MHNYMAL

Τρίτη 6 Δεκεμβρίου 2011

χωρίς αξία

μέσα σε θολά τοπία
ο καημός στην ουτοπία

charming hostess - death is a job

Τι συνέβη το Δεκέμβρη του 2008; Γιατί θορυβήθηκαν τόσο οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις μήπως εξαπλωθεί βορειοδυτικά ο ιός της αυθόρμητης εξέγερσης; Από πού κι ως πού ο υποδιοικητής Μάρκος των Ζαπατίστας ανακάλυψε υπερατλαντικούς συμμάχους στον αγώνα για αξιοπρέπεια;

Τι απ' όσα συνέβησαν δεν θα είχε συμβεί αν δεν είχαν συναντηθεί ο Κορκονέας με τον Αλέξη Γρηγορόπουλο;

Οι παρίες της επισφάλειας. Οι μπουχτισμένοι απ' την καταναλωτική καμφορά. Οι άγρια ταπεινωμένοι μετανάστες. Ετερόκλητοι εκ πρώτης όψεως, όλοι τους θύματα του, ανύποπτου για ό,τι ακολούθησε, τέρατος. Ημών των ιδίων.

Το σκηνικό συμπλήρωναν μια κοινωνία χαπακωμένη με φόβο για όσα πρωτοφανή συνέβαιναν, κυρίως για όσα συνέχιζαν να συμβαίνουν, για τη βασανιστική διάρκεια των ταραχών. Και λίγοι θεωρητικοί του νέου Δεκέμβρη, θεράποντες του ξαφνιάσματος.

Τι απέμεινε; Η αμηχανία. Οι δρόμοι γεμίζουν τώρα, καμιά φορά, στις απεργίες των δημοσίων υπαλλήλων και υποδέχονται πια πολλούς από τους τότε φοβισμένους νοικοκυραίους, περισσότερους από τους τότε απλώς αμέτοχους. Ο ιδιότυπος ρατσισμός του κεφαλαίου απλώνεται σ' όλη σχεδόν την κοινωνία. Ο φασισμός διαχέεται, αλλάζοντας προσωπεία, όλο και πιο ελκυστικός. Οι πειθαρχημένοι αναστηλωτές των εικόνων του Στάλιν συγκρούονται με απροσδιόριστους ταραξίες.

Η αβεβαιότητα κυβερνά. Στην πραγματικότητα, η ιδεολογία έχει μολύνει ανεπανόρθωτα τους εγκεφάλους των βραχυκυκλωμένων του μάτριξ. Υπάρχει, άραγε, διέξοδος; Η εμμονή στην επιστροφή στους δρόμους συνδυάζεται με μια περίεργα συμβολική διάσταση που δίνεται στο κοινοβούλιο, σαν να 'τανε τα χειμερινά ανάκτορα. Μα, τι θα καταλάβουν αν το καταλάβουν;

Η διέξοδος, αν υπάρξει, θα βρεθεί μόνο σε καθημερινές πρακτικές κοινωνικής αλληλεγγύης, όπου οι χρήσεις δεν θα έχουν αξία. Όπου η καθημερινότητα θα αναδημιουργείται πέρα από το καθεστώς της καθολικής υπαγωγής στο τέρας που σφαδάζει. Κι ο αστείος αγώνας για την πρωτοκα- θεδρία της αντίθεσης που ερμηνεύει την πραγματικότητα (της αντίθεσης στο κεφάλαιο ή στις εξουσίες) θα λήξει άδοξα και για τις δυο πλευρές.

Γιάννης Χαρούλης - σε Ψηλό Βουνό (Ριζίτικο)

parasav989

Υ.Γ. (7.12.12):

Ο τίτλος άλλαξε

κι αφαιρέθηκαν

οι δύο από τους τέσσερις

στίχους στην αρχή,

για λόγους αισθητικούς.

