελευθερώθηκε πριν από 100 χρόνια, το ελληνικό στοιχείο ήταν, τότε, γύρω στο 25%. Η επίσημη ιστορία της Ελλάδας ευθυγραμμίστηκε με την εκδοχή Παπαρρηγόπουλου, αποσιω- πώντας όσα πρέσβευαν πολλοί, όπως ο Κοραής κι ο Ι. Ρ. Νερουλός, περί Μεγάλου Αλεξάνδρου, καταχτητή των Ελλήνων που έζησαν από τότε και στη συνέχεια με τους Ρωμαίους και το Βυζάντιο σε κατοχή, κλπ. Ενώ, από τα μέσα του 17ου αιώνα οι υπουργοί εξωτερικών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ήταν Φαναριώτες. Και τα παραδείγματα, δεν τελειώνουν.

Όμως, ακόμα και τα πιο ουδέτερα μαθήματα χρειάζονται για τη λειτουργία του σχολείου σαν Ιδεολογικού Μηχανισμού του Κράτους, όπως έχει αναλυθεί από τον Αλτουσέρ, που παρατηρούσε ότι, "παίρνει τα παιδιά όλων των κοινωνικών τάξεων από το νηπιαγωγείο, και ήδη από κει, με παλιές και νεώτερες μεθόδους, αποτυπώνει μέσα τους, επί πολλά χρόνια, ακριβώς εκείνα τα χρόνια όπου το παιδί είναι περισσότερο «τρωτό», παγιδευμένο όπως βρίσκεται ανάμεσα στην οικογένεια και στο σχολείο, διάφορα "σαβουάρ φαιρ" ντυμένα με την κυρίαρχη ιδεολογία (τα γαλλικά, η αριθμητική, η φυσική ιστορία, οι επιστήμες, η φιλολογία) ή την κυρίαρχη ιδεολογία αυτή καθαυτή (ηθική, αγωγή του πολίτη, φιλοσοφία).". Η αναπαραγωγή της κυρίαρχης ιδεολογίας, λοιπόν, είτε με τη μορφή ενδύματος, είτε με τη μορφή εσώρουχου, αυτή είναι η αιτιολογική λειτουργία του σχολείου. Δε χρειάζεται να διαβάσει κανείς Αλτουσέρ ή δεν ξέρω ποιον άλλο, για να το νιώσει αυτό. Η Βέρα, όπως οι πιο πολλοί έφηβοι, δίκαια ρωτά για ποιο λόγο αν θα θέλει να γίνει κομμώτρια θα πρέπει να μάθει όσα μαθαίνει και γιατί, μελλοντικά θα πρέπει να μάθει (κι είσαι σίγουρος ότι θα μάθει) κβαντομηχανική. Πέρα από το ότι η κβαντομηχανική είναι μια επιστημονική μέθοδος που εξηγεί μερικά, δηλαδή λαθεμένα, το αντικείμενό της, το σίγουρο είναι ότι κανείς απ’ όσους διδάχτηκαν κβαντομηχανική, για παράδειγμα, δεν θυμάται γρι από δαύτη, αν δεν συνέχισε να τη χρησιμοποιεί με κάποιο τρόπο. Αυτή η πικρή διαπίστωση, που, ας μη γελιόμαστε, όλοι κάνουμε για τα μαθητικά (αλλά και για τα φοιτητικά) μας χρόνια, φτάνει για να επιβεβαιώσει ότι όλα αυτά δεν χρειάζονται παρά μόνο για το σαβουάρ φαιρ του Αλτουσέρ. Θα μπορούσε ακόμα η Βέρα να ρωτήσει γιατί στο σχολείο δεν διδάσκεται η χρήσιμη τέχνη της κομμωτικής, γιατί δεν μαθαίνουμε πώς να φυτεύουμε, πώς να μαγειρεύουμε, πώς λειτουργούν τα πιο απλά πράγματα της καθημερινότητας, πώς να συνθέσουμε μουσική και πάει λέγοντας. Ακόμα κι όταν γίνονται νύξεις για όλα αυτά, γίνονται για το σαβουάρ φαιρ.