Δευτέρα 5 Δεκεμβρίου 2011

αυταπόδεικτες αυταπάτες

από το κοντέινερ του Δεκέμβρη 2010

Το 1927 εκδόθηκε το βιβλίο του Φρόιντ

το Μέλλον μιας Αυταπάτης.

Ο συγγραφέας απευθύνεται σ' έναν "φανταστικό" αντίπαλο:

Δεν συμφωνώ μαζί σας, αν επιμένετε πως ο άνθρωπος δεν μπορεί να στερηθεί την παρηγοριά της θρησκευτικής αυταπάτης, πως χωρίς αυτή δεν θα μπορούσε να αντέξει τη δυσκολία της ζωής, την σκληρή πραγματικότητα. Εννοείται, δεν αντέχει εκείνος ο άνθρωπος που τον έχετε ποτίσει με το γλυκό - ή γλυκόπικρο - δηλητήριο από μικρό παιδί. Αλλά ο άλλος που ανατράφηκε νηφάλια; Ίσως αυτός, που δεν πάσχει από νεύρωση, να μην χρειάζεται το δηλητήριο για να ναρκωθεί. Ο άνθρωπος θα βρεθεί σίγουρα σε δύσκολη κατάσταση, θα ομολογήσει την μηδαμινότητά του και την αδυναμία του μέσα στον μηχανισμό του κόσμου, θα αισθανθεί πως δεν είναι πια το επίκεντρο της δημιουργίας, το αντικείμενο της τρυφερής φροντίδας μιας αγαθής πρόνοιας. Θα είναι στην ίδια θέση όπως το παιδί που έχει εγκαταλείψει το πατρικό σπίτι, όπου ήταν τόσο ζεστά και ευχάριστα. Μήπως ο παιδισμός δεν είναι προορισμένος να υπερνικηθεί; Ο άνθρωπος δεν μπορεί να μείνει αιώνια παιδί, πρέπει να βγει τελικά έξω, στην "εχθρική ζωή". Αυτό μπορούμε να το ονομάσουμε "εκπαίδευση στην πραγματικότητα".

Και όσον αφορά τις μεγάλες αναγκαιότητες της τύχης, απέναντι στις οποίες είναι άοπλος, αυτές θα μάθει να τις υποφέρει ακριβώς με υποταγή. Τι να τις κάνει τις υποσχέσεις για κτήματα στη σελήνη, που κανείς δεν είδε ακόμη τους καρπούς τους; Ως τίμιος μικρογεωργός σε αυτή τη γη θα ξέρει να καλλιεργεί το χώμα του έτσι που να τον τρέφει. Αποσύροντας τις προσδοκίες του από το υπερπέραν και συγκεντρώνοντας όλες τις αποδεσμευμένες δυνάμεις του στη γήινη ζωή θα πετύχει ίσως να γίνει η ζωή για όλους υποφερτή και να μην καταπιέζει πια κανέναν ο πολιτισμός. Τότε χωρίς πίκρα θα μπορέσει να πει μαζί με έναν από τους άπιστους συντρόφους μας:

Τον ουρανό τον αφήνουμε

στους αγγέλους και στα σπουργίτια*

* (σημ. μτφ.:) από το Deutschland (Caput I) του Χ. Χάινε

Σίγκμουντ Φρόιντ,

Ο Πολιτισμός Πηγή Δυστυχίας

β΄ έκδοση: Επίκουρος, 1994

μτφ. Γιώργου Βαμβαλή

Laureti Tommaso:Triumph of The Cross fresco, 1585

Το 2001 εκδόθηκε το βιβλίο του Ρεζίς Ντεμπρέ

Ο Θεός, μια ιστορική διαδρομή

Απόσπασμα από το τελευταίο κεφάλαιο, Το Αιώνιο του Αιώνιου:

Στο σημείο αυτό επιλέγουμε τη φροϋδική αντίληψη: η αυταπάτη της θρησκείας δεν είναι ίδιας φύσης με το σφάλμα, διότι δεν προσδιορίζεται σε σχέση με την πραγματικότητα των γεγονότων, αλλά σε σχέση με τις επιθυμίες που την προκαλούν Το μυστικό της δύναμης της ψευδαίσθησης είναι η δύναμη που έχουν οι επιθυμίες που την υποκινούν. Το σφάλμα μπορεί να το αντικρούσεις, την ψευδαίσθηση, όχι. Ο Φρόυντ, ωστόσο, που ήταν επηρεασμένος από τον επιστημονισμό της εποχής του (παραμερίζοντας τελείως τον μεγαλοφυή Κομτ), θεωρούσε τις επιθυμίες αυτές παιδαριώδεις και υποστήριζε την άποψη (ίσως από λόγους ευγένειας) ότι, καθώς ο άνθρωπος δεν μπορούσε να παραμένει αιωνίως παιδί, αυτή η νεύρωση ανωριμότητας θα ξεπερνιόταν μετά από λίγο. Κατά τη δική του γνώμη, η θρησκεία είναι ένα παραλήρημα των μαζών, μια οικουμενική νεύρωση, που προκαλείται από τη ναρκισιστική επιθυμία να ξεπεράσουμε την απώλεια της παιδικότητας, πλάθοντας έναν φαντασιακό Πατέρα - είναι απλώς μια κακή στιγμή που θα ξεπεραστεί. Η συνέχεια των γεγονότων καταδεικνύει, μάλλον, ότι αυτό το υποτιθέμενο παρελθόν της ανθρωπότητας δυσκολεύεται να παρέλθει.

Ρεζίς Ντεμπρέ

Ο Θεός, μια ιστορική διαδρομή

δεύτερη έκδοση: Κέδρος, 2005

μτφ. Μαρίας Παραδέλη

Σάββατο 3 Δεκεμβρίου 2011

συμμαζέματα, ερμηνείες
και βουλώματα

Χάινριχ Χάινε

Χίλια κομμάτια γύρω μας ο κόσμος κι η ζωή !

Θα πάω να βρω έναν Γερμανό Καθηγητή.

Ξέρουν οι τέτοιοι τη ζωή να συμμαζεύουν

και σ' ένα Σύστημα σαφώς να μας την ερμηνεύουν·

Του σύμπαντος τα χάσματα και τα κενά

βουλώνουν μ' όνειρα γλυκά και με χασμουρητά.

Heinrich Heine, [Zu fragmentarisch ist Welt und Leben…]

μετάφραση Κώστα Κουτσουρέλη

Χίλια κομμάτια
ο κόσμος. Χλιβερό.

Κύριε καθηγητά, γνωρίζετε την
κυρία Κικίδη - Μουλά;

Μπορείτε να
συμμαζέψετε τη ζωή της;

Μπορείτε να την ορμηνέψετε;

Μπορείτε με τις ορμήνιες σας
να βουλώσετε τις τρύπες

που ανοίγουν οι συνήθειές της;

Να πασπαλίσετε όνειρα,
να ράνετε χασμουρητά

ν' απαγορέψετε γουργουρητά,
αιμοπτύσεις, εγκεφαλικά

κι αυτοχειρίες;

Κύριε καθηγητά,
μήπως μπορείτε

να συνεργαστείτε με
τον κύριο τραπεζίτη,
να εκλογικεύσετε τις
γκρι στατιστικές;

Θα θέλατε ακόμα λίγο τσάι;

Συμφωνείτε
να προβλέψετε
ξανά την ταπεινή
αγριότη που σούρνεται

ζεσταίνοντας τις χαραμάδες;

Θα εφορμήσετε
στο παιδικό μου
τραύμα;

thePancakeRepairman

Κρύο πολύ μέσα στο σπίτι.

Η κυρία Κικίδη - Μουλά φταρώθηκε

απ' των συνδαιτυμόνων τα ρεψίματα -

δύσπεπτων εδεσμάτων, βρε, γνεψίματα.