Στο σχολείο, λοιπόν, μαθαίνει κανείς να πειθαρχεί, να υποτάσσεται, να εκτελεί εντολές, να αξιολογείται, να ελέγχει και να αξιοποιεί το άγχος, να ανταγωνίζεται, να νικά, να χάνει, να παίζει με τους όρους του παιχνιδιού. Μαθαίνει να μιλά σωστά, να μιλά τη γλώσσα – πρότυπο, την εθνική γλώσσα. Η σχολική επιτυχία που επιθυμεί κάθε γονιός, κι εδώ ίσως θα έπρεπε να μιλάμε για ελληνικό φαινόμενο, είναι συνάρτηση της ταξικής καταγωγής. Οι ευκολίες που παρέχονται στα παιδιά της κυρίαρχης τάξης, ξεκινούν από τη γλώσσα – πρότυπο που μιλιέται στο σχολείο, τη γλώσσα της τάξης τους. Γλώσσα, λέξεις, έννοιες, που σαν ιοί μολύνουν τη σκέψη μας. Τα media διαδέχονται το σχολείο, που κάνει πάσα και στον Μανδραβέλη με το θέμα της έκθεσης στις Πανελλήνιες. Τώρα πια κάτι που συμβαίνει ή λέγεται "το εισπράττουμε", κάτι άσχημο που μας συμβαίνει πρέπει "να το διαχειριστούμε", οι αγορές διείσδυσαν παντού, στην καθημερινή ζωή και στις νευρωνικές συνάψεις μας.

Μάλλον ξέφυγα απ’ το θέμα. Κάπως αλλιώς είχα σκεφτεί αυτό το γράμμα στο γράμμα. Πάντως, είναι δύσκολο να είσαι γονιός και ν’ απαντάς σε ερωτήσεις όπως αυτές της Βέρας. Δεν θα έλεγα ποτέ στην κόρη μου να παρατήσει το σχολείο ή, σήμερα, τις σπουδές της. Ούτε έπαψα να της προτείνω, με τρόπο, να πασχίζει για καλύτερες επιδόσεις. Προσπαθώ, όμως, να είμαι ειλικρινής. Και της λέω πως έτσι θα διεκδικήσει καλύτερη δουλειά, καλύτερο μισθό. Αυτή η σκέψη, στην προέκτασή της, οδηγεί και στην ένταξη στη νέα μπουρζουαζία. Το ξέρω. Όμως έχω και την πεποίθηση ότι αυτό το τεράστιο παζλ της αλήθειας στο οποίο αναφέρεσαι είναι ένα τεράστιο παζλ ψεμάτων. Και αντιπροτείνω έναν άλλο Μπρεχτ, από τις ιστορίες του κ. Κόινερ:

Στον κ. Κ., το στοχαστή, πήγε ο μαθητής Τιφ και του είπε:

- Θέλω να μάθω την αλήθεια.

- Ποιαν αλήθεια; Η αλήθεια είναι γνωστή. Θέλεις να μάθεις την αλήθεια για το εμπόριο των ψαριών; Ή μήπως θέλεις να μάθεις την αλήθεια για το φορολογικό σύστημα; Αν μαθαίνοντας την αλήθεια για το εμπόριο των ψαριών πάψεις να πληρώνεις ακριβά τα ψάρια τους, τότε δεν θα σου πουν ποτέ την αλήθεια, είπε ο κ. Κ.

Καθώς αναφέρθηκα στην εθνική λειτουργία του σχολείου, θυμήθηκα και τον Καβάφη, τον ταλαιπωρούμε κι αυτόν από δω κι από κει, που τον διάβασα στη στήλη Trendy Topic, στη σελίδα πίσω από το γράμμα σου, στο δεύτερο τεύχος του ΜΟΝΟ: "...τρισβάρβαρα τα ελληνικά των, οι άθλιοι.".

Και, καπάκι, μου ήρθε στο νου ένα καταπληκτικό τραγουδάκι του MC Anemistira, που μου έμαθε η κόρη μου:

KapoiosDenTinPaleuei

Α, και βέβαια το γράμμα στη Βέρα ήταν μόνο η αφορμή για να γραφτούν αυτές οι σκέψεις. Δεν θα έλεγα ότι θα ήθελα να μην διαβάσεις το γράμμα, όπως θα ήθελες εσύ να μη σε διαβάζει η Βέρα που της γράφεις, πάντως αυτό ακριβώς που δεν θέλεις επιβεβαιώνει και το νόημα των δημοσίων γραμμάτων.

Χάρηκα για τη γνωριμία, καλό κουράγιο στην καλή προσπάθεια του ΜΟΝΟ και να με συμπαθάς.

Tamistas

Λουί Αλτουσέρ, ΘΕΣΕΙΣ

μτφ. Ξενοφών Γιαταγάνας

Θεμέλιο 1999

Μπέρτολ Μπρεχτ, ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ κ. ΚΟΫΝΕΡ

μτφ. Πέτρος Μάρκαρης

Θεμέλιο (;)

Πληρωμένα Λάθη

2012-02-17T10:13:00.000+02:00

Κι ήρθε μια νύχτα

που έμεινε στην ιστορία.

Την είπαν νύχτα της φωτιάς,

νύχτα που ξόφλησε τα χρέη κάθε δυνάστη,

νύχτα που σκόρπισε σα χαρτοπόλεμο τα οράματα.

Θα ’ταν που συγκεντρώθηκαν, πρώτη φορά, μυριάδες.

Πρώτη φορά τόσα τσογλάνια, αμέτρητα, λυσσούσαν.

Τόσες γυναίκες μανιασμένες, άφριζαν να γδάρουν.

Και τόσοι άντρες, σαν τραγικά μνημεία παροξυσμού.

Αν κάποιος το μπορούσε να βυθιστεί στα μάτια τους,

θα ξεχώριζε το καθαρό το βλέμμα των εφήβων,

τα σύννεφα στων αλλονών το βλέμμα.

Το Κράτος θα ’χε αποκοιμηθεί.

Όταν το τέρας ξύπνησε αλαφιασμένο

κι άρχισε να ξερνά φωτιές

από τ’ αβυσσαλέο στόμα,

θα ’ταν αργά.

Τρανά πνευμόνια ρούφαγαν τον κόκκινο αέρα.

Τα δηλητήρια που σκορπούσαν γλώσσες πύρινες

έθρεφαν λίγο θάνατο κι απόφαση περίσσια.

Τη νύχτα εκείνη βούιζε η οργή.

Και σπάσαν οι κλοιοί.

Αιώνες διψασμένο σμάρι·

μπούκαραν στο παλιό τ’ ανάκτορο

από παραδομένες πόρτες και παράθυρα.

Κάποιοι κοιτούσαν σύξυλοι.

Οι περισσότεροι δεν έχαναν καιρό.

Σκίζανε φύλλο και φτερό

τους τόμους τους χρυσόδετους.

Μουτζούρωναν τους χάρτες

με φρέσκιες τις ουλές της ιστορίας.

Τσάκιζαν μ’ επικά τσεκούρια τα έδρανα.

Άλειβαν με σκατά πορτρέτα

των δημοκρατών προέδρων.

Πέρασαν ώρες δίχως μουσική.

Στην αίθουσα συναυλιών έσπαγαν,

σα να ’ τανε δεσμά τους, κάθε χορδή

απ’ τα πιάνα και τα τσέλα.

Όταν απόκαμαν πέσαν να κοιμηθούν.

Οι πρώτοι που ξυπνήσαν άρχισαν να θρονιάζονται

στις θέσεις των προέδρων και των υπουργών.

Οι διαλεχτές οι θέσεις μοίραζαν τους ρόλους.

Ενός αμούστακου η φωνή πάτησε τότε
απάνω σε μουρμούρες και ροχαλητά:

Αντί να προεδρεύεις, κάνε το μαέστρο.

Ας είναι η εξουσία εξαίσια μουσική!

Μα, ούτε δοξάρι ούτε μπαγκέτα βρήκαν αβλαβή.

Όλα κομμάτια: έγχορδα, πνευστά και κάμποσα κρουστά.

Κλεισμένες οι φωνές από της νύχτας τις στριγκλιές.

Κι οι τένοντες καμμένοι· πού να τον νιώσουν το ρυθμό.

Πέρασαν ώρες απραξίας.

Κάποιοι πήραν απόφαση να επιστρέψουν.

Ακούστηκε, μα είπαν πως ήταν προβοκάτσια,

πως θα γυρνούσαν στις δουλειές τους.

Οι πιο πολλοί μιλούσανε για λάθος.

Έξω η ατμόσφαιρα καθάριζε. Κι ο ουρανός

έπλαθε τη δική του μουσική με συμπαντούμ μελωδικά.

Όλος ο κόσμος γιόρταζε μιαν ήττα ακόμα των ανθρώπων,

προανάκρουσμα εξαφάνισης του είδους του ταπεινού.

~~)(~~

Πουλίκας εξ 24november08

you might also laugh:
πάντα νωρίς

ακόμα, δε, νωρίτερα:
ο νοέμβρης του παρισιού

ας είναι...