Αναγκασμένη να προσφύγει σ' αφεψήματα,

για να γλιτώσει τα επερχόμενα θαψίματα,

θυμήθηκε το Γερμανό καθηγητή,

στου Χάινε, του ποιητή, τους στίχους,

τον λιπαρό, τον λιπαρό απολογητή

πνιχτών επαίνων σε μοδέρνους τυμβωρύχους.

Κι είπε:

Μην πούνε ξανά τ' όνομά μου:

κυρία Κικίδη - Μουλά.

Λιβάνια, κεριά ολόγυρά μου.

Μικράκι που σπίρτα πουλά,

παγώνει, ψελλίζει "μαμά μου",

σε όραμα· και μπουσουλά

εντός αερίων θαλάμου.

majamaja3333

Κύριε καθηγητά,
έλεος. Τηλενοχτικιό.

Σαπίζετε μες στην
προγναθική σας σάλτσα.

Σας πληροφορώ ότι
η κυρία Κ - Μ ...

Κύριε κκκκαθηγητά,
οι ορμήνιες δεν θα
πλανέψουν νέους θυμούς.

και τι θα χάναμε χωρίς αυτούς όλους
τους Γερμανούς τους προφεσόρους;

jimakos61

Χάινε: Βικιπαίδεια - Βικιθήκη

Τετάρτη 30 Νοεμβρίου 2011

η κυρία Κικίδη - Μουλά

Pere Ubu by 13jalopy

Ένα βράδυ, η κυρία Μουλά,
η κυρία Κικίδη – Μουλά,
είπε
– Ελάτε, θα έχω ελάφι.
Μα, θυμίζω, να λείψουν οι μπάφοι.

Σα μαγείρισσα είναι αστέρι
και στα δείπνα διαβάζει Σεφέρη
κι ίσως λίγο Κική Δημουλά,
για τη νύχτα· απλώς, να τσουλά.

Πήγαμε όλη η παλιά η παρέα,
δεν αρνήθηκε ούτε η Οβρέα,
που συνήθως κοιμάται νωρίς
και
- Στα δείπνα,
ρωτά,
τι να βρεις;

Όμως, ήταν το θέμα λαβράκι:
"Τα Μνημόνια Πτωχών κι Άλλοι Δράκοι".
Λίγο πριν να σερβίρει το εκμέκ,
είπε
Κάπως ελπίζω,
ντεμέκ.

- Αλλά, δύσκολο είναι, κομμάτι –
τούτη η κρίσις διαλύει τα κράτη.
Το αδιανόητο ήρθε να μείνει,
πού να πας, δίχως στάλα βενζίνη;

Την κοιτάξαμε, άναυδοι, όλοι·
τραγωδίας μοιράστηκαν ρόλοι.
Κι ένας, λίγο πιο ψύχραιμος, θέτει
το ερώτημα, όλο σεκλέτι:

- Δηλαδή, θες να πεις πως αρχίζει
εξαθλίωσις να σου μυρίζει;
- Κι όχι μόνο. Μυρίζω και αίμα.
Και μην παίρνεις το έντρομο βλέμμα,

διότι, όπως θα ξέρεις, το τέρας,
που φυλάει το χρυσόμαλλο δέρας,
με ανέργων το αίμα γουστάρει
το τομάρι σου να μαρινάρει,

είπε, τότε, η κυρία Μουλά,
που την τρέλα ποτέ δεν πουλά:
με μια σύγχρονη μοιάζει Κασσάνδρα,
τα συνθήματα γράφει σε μάνδρα

και με γκράφιτι δίνει εξηγήσεις.
Στων χρησμών της το νόημα αν σιγήσεις
κι αν τη σκέψη προδώσει το αίμα,
που χτυπιέται από κάτω απ’ το δέρμα,

ίσως τότε να νιώσεις η φλόγα
πώς ανάβει αυτή την αλόγα,
την κυρία Κικίδη – Μουλά,
που τους στίχους μου εδώ μασουλά.

H, δε, κ. Patti Smith, υπενθύμισε στην ομήγυρη